วิถีชีวิตคนเมืองที่แสนเร่งรีบ การจราจรติดขัด และภาระงานที่สวนทางกับรายได้ สิ่งเหล่านี้ล้วนกระตุ้นให้เกิดความเครียดและความเหนื่อยล้า ซึ่งเป็นสาเหตุของอาการเจ็บป่วยต่าง ๆ หลายคนพยายามแสวงหาสารพัดวิธีการเยียวยา โดยลืมไปว่า ‘ธรรมชาติ’ เป็นยารักษาที่อยู่ใกล้ตัวและเข้าถึงได้โดยแทบไม่เสียค่าใช้จ่าย

"ชินริน-โยคุ" (Shinrin-Yoku) หรือ "การอาบป่า" คือแนวคิดการบำบัดสุขภาพด้วยการดื่มด่ำบรรยากาศของป่า เพื่อฟื้นฟูร่างกายและจิตใจจากความเหนื่อยล้าและความเครียด

แนวคิดการอาบป่า มีต้นกำเนิดในประเทศญี่ปุ่น ช่วงทศวรรษที่ 1980 โดย โทโมฮิเดะ อากิยามะ (Tomohide Akiyama) อดีตอธิบดีกรมป่าไม้ ที่เชื่อว่าการเชื่อมโยงตัวเองเข้าสู่ธรรมชาติ เป็นหนทางในการแก้ปัญหาภาวะเครียดและหมดไฟจากวัฒนธรรมการทำงานหนักสุดขีด ซึ่งเป็นผลกระทบจากการขยายตัวทางเศรษฐกิจและเทคโนโลยีอย่างรวดเร็วในขณะนั้น

อ่านป่ากับหมอหม่อง 3

เครดิตภาพ : อ่านป่ากับหมอหม่อง ซีซัน 3

หัวใจของการอาบป่าตามแนวคิดชินริน-โยคุ ไม่ใช่การแบกเป้เดินป่าเพื่อพิชิตระยะทางหรือเป้

ดังนั้น การอาบป่าจึงเป็นการเดินหรือนั่งเฉย ๆ เพื่อชมวิวทิวทัศน์ ฟังเสียงนกร้อง สูดกลิ่นผืนดิน และมองแสงแดดที่ลอดผ่านใบไม้ ปล่อยกายปล่อยใจให้ธรรมชาติเยียวยา

ชินริน-โยคุ พลังการรักษาของป่า
เป็นที่รู้กันดีว่าการใช้เวลาท่ามกลางธรรมชาติเป็นกิจกรรมที่ดีต่อสุขภาพกายและสุขภาพใจ งานวิจัยจำนวนมากบ่งชี้ว่าสามารถช่วยลดระดับ คอร์ติซอล (Cortisol) หรือฮอร์โมนความเครียด ที่เกี่ยวข้องกับโรคต่าง ๆ ได้ ไม่ว่าจะเป็นภาวะความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ ความผิดปกติของการนอนหลับ หรืออาการปวดศีรษะเรื้อรัง

สอดคล้องกับงานวิจัยในประเทศญี่ปุ่น ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร BioPsychoSocial Medicine ได้ทดลองให้กลุ่มตัวอย่างที่มีปัญหาการนอนหลับในโตเกียว จำนวน 70 คน ไปเดินเล่นในป่า (Forest Walking) ในวันหยุดสุดสัปดาห์ เป็นเวลา 2 ชั่วโมง และนำระยะเวลาการนอนหลับระหว่างคืนก่อนเดิน-หลังเดิน มาเปรียบเทียบกัน พบว่า การเดินป่าช่วยยืดระยะเวลาการนอนหลับให้นานขึ้น รวมถึงลดความวิตกกังวลลงอย่างมีนัยสำคัญ

ละครไทยพีบีเอส

เครดิตภาพ : วิชาทุก(ข์)พื้นฐาน ละครไทยพีบีเอส

ไม่เพียงเท่านี้ ‘กลิ่นของป่า’ ยังมีประโยชน์ต่อร่างกาย เพราะภายในป่ามักมีสารไฟทอนไซด์ (Phytoncides) ซึ่งเป็นน้ำมันหอมระเหยที่เปลือกไม้ ต้นไม้ หรือพืชพรรณจะปล่อยออกมาเพื่อป้องกันตัวเองจากเหล่าแมลง แต่สำหรับมนุษย์ที่สูดดมเข้าไปจะช่วยเสริมระบบภูมิคุ้มกันร่างกายให้ทำงานดีขึ้น

อย่างไรก็ตาม หากบางคนไม่สามารถเจียดเวลาไปเดินป่าได้ ก็อาจลองใช้เวลาว่างไปเดินสวนสาธารณะใกล้บ้าน ซึ่งเป็นอีกทางเลือกที่คุณสามารถเข้าใกล้ธรรมชาติมากขึ้นได้

การอาบป่า (Shinrin-Yoku) ช่วยตอกย้ำว่า เราทุกคนสามารถพึ่งพาธรรมชาติเพื่อเยียวยาชีวิตได้ แม้ว่าคุณจะยังไม่มีโอกาสออกไปสัมผัสผืนป่าจริง ๆ ในเร็ววันนี้ แต่คุณก็สามารถเริ่มเชื่อมโยงกับโลกธรรมชาติได้ง่าย ๆ จากหน้าจอ

ชวนคุณพักสายตาและฮีลใจ ไปกับภาพความมหัศจรรย์ของป่า ผ่านรายการและสารคดีธรรมชาติที่น่าสนใจเหล่านี้

A Day in the WILD l สารคดีที่จะพาคุณไปสัมผัสธรรมชาติที่เชื่องโยงทุกสรรพสิ่ง สายฝนเชื่อมโยงและส่งผลต่อทุ่งนาและผืนป่าซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์น้อยใหญ่
Biodiversity in Thailand มหัศจรรย์ธรรมชาติ l ภาพยนตร์สารคดี ที่ติดตามการไขปริศนาความลับทางธรรมชาติและความหลากหลายของป่าเมืองไทย
อ่านป่ากับหมอหม่อง l อ่านป่าและตื่นตากับธรรมชาติทั่วไทย กับนพ.รังสฤษฎ์ กาญจนะวณิชย์

ที่มา : Forest Bathing Central, BioPsychoSocial Medicine

คอลัมน์ต่อยอด l เสริมความคิด ต่อยอดความรู้ สื่อสารความเข้าใจ โดย ศูนย์สื่อสารและส่งเสริมการตลาดเพื่อสาธารณะ ไทยพีบีเอส (CCM)

สรุปประเด็นให้โดย Generative AI

ฮีลใจด้วยศาสตร์แห่งการ ‘อาบป่า’ แบบชาวญี่ปุ่น (Shinrin-Yoku)