กรมอุตุนิยมวิทยาได้มีประกาศเรื่องพายุฤดูร้อนบริเวณประเทศไทยตอนบน มีผลกระทบในช่วงวันที่ 23-25 ก.พ. 69 เราจึงขอนำความรู้เกี่ยวกับ “พายุฤดูร้อน” สัญญาณเตือนก่อนเข้าสู่หน้าร้อนอย่างเต็มตัว มาให้ได้ทราบ เพื่อป้องกันอันตรายที่อาจจะเกิดขึ้น

ประเด็นดังกล่าว ดร.สนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ชมรมนักวิชาการสิ่งแวดล้อมไทย ได้ให้ความรู้ผ่านเฟซบุ๊ก “Sonthi Kotchawat” (https://shorturl.at/xhzJf) ไว้ว่า

1. พายุฤดูร้อนในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 เกิดจากการปะทะกันระหว่าง มวลอากาศเย็นที่แผ่ลงมาจากประเทศจีนกับอากาศร้อนที่มีความชื้นสูงซึ่งกำ ลังปกคลุมประเทศไทยอยู่ในขณะนี้ซึ่งเป็นช่วงของการเปลี่ยนผ่านเข้าสู่ฤดูร้อนอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2569

2. ประเทศไทยตอนบนมีอากาศร้อนจัด (อุณหภูมิสะสมสูงถึง 35-43 องศาเซลเซียส) ในช่วงเวลากลางวัน เมื่อมวลอากาศเย็นจากประเทศจีนแผ่ลงมาปะทะ ทำให้เกิดความแตกต่างของอุณหภูมิอย่างรวดเร็วจึงเกิดการยกตัวของมวลอากาศอย่างรุนแรง กลายเป็นเมฆฝนขนาดใหญ่ เมื่อมีลมจากทิศใต้หรือลมตะวันออกเฉียงใต้พัดพาความชื้นจากทะเลเข้ามาจะเป็นเชื้อเพลิงหลักที่ทำ ให้พายุก่อตัวได้เร็ว

3. สัญญาณก่อนเกิดคืออากาศจะร้อนอบ อ้าว ลมสงบนิ่ง ท้องฟ้าขมุกขมัว และมีเมฆก่อตัวหนาแน่นเป็นสีเทาเข้มอย่างรวดเร็ว

กรมอุตุนิยมวิทยาเตือนต้องเฝ้าระวัง การเกิดพายุฤดูร้อนเป็นพิเศษในช่วงวันที่23-25 กุมภาพันธ์ 2569

รู้จัก “พายุฤดูร้อน” (Thunderstorms) เกิดจากอะไร ?

ช่วงนี้ “พายุฤดูร้อน” มักมีในคำ “พยากรณ์อากาศ” โดย “กรมอุตุนิยมวิทยา” แทบจะรายวัน แล้วคำดังกล่าวที่ในภาษาอังกฤษเรียกว่า “Thunderstorms” นั้นเกิดจากอะไร ทำไม ? จึงเกิดช่วงนี้ แล้วส่งผลกับเราอย่างไรบ้าง บทความนี้หาคำตอบมาให้แล้ว

“พายุฤดูร้อน” คืออะไร ?

จากการให้ความรู้โดย “กรมอุตุนิยมวิทยา” ให้ความหมายดังนี้ “พายุฤดูร้อน” หรือ “พายุฟ้าคะนอง” (Thunderstorm) เป็นพายุที่เกิดขึ้นในช่วงฤดูร้อน มักเกิดในราวกลางเดือนกุมภาพันธ์ ถึงกลางเดือนพฤษภาคมหรือในช่วงก่อนเริ่มต้นฤดูฝน “พายุฤดูร้อน” นั้นจะทำให้การหมุนเวียนของอากาศ แปรปรวนอย่างรวดเร็ว จึงเป็นสาเหตุให้เกิดพายุฝนฟ้าคะนองอย่างหนัก ลมพายุกระโชกแรง ฟ้าแลบ ฟ้าร้อง และฟ้าผ่าเกิดขึ้น หรือในบางครั้งอาจมีลูกเห็บตกลงมาด้วย

ฝนที่เกิดขึ้นจากอิทธิพลของพายุฤดูร้อนมักจะตกไม่นาน บางครั้งเกิดขึ้นเพียง 15-30 นาที และเกิดขึ้นในพื้นที่แคบ ๆ ประมาณ 10-20 ตารางกิโลเมตร

ด้าน สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) อธิบายเรื่องพายุฤดูร้อนไว้ว่า พายุฤดูร้อน หรือ พายุฟ้าคะนองจะเกิดขึ้นในฤดูร้อน หรือในช่วงก่อนเริ่มต้นฤดูฝน ขณะที่อุณหภูมิในภาคต่าง ๆ เริ่มสูงขึ้น เนื่องจากแกนของโลกเริ่มเอียงเข้าหาดวงอาทิตย์ และดวงอาทิตย์จะเคลื่อนมาอยู่ที่บริเวณเส้นศูนย์สูตร ทำให้อากาศร้อนอบอ้าวและชื้นในภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือและตอนบนของภาคกลาง

อากาศที่อยู่ใกล้ผิวพื้นจะมีอุณหภูมิสูง ประกอบกับลมที่พัดเข้าสู่ประเทศไทยเป็นลมใต้และลมตะวันออกเฉียงใต้ที่พัดมาจากอ่าวไทยและทะเลจีนใต้ ในระยะนี้ถ้ามีลมเหนือ (อากาศเย็น) พัดลงมาจากประเทศจีนคราวใด จะทำให้อากาศสองกระแสกระทบกัน ทำให้การหมุนเวียนของอากาศแปรปรวนขึ้นอย่างรวดเร็วและฉับพลัน เป็นเหตุให้เกิดพายุฝนฟ้าคะนองอย่างแรงและรวดเร็ว มีฟ้าแลบ (Lightning) ฟ้าร้อง (Thunder) และฟ้าผ่ารวมอยู่ด้วย นอกจากนี้มักจะมีลมกระโชกแรงและฝนตกหนักเกิดขึ้น บางครั้งยังมีลูกเห็บตกลงมาด้วย พายุฟ้าคะนองนี้เป็นพายุที่เกิดขึ้นในช่วงเวลาอันสั้นมีน้อยครั้งที่เกิดขึ้นนานกว่า 2 ชั่วโมง

โดยทั่วไปพายุฤดูร้อนนี้ มักเกิดขึ้นในภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เนื่องจากการแผ่ลิ่มของความกดอากาศสูงจากประเทศจีน ลงมาบริเวณภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ดังนั้นในขณะที่ประเทศไทยตอนบนมีอากาศร้อนและชื้น มีการยกตัวของมวลอากาศอยู่บ้างแล้ว แต่เมื่อมีอากาศเย็นจากบริเวณความกดอากาศสูง ซึ่งมีลักษณะจมตัวลงและมีอุณหภูมิต่ำกว่า ทำให้มวลอากาศร้อนยกตัวขึ้นอย่างรวดเร็วและเมฆคิวมูโลนิมบัส (Cumulonimbus) ที่ก่อตัวขึ้นก็จะเจริญขึ้นเรื่อย ๆ จนกระทั่งอุณหภูมิยอดเมฆต่ำกว่า -60 ถึง 80 องศาเซลเซียส จึงทำให้เกิดลูกเห็บตกได้

📌อ่านต่อ : www.thaipbs.or.th/now/content/882

คอนเทนต์อื่นที่น่าสนใจ

📌อ่าน : 6 สัญญาณ “พายุฤดูร้อน” จะเกิดในพื้นที่ใดพื้นที่หนึ่ง

📌อ่าน : คาดการณ์ ENSO ล่าสุด ยังอยู่ในภาวะลานีญา น่าจะเข้าสู่ค่ากลาง-เอลนีโญช่วงกลางปี

📌อ่าน : ระวัง! “อากาศร้อนจัด” ในปี 2569 จะทำให้เกิดแล้งร้อน ลมแดด และไฟป่า

📌อ่าน : หนาวช่วงปีใหม่หมดโปรแล้ว! “ความร้อน” เข้ามาเร็ว เพราะลานีญาจบแบบฉับพลัน

📌อ่าน : สภาพภูมิอากาศสุดขั้ว! มี “หิมะตกหนัก” ในทะเลทรายสะฮารา

📌อ่าน : โลกร้อน! อาจเกิด “แผ่นดินไหว” บ่อยขึ้น เหตุระดับน้ำทะเลเปลี่ยนแปลง-ธารน้ำแข็งละลาย

📌อ่าน : “โลกร้อนขึ้น” เกิดพายุหมุนจำนวนมาก-รุนแรงขึ้น ไม่ปรับตัวอยู่ยากขึ้น

📌อ่าน : เข้าใจการเกิด “เอลนีโญ” เพื่อร่วมลดความรุนแรงปรากฏการณ์ธรรมชาติ ที่ทุกคนช่วยได้

📌อ่าน : ไขคำตอบ เอลนีโญ-ลานีญา ความต่างที่สุดขั้ว

📌อ่าน : อันตรายต้องระวัง! อากาศเย็นแต่แดดเปรี้ยงตอนกลางวัน แบคทีเรีย-ไวรัสเติบโตได้ดี

อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ Thai PBS

“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech

สรุปประเด็นให้โดย Generative AI

“พายุฤดูร้อน” สัญญาณเตือน! ก่อนเข้าสู่หน้าร้อนอย่างเต็มตัว