นอกจากภาพจำในฐานะเชฟหนุ่มผู้มาพร้อมท่วงท่าเป็นกันเอง หั่น-สับ-ฉีก-ปรุงอาหารด้วยสองมือที่เคลื่อนไหวกระชับฉับไว เน้นเมนูทำง่ายสบาย ๆ กินคล่องแล้ว อีกหนึ่งจุดเด่นของเซเลบระดับโลกอย่าง เจมี โอลิเวอร์ น่าจะคือความชาญฉลาดในการจับกระแสแนวคิดมาแรงของโลกแล้วแปลงมันให้เข้ากับสไตล์ทำครัวเฉพาะตัว ส่งผลให้เขาสามารถสร้างสรรค์รายการสอนทำอาหารใหม่ ๆ ออกมาได้ไม่รู้จบ และหลาย ๆ รายการก็กลายเป็นขวัญใจผู้ชมอีกด้วย

Jamie’s Ultimate Veg หรือ ‘สุดยอดจานผักรอบโลก’ คือหนึ่งในนั้น ซีรีส์ 6 ตอนนี้เป็นเรื่องราวการเดินทางของเจมีจากอินเดียไปยันปาเลสไตน์เพื่อเสาะหา ‘ผัก’ มารังสรรค์เมนูน่าอร่อยที่พวกมันจะไม่ได้สวมบทเป็นแค่ตัวประกอบข้างจานอีกต่อไป แต่เขยิบชั้นขึ้นมาเป็นพระเอกนางเอกเต็มตัว ตอบรับพฤติกรรมผู้บริโภครุ่นใหม่ที่หันมานิยมอาหารวีแกน-มังสวิรัติมากขึ้นเรื่อย ๆ ด้วยเหตุผลด้านสุขภาพ จริยธรรม และสิ่งแวดล้อม

ภาพจากสารคดี Jamie's Ultimate Veg สุดยอดจานผักรอบโลก

เจมีให้สัมภาษณ์ไว้ว่า เขาเริ่มคิดทำหนังสือและรายการชุดนี้มาเกือบสิบปีแล้ว ตอนที่อาหารประเภท plant-based ยังเป็นแค่เมนูเสริมในร้านอาหาร จนถึงวันที่เขามั่นใจว่าอาหารที่ใช้ผักเป็นหลักหรืออาหารปลอดเนื้อสัตว์นั้นไม่ได้เป็นแค่ทางเลือกเฉพาะกลุ่มอีกต่อไป แต่กลายมาเป็นกระแสหลักแล้ว และถึงเวลาที่เขาจะทำให้แฟน ๆ ได้เห็นว่าผักเขียว ๆ เหลือง ๆ บ้าน ๆ ทั้งหลายมีศักยภาพและรสชาติเลิศเลอกว่าที่เราเคยคิด

จุดขายของรายการนี้คือการทำให้เห็นว่า “ผักก็สามารถมอบความสนุกและอิ่มเอมได้ ถ้าเราให้ความรักและความใส่ใจแก่มันแบบเดียวกับเนื้อชั้นดี” สิ่งที่เจมีทำจึงไม่ใช่การนำผักมา ‘ปลอมตัว’ เป็นเนื้อ ไม่มีการเอาถั่วมาบดแล้วปรุงรสให้มันทำงานแทนเนื้อหมู แต่ใช้ผักในฐานะผักและพยายามขุดเอารสชาติของมันออกมาอย่างถึงที่สุด

ที่น่าสนใจไปกว่านั้นคือ เขายังให้ข้อมูลเกี่ยวกับผักและอาหารมังสวิรัติในแง่มุมทางวัฒนธรรมด้วย เช่น การอธิบายว่าฐานคิดของอาหารมังสวิรัติในอินเดียไม่ได้เริ่มจากสุขภาพหรือสิ่งแวดล้อม แต่เกิดจากความเชื่อและภูมิศาสตร์ เนื่องจากอินเดียมีพืชสมุนไพรหลากหลาย เทคนิคการเคี่ยว การอบ และการใช้เครื่องเทศที่สืบทอดกันมาหลายชั่วรุ่น หรือตอนที่ถ่ายทำในเบธเลเฮม ปาเลสไตน์ เราจะได้เดินตลาดพร้อมฟังว่าผักสมุนไพรแต่ละชนิดมีที่มา หน้าที่ และความหมายในชีวิตประจำวันของผู้คนอย่างไร ซึ่งล้วนพิสูจน์ว่าอาหารปลอดเนื้อนั้นอยู่ในระบบวัฒนธรรมของมนุษย์มายาวนานแล้ว

แม้จะเป็นซีรีส์ผัก เจมีก็บอกว่าตัวเขาเองไม่ได้กินมังสวิรัติ 100% หรอกนะ ทุกคนในครอบครัวของเขายังบริโภคเนื้อและปลาอยู่ เพียงแต่เขาเริ่มเพิ่มจำนวนมื้อผักต่อสัปดาห์มากขึ้นเรื่อย ๆ ตลอด 5 ปีที่ผ่านมา จนพบว่ามันยังช่วยประหยัดค่าอาหาร ขณะเดียวกันก็ปรุงง่าย เร็ว และไม่สูญเสียความอร่อยแต่อย่างใด ซึ่งกระตุ้นให้เขายิ่งอยากเชิญชวนชาวโลกให้เปิดใจต่ออาหารเหล่านี้มากขึ้น

ความน่าสนใจอีกประการคือ แม้เจมีจะประกาศว่าต้องการสร้างสรรค์เมนูชั้นยอดมาตอบสนองความคาดหวังของผู้ชม แต่สูตรอาหารของเขากลับไม่แฟนซี ไม่ใช้เทคนิคหวือหวาท่ายาก ตรงกันข้าม เขาเน้นทักษะการทำอาหารดั้งเดิมอย่างการตุ๋นช้า ๆ การอบ การรมควัน และเทคนิคพื้นฐานที่จะช่วยดึงรสชาติตามธรรมชาติของวัตถุดิบออกมาโดยผู้ชมสามารถทำตามได้จริง หลักการที่เขาให้สัมภาษณ์ไว้ก็คือ “ความสดและฤดูกาลคือฐานสำคัญของวัตถุดิบ จากนั้นเราจึงสร้างความซับซ้อนให้แก่รสชาติของมันด้วยไฟและสมุนไพร”

เมนูที่เราได้เห็นกันในรายการจึงสะท้อนวิธีคิดทั้งหมดนี้เต็มที่ ไม่ว่าจะเป็นคอทเทจพายมังสวิรัติที่เน้นความหนาแน่นของซอสและชั้นผัก ลาซานญ่ามะเขือม่วงที่ใช้เทคนิคการอบและการสลับเนื้อสัมผัส เบอร์เกอร์ถั่วดำที่ใช้ซัลซ่าสดและผลไม้เพิ่มความเปรี้ยว หรือพาสต้าผักที่ให้ ‘ความลึกของรสชาติ’ ตามที่เขาย้ำเสมอ เป็นต้น

“ผมอยากให้ทุกคนกินผักให้เยอะที่สุดเท่าที่จะทำได้ ไม่ว่ามันจะหมายถึงการเพิ่มผักอีกสักวันละหนึ่งส่วน หรือกำหนดวันปลอดเนื้อสักสัปดาห์ละครั้งก็เถอะ” เขาให้สัมภาษณ์ไว้

“ยิ่งคุณทำอาหารด้วยผักมากเท่าไหร่ ก็มีโอกาสสูงมากที่คุณจะรู้สึกดีขึ้นและประหยัดเงินมากขึ้น ซึ่งคุณจะเก็บเงินนั้นไว้หรือจะเอาไปซื้อเนื้อที่คุณภาพดีกว่าเดิมอีกก็ย่อมได้ในกรณีที่คุณยังกินเนื้ออยู่ ...ไม่ว่าทางไหน มันล้วนเป็นตัวเลือกที่ดีขึ้นทั้งนั้นครับ”

▶ ติดตามสารคดี Jamie's Ultimate Veg สุดยอดจานผักรอบโลก เจมี โอลิเวอร์ ชวนทุกคนออกเดินทางค้นหาแรงบันดาลใจจากทั่วทุกมุมโลก และรังสรรค์เมนูมังสวิรัติสุดว้าว ที่ทั้งอร่อยและสร้างสรรค์เกินคาด ด้วยการออกเดินหน้าทำภารกิจสำคัญ เพื่อจุดประกายให้พวกเราลองเปลี่ยนมุมมองที่มีต่อผักเสียใหม่

รับชมได้ทาง www.VIPA.me และ VIPA Application

สรุปประเด็นให้โดย Generative AI

Jamie’s Ultimate Veg กิน ‘ผัก’ กันเถอะ !