“มื้ออาหารที่ดี” ไม่ใช่แค่กินแล้วอิ่ม แต่ในหลายต่อหลายครั้ง การรับประทานอาหารร่วมกัน ยังสร้างประโยชน์ โดยเฉพาะเรื่องความสัมพันธ์ จากที่เคยร้าวฉาน กลับกลายเป็นแน่นแฟ้น หรือการเจรจาที่ดูเป็นไปได้ยาก มื้ออาหารบางมื้อ กลับทำให้การสนทนาราบรื่นเป็นไปด้วยดี

Thai PBS ชวนเข้าใจเรื่องราวทางจิตวิทยากับมื้ออาหาร ทำไมอาหารดี ๆ บรรยากาศดี ๆ และการรับประทานอาหารร่วมกัน ถึงสร้างความสัมพันธ์ให้ดีขึ้นได้

“มื้ออาหาร” ความสัมพันธ์ที่เชื่อมโยงมนุษย์ไว้ด้วยกัน

“เพราะมนุษย์คือสัตว์สังคม” และสิ่งมีชีวิตมักมีจุดเชื่อมโยงกัน โดยหนึ่งในเรื่องราวเหล่านั้น คือ อาหาร ทั้งนี้อาหารไม่ได้มีความหมายแค่สิ่งที่อยู่บนจาน แต่ยังกินความหมายถึง การเป็นสะพานที่เชื่อมโยงเรากับผู้อื่น

ที่ผ่านมา มีผลการววิจัยมากมาย ยืนยันตรงกันว่า การรับประทานอาหารร่วมกัน ช่วยพัฒนาสุขภาพจิต รวมทั้งยังเป็นหนึ่งในวิธีที่จะทำลายกำแพงกั้นความรู้สึกแปลกหน้า เพราะการได้พบปะ พูดคุยกันในมื้ออาหาร จะช่วยสร้างความสัมพันธ์อันดีขึ้นได้

การรับประทานอาหารร่วมกัน ยังช่วยลดความเครียด และสร้างโอกาสสำหรับการสนทนาที่ดี นอกจากนี้การรับประทานอาหารร่วมกันเป็นประจำ ไม่ว่าจะเป็นกับครอบครัว เพื่อน หรือคนรัก จะช่วยสร้างความรู้สึกปลอดภัย และสร้างความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันด้วย

“มื้ออาหาร” กับฮอร์โมนที่สร้างความสุขให้มนุษย์

การกินอาหารร่วมโต๊ะเดียวกัน มีศัพท์เรียกว่า Commensality โดยในเชิงทางกายภาพ การได้ร่วมรับประทานอาหารกับผู้อื่น ยังมีผลต่อร่างกาย เช่น ช่วยกระตุ้นการหลั่งฮอร์โมนออกซิโทซิน (Oxytocin) ที่ช่วยสร้างความสุข ลดความเครียด และส่งเสริมความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างกัน

นอกจากนี้ กลิ่นหอมของอาหาร ตลอดจนเสียงซู่ซ่า ที่เกิดจากการปิ้งย่าง หรือเกิดจากหม้อน้ำซุประหว่างเดือด ยังช่วยกระตุ้นประสาทสัมผัส และเมื่อสมองรับรู้ ร่างกายก็จะตอบสนองด้วยการหลั่งสารแห่งความสุข เช่น โดปามีน (Dopamine) ช่วยให้ผ่อนคลายและรู้สึกพึงพอใจ จึงไม่น่าแปลกใจ หากเราจะได้เห็นบรรยากาศอันรื่นเริง สนุกสนาน ในวงเมนูปิ้งย่าง หรือการล้อมวงจุ่มเนื้อหมูลงในหม้อชาบู

รับประทานอาหารร่วมกัน ดีต่อทุกเพศทุกวัย

การรับประทานอาหารร่วมกัน ส่งผลต่อคนทุกเพศทุกวัย โดยเฉพาะกับครอบครัว บทสนทนาบนโต๊ะอาหาร มีส่วนเสริมสร้างพัฒนาการด้านภาษาและการเข้าสังคมให้กับเด็ก ๆ ที่ผ่านมา มีผลการวิจัยพบว่า เด็ก ๆ ที่กินอาหารเย็นกับที่บ้านทุกวัน มักจะมีสุขอนามัยด้านการกินที่ดี เนื่องจากได้ทานอาหารครบตามหลักโภชนาการ และส่วนใหญ่มักไม่อ้วน

การได้มีมื้ออาหารร่วมกับครอบครัว ยังส่งผลต่อเนื่องกับเด็กที่เติบโตเป็นวัยรุ่น โดยพบว่า เด็กที่พ่อแม่มีเวลาพูดคุยทุกวันระหว่างมื้ออาหาร ทำให้พวกเขาไม่ประสบปัญหาทางอารมณ์ นอกจากนี้ยังมีแนวโน้มที่จะไม่สนใจสารเสพติด ดื่มแอลกอฮอล์ หรือสูบบุหรี่ เมื่อเทียบกับเด็กวัยรุ่นที่พ่อแม่ไม่มีเวลากินอาหารเย็นร่วมกัน

ภาพประกอบบทความ

การรับประทานอาหารร่วมกับเพื่อน ๆ ยังเป็นกลไกช่วยสานสัมพันธ์ทางสังคม ช่วยสร้างความสุขทั้งในทางกายภาพ เนื่องจากสมองจะหลั่งสารเอนโดรฟีน จากการได้หัวเราะกับเพื่อน ๆ ตลอดจนได้ย้อนความทรงจำที่มีร่วมกัน ส่งผลให้บางกรณี จากที่เคยมีปัญหาต่อกัน กลับช่วยให้ความสัมพันธ์ดีขึ้นได้

นอกจากนี้ ในโลกการทำงาน การรับประทานอาหารร่วมกันกับเพื่อนร่วมงาน ยังสร้างประโยชน์ให้กับองค์กร องค์กรบางแห่งจัดให้พนักงานต่างแผนก มีกิจกรรมรับประทานอาหารร่วมกัน เนื่องจากจะเป็นการช่วยทลายกำแพงการทำงานแบบต่างคนต่างทำ และเปิดโอกาสให้เกิดความร่วมมือ และกระตุ้นให้เกิดความคิดสร้างสรรค์ไปในตัว

มื้ออาหารที่ดี ย่อมสร้างคุณภาพให้กับชีวิต ทั้งร่างกายและจิตใจ ตลอดจนยังช่วยส่งเสริมความสัมพันธ์ เมื่อไรที่กินอาหารร่วมกัน ต้องกินอย่างมีคุณภาพ และมีความสุข

อ่านบทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ

สรุปประเด็นให้โดย Generative AI

เรียนรู้จิตวิทยา การรับประทานอาหารร่วมกัน