รู้หรือไม่ ? ประเทศไทยกำลังจะมีอุปกรณ์วิทยาศาสตร์เดินทางไปโคจรรอบดวงจันทร์ กับ CE-7 MATCH (Chang’E-7 Moon-Aiming Thai-Chinese Hodoscope) อุปกรณ์ตรวจวัดรังสีคอสมิกและอนุภาคพลังงานสูงฝีมือคนไทย

CE-7 MATCH คืออะไร ?

CE-7 MATCH (อ่านว่า ฉางเอ๋อ 7 แมทช์) ย่อมาจาก Chang’E-7 Moon-Aiming Thai-Chinese Hodoscope อุปกรณ์ตรวจวัดสภาวะอวกาศ รังสีคอสมิกหรืออนุภาคพลังงานสูงจากอวกาศในวงโคจรรอบดวงจันทร์ ออกแบบและพัฒนาโดยสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ ร่วมกับ ม.มหิดล และสถาบันวิจัยของจีน อุปกรณ์นี้จะติดตั้งบนยานโคจรรอบดวงจันทร์ (Orbiter) ของภารกิจฉางเอ๋อ 7 ภายใต้ความร่วมมือไทย-จีน ในโครงการสถานีวิจัยนานาชาติบนดวงจันทร์ (International Lunar Research Station: ILRS) โดยมีกำหนดเดินทางขึ้นสู่อวกาศโดยจรวดลองมาร์ช-5 Y14 วันที่ 24 ส.ค. 69 โดยจะโคจรอยู่ในห้วงอวกาศเป็นเวลา 3 ปี

ภารกิจหลัก CE-7 MATCH

อุปกรณ์วิทยาศาสตร์ฝีมือคนไทยชิ้นนี้ จะร่วมปฏิบัติภารกิจสำรวจดวงจันทร์ในฐานะ 1 ใน 7 อุปกรณ์วิทยาศาสตร์นานาชาติของภารกิจฉางเอ๋อ 7 ของจีน โดยมีภารกิจในการตรวจวัดรังสีคอสมิก หรืออนุภาคพลังงานสูงจากอวกาศในวงโคจรรอบดวงจันทร์ รวมถึงศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างดวงอาทิตย์ โลก และดวงจันทร์ เพื่อช่วยให้นักวิทยาศาสตร์ทำความเข้าใจปริมาณรังสีต้นกำเนิด และกระบวนการเกิดรังสีที่อาจจะเป็นอันตรายต่อมนุษย์ ในการตั้งถิ่นฐานบนดวงจันทร์

โครงสร้างตัวตรวจวัด 7 ชั้น

• ส่วนบน 2 ชั้น เป็นหัววัดซิลิกอนดีเทคเตอร์หันขึ้นสู่อวกาศ ทำหน้าที่ตรวจวัดทิศทางการเคลื่อนที่การกระจายตัว คุณสมบัติ และแหล่งกำเนิด ของอนุภาคพลังงานสูงจากอวกาศ
• ส่วนกลาง 3 ชั้น เป็นผลึกคริสตัล BGO ที่มีความหนาแตกต่างกัน ทำหน้าที่เป็นเครื่องวัดพลังงานรวม ทำให้สามารถระบุชนิดและวัดพลังงานของอนุภาคได้อย่างแม่นยำ
• หัววัดส่วนล่าง 2 ชั้น เป็นหัววัดซิลิกอนดีเทคเตอร์หันลงสู่พื้นผิวดวงจันทร์ ทำหน้าที่ตรวจวัดทิศทางและวัดพลังงานที่อนุภาคสูญเสียเมื่อผ่านชั้นซิลิกอน เพื่อศึกษาอนุภาคที่สะท้อนกลับจากพื้นผิวดวงจันทร์

ส่วนประกอบหลักของ CE-7 MATCH

• โครงสร้าง Magnesium Alloy น้ำหนักเบา แข็งแรง ทนทานต่ออุณหภูมิสุดขั้วและรังสี
• เครื่องตรวจจับซิลิคอนและสารเรืองแสง BGO ตรวจจับรังสีคอสมิกพลังงานสูง
• ระบบประมวลผลข้อมูล รวบรวม ประมวลผล และเตรียมข้อมูลส่งกลับมายังโลก

ที่มาข้อมูล : สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน)