การตรวจจับ “นิวทริโน” ผู้ส่งสารจากจักรวาล

วิธีการที่หอสังเกตการณ์นิวทริโนไอซ์คิวบ์ (IceCube Neutrino Observatory) ณ ขั้วโลกใต้ ใช้ในการตรวจจับนิวทริโน ซึ่งเป็นอนุภาคมูลฐานที่เกิดจากเหตุการณ์รุนแรงในจักรวาลอันไกลโพ้น เช่น การระเบิดของซูเปอร์โนวาหรือหลุมดำ

โปรเจกต์ไอซ์คิวบ์ใช้วิธีเจาะหลุมลึกลงไปในธารน้ำแข็ง และติดตั้งอุปกรณ์ตรวจจับแสง (Photomultiplier Tubes) ไว้ใต้แนวน้ำแข็งที่มีปริมาตรครอบคลุมกว่า 1 ลูกบาศก์กิโลเมตร สร้างเสร็จสมบูรณ์ในปี ค.ศ. 2011 และหลังจากนั้นเพียงไม่กี่ปี ไอซ์คิวบ์ก็ประสบความสำเร็จในการตรวจพบนิวทริโนพลังงานสูงจากนอกระบบสุริยะ เปิดฉากยุคใหม่ของการสำรวจเอกภพด้วยนิวทริโน

ผลงานอันโดดเด่นนี้ ส่งผลให้ "ดร.เฟรนซิส ฮัลเซน" (Francis Halzen) นักฟิสิกส์ชาวเบลเยียม ได้รับรางวัลโนเบล สาขาฟิสิกส์ ประจำปี 2026

อ่านบทความได้ที่ www.thaipbs.or.th/sciandtech/science/4494