ภาวะเครียดจากความร้อน หรือ Heat Stress คือ ภาวะที่ร่างกายเจอกับความร้อนรุนแรงจนอุณหภูมิร่างกายสูงแตะ 41 องศาเซลเซียส สาเหตุอาจเกิดจากอุณหภูมิสิ่งแวดล้อมและความชื้นที่สูง การสัมพัสแสงแดดแรง ๆ ตรง ๆ หรือการออกกำลังกายที่ต้องใช้กำลังมาก ซึ่งส่งผลให้ระบบการควบคุมอุณหภูมิร่างกายล้มเหลว ร่างกายไม่สามารถระบายความร้อนได้อย่างเพียงพอ เสี่ยงต่อการเสียชีวิต
สัญญาณเตือนของร่างกาย เมื่อเจอความร้อนรุนแรง
• หัวใจ : อัตราการเต้นของหัวใจเพิ่มสูงขึ้น ความดันโลหิตลดต่ำลง และเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะหัวใจหยุดเต้น
• การไหลเวียนโลหิต : เกิดลิ่มเลือดในกระแสเลือด การส่งเลือดที่มีออกซิเจนไปยังอวัยวะสำคัญผิดปกติไป
• ผิวหนัง : กลไกการขับเหงื่อผิดปกติ (ผิวหนังแห้ง ไม่มีเหงื่อแม้ร่างกายจะร้อนจัด) หรือเหงื่อออกมากผิดปกติ และเมื่อสัมผัสจะรู้สึกว่าผิวหนังร้อน
• ระบบประสาท : ปวดหัว เป็นลม วิงเวียนศีรษะ สับสน การรับรู้ลดลง มีอาการชักเกร็ง
• ระบบไต : การไหลเวียนของเลือดและออกซิเจนไปเลี้ยงไตขัดข้อง ปัสสาวะได้น้อยลง ระบบไตอาจทำงานผิดปกติ
• ระบบทางเดินอาหาร : คลื่นไส้อาเจียน ลำไส้ได้รับความเสียหาย
• กล้ามเนื้อ : การทำงานของกล้ามเนื้อบกพร่อง, เป็นตะคริวเนื่องจากการขาดน้ำ และมีอาการกล้ามเนื้อกระตุก
วิธีปฐมพยาบาลเบื้องต้น
เมื่อเกิดภาวะเครียดจากความร้อนให้เข้าที่ร่มทันทีและใช้ผ้าชุบน้ำเย็นเช็ดตัว ผู้ที่มีอาการหนักให้แช่ในน้ำเย็น หรือใช้ผ้าชุบน้ำห่อตัวแล้วส่งสถานพยาบาลใกล้บ้าน ห้ามให้ผู้ป่วยที่ “ไม่รู้สึกตัวดื่มน้ำ”
ที่มา : หน่วยงานสาธารณสุขสหราชอาณาจักร, สำนักงานรัฐบาลควิเบก, ม.พรินซ์ตัน และกระทรวงสาธารณสุขไทย
Original Graphic : AFP
อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ Thai PBS (https://www.thaipbs.or.th/ai-audio-news/playlists/SciAndTech)
“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech (https://www.thaipbs.or.th/SciandTech)
