เรื่องนี้น่าจะถูกใจคนแพ้ขนแมว เมื่องานวิจัยใหม่ซึ่งเผยแพร่ใน PNAS Nexus โดยได้วิจัยเกี่ยวกับโปรตีนที่กระตุ้น “แมว” (Cat) ทำให้มนุษย์เกิดภูมิแพ้ ก่อนค้นพบว่าการตัดแต่งยีน อาจทำให้ “แมว” ไม่ก่อให้เกิดอาการภูมิแพ้ได้ในที่สุด
ในสหรัฐอเมริกา ประชากรประมาณร้อยละ 15 เป็น “โรคภูมิแพ้แมว” โดยมีอาการต่าง ๆ เช่น ไอ จาม ระคายเคืองตา หรือหอบหืด ซึ่งอาจมีตั้งแต่เล็กน้อยไปจนถึงรุนแรง โดยมีการเกิดอาการหอบหืดประมาณ 500,000 ครั้งต่อปี และต้องเข้ารับการรักษาฉุกเฉินประมาณ 350,000 ครั้ง แต่ทั้งนี้ก็ยังมีข้อมูลน้อยมากเกี่ยวกับความหลากหลายของ “สารก่อภูมิแพ้” ที่ทำให้เกิดโรคนี้หรือที่มาของการเกิดโรคนี้
จากงานวิจัยหลายชิ้นก่อนหน้าทำให้เรารู้ว่า มีโปรตีนในแมวหลายชนิดที่ทำให้เกิดอาการแพ้ โดยโปรตีนหลักคือ Fel d 1 ซึ่งแมวทุกตัวผลิตขึ้นโดยไม่เกี่ยวกับสายพันธุ์ ความยาวของขน เพศ อายุ หรือน้ำหนักตัว โดยแมวจะผลิต Fel d 1 ในต่อมไขมัน น้ำลาย ต่อมรอบทวารหนัก และต่อมน้ำตา
ซึ่ง Fel d 1 นี่เองทำให้คนเข้าใจว่า “แพ้ขนแมว” แต่แท้จริงแล้วแพ้ Fel d 1 บนขนต่างหาก ทั้งนี้แมวแต่ละตัวจะผลิตโปรตีนในระดับที่แตกต่างกัน ซึ่งหมายความว่าบางตัวอาจก่อให้เกิดอาการแพ้ได้มากกว่าตัวอื่น ๆ อย่างไรก็ตามจากสถานการณ์ปัจจุบัน ยังไม่มีแมวตัวไหนที่ไม่ก่อให้เกิดอาการแพ้
โดย Fel d 1 ประกอบด้วยโซ่ 2 เส้น และมียีน 2 ตัวที่เรียกว่า CH1 และ CH2 ซึ่งเข้ารหัสโซ่แต่ละสายตามลำดับ แต่ปัจจุบันนักวิทยาศาสตร์ยังไม่ทราบหน้าที่ทางชีววิทยาของ Fel d 1 แต่จากการวิจัยโปรตีนที่คล้ายคลึงกันในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดอื่น พบว่า “สารก่อภูมิแพ้” นี้อาจเกี่ยวข้องกับการควบคุมภูมิคุ้มกัน การปกป้องเยื่อบุผิว หรือการสื่อสารทางเคมีระหว่างแมว
ในการศึกษาวิจัยครั้งใหม่นี้ นักวิจัยได้เปรียบเทียบลำดับ Fel d1 ระหว่างแมวต่างถิ่นและแมวบ้านจำนวน 276 สายพันธุ์ พบว่าลำดับดังกล่าวมีความแปรผันตลอดสายวิวัฒนาการแต่ละสาย โดยที่จริงแล้ว ทีมงานได้ระบุการกลายพันธุ์ที่ไม่ซ้ำกันมากกว่า 100 รายการในลำดับโปรตีน โดยพบว่า ยีน CH1 และ CH2 ก็มีความแปรผันสูงเช่นกัน ซึ่งชี้ให้เห็นว่าหน้าที่ของ Fel d 1 อาจแตกต่างกันในแต่ละสายพันธุ์ของแมวหรือ Fel d 1 อาจไม่จำเป็นสำหรับแมว
การค้นพบนี้ได้รับการสนับสนุนจากแมว 2 ตัว ได้แก่ แมวพูมาและแมวดำจากแอฟริกาใต้ มีการกลายพันธุ์ตามธรรมชาติ ซึ่งทำให้โปรตีน Fel d 1 เสียหายอย่างมีนัยสำคัญ นอกจากนี้ ยังมีหลักฐานล่าสุดที่บ่งชี้ว่าแมวที่แข็งแรงมี CH2 ที่แก้ไขด้วย CRISPR (ระบบภูมิคุ้มกันของแบคทีเรีย)
นักวิจัยเผยว่า ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า Fel d 1 เป็นเป้าหมายที่เหมาะสม สำหรับการลบยีนเพื่อพัฒนาแมวที่ปราศจาก Fel d 1 เพราะการลบหรือทำให้ยีน Fel d 1 ไม่ทำงาน อาจส่งผลต่อการบำบัดสำหรับผู้ป่วยโรคภูมิแพ้แมว เนื่องจากสามารถกำจัดสารก่อภูมิแพ้ได้
โดยพื้นฐานแล้ว ด้วยการปรับแต่ง CRISPR เพียงเล็กน้อยเพื่อลบ CH1 และ CH2 ก็สามารถทำให้แมวไม่ก่อให้เกิดภูมิแพ้ได้ แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นยังต้องใช้เวลานานกว่าที่จะเห็นสิ่งนี้บรรลุผลสำเร็จ โดยแนวทางการวิจัยนี้มีอนาคตที่ค่อนข้างสดใส เนื่องจากจะช่วยให้คนรักแมวผู้โชคร้ายที่ต้องเผชิญกับอาการแพ้สัตว์เลี้ยงที่พวกเขารักได้อยู่ร่วมกับแมวอย่างมีความสุข
อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ Thai PBS
แหล่งข้อมูลอ้างอิง : academic.oup, iflscience
“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech
