นักวิจัยทั่วโลกกำลังพยายามทำความเข้าใจว่า ทำไม? อัตราการเกิดมะเร็งบางชนิดจึงเพิ่มสูงขึ้นในกลุ่มคนรุ่นใหม่ โดยผลการวิจัยได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร Nature Medicine จากการริเริ่มโครงการวิจัยระดับโลกนี้ชี้ให้เห็นว่า อายุทางชีวภาพอาจมีบทบาทในเรื่องนี้
งานวิจัยโดยทีม PROSPECTจากโครงการ Cancer Grand Challenges Initiative พบว่า คนรุ่นใหม่มีกระบวนการชราทางชีวภาพเร็วกว่าคนรุ่นก่อน และนี่เป็นความสัมพันธ์กับความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นในการเป็นมะเร็ง บางชนิด ตั้งแต่อายุยังน้อย
งานวิจัยนี้ ยังรายงานถึงความเชื่อมโยงระหว่างอายุทางชีวภาพของระบบอวัยวะเฉพาะ กับมะเร็งบางชนิด เช่น พบว่าระบบภูมิคุ้มกันที่เสื่อมสภาพตามวัย มีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นของมะเร็งปอด ที่เกิดขึ้นในวัยหนุ่มสาว ในขณะที่เนื้อเยื่อไขมันที่เสื่อมสภาพตามวัย มีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นของมะเร็งลำไส้ใหญ่ และทวารหนักที่เกิดขึ้นในวัยหนุ่มสาว
Yin Cao จากมหาวิทยาลัยวอชิงตัน กล่าวว่า หากเราสามารถระบุตัวบุคคลอายุน้อยที่มีความเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งสูงที่สุดได้ในขณะที่พวกเขายังมีสุขภาพแข็งแรง เราก็จะสามารถมุ่งเน้นไปที่กลยุทธ์การป้องกันและการตรวจหาโรคในระยะเริ่มต้นสำหรับบุคคลที่จะได้รับประโยชน์สูงสุดจากการแทรกแซงในระยะแรก
อายุทางชีวภาพโดยพื้นฐานแล้วก็คือ การวัดว่าร่างกายสึกหรอไปมากน้อยเพียงใด เมื่อเทียบกับสิ่งที่เราคาดหวังได้จากอายุตามปฏิทิน ซึ่งก็คืออายุของเรานับจากวันเกิด ตัวอย่างเช่น ผู้ที่มีอายุ 50 ปีที่สูบบุหรี่จัดมาหลายปี อาจมีอายุทางชีวภาพสูงกว่า โดยเฉพาะในปอด เมื่อเทียบกับผู้ที่มีอายุ 50 ปีที่ไม่เคยสูบบุหรี่เลย
ถึงกระนั้น การระบุค่าอายุทางชีวภาพที่แน่นอนเพียงค่าเดียวไม่ใช่เรื่องง่าย ดังนี้ จึงอาจต้องใช้วิธีที่แตกต่างกันไป แต่โดยทั่วไปจะอาจอิงจากรูปแบบการเปลี่ยนแปลงของดีเอ็นเอ ส่วนปลายโครโมโซมที่เรียกว่า “เทโลเมียร์” (Telomere คือส่วนปลายสุดของโครโมโซม เปรียบเสมือนปลอกพลาสติกหุ้มปลายเชือกรองเท้า ทำหน้าที่ปกป้องสารพันธุกรรม “DNA” ไม่ให้ถูกทำลาย ทุกครั้งที่เซลล์แบ่งตัว เทโลเมียร์จะหดสั้นลงเรื่อย ๆ จนเซลล์เสื่อมสภาพ จึงถูกขนานนามว่าเป็น "นาฬิกาชีวภาพ" ของร่างกาย) ระดับของสารเคมีบางชนิดในเลือดและของเหลวในร่างกาย หรือการผสมผสานของปัจจัยข้างต้น
ตัวอย่างเช่น PhenoAge ซึ่งเป็นหนึ่งในเทคนิคที่ทีมวิจัยใช้ มีพื้นฐานมาจากการวัดตัวบ่งชี้ทางชีวเคมีในเลือด 9 ชนิด เช่น อัลบูมิน ซึ่งผลิตโดยตับ และครีเอตินิน ซึ่งเป็นของเสียที่ไตกำจัดออก
ทีมวิจัยได้นำวิธีการเหล่านี้ไปใช้กับข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่าง 154,000 คน จาก UK Biobank ซึ่งเป็นการศึกษาระยะยาวที่รับสมัครผู้เข้าร่วมกว่าครึ่งล้านคนที่มีอายุระหว่าง 40-69 ปี ระหว่างปี 2006-2010 โดยในด้านการวินิจฉัยโรคมะเร็งนั้น “คนหนุ่มสาว” โดยทั่วไปหมายถึงบุคคลที่มีอายุต่ำกว่า 55 ปี และข้อมูลนี้ได้รับการเสริมด้วยข้อมูลจากผู้เข้าร่วมประมาณ 10,000 คนของโครงการวิจัย All of Us โดยสถาบันสุขภาพแห่งชาติสหรัฐอเมริกา (NIH) ซึ่งเริ่มต้นในปี 2018 ซึ่งเปิดรับผู้ใหญ่ชาวอเมริกันที่มีอายุมากกว่า 18 ปี
นักวิจัยพบว่า บุคคลในสหราชอาณาจักรที่เกิดระหว่างปี 1965-1974 มีอายุทางชีวภาพโดยรวมสูงกว่าผู้ที่เกิดระหว่างปี 1950-1954 ถึง 23% ของค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard Deviation : SD) หลังจากคำนึงถึงอายุตามปฏิทินแล้ว
ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐานเป็นมาตรวัดทางสถิติที่ในกรณีนี้แสดงให้เห็นว่า กลุ่มคนรุ่นน้องมีอายุทางชีวภาพห่างจากอายุทางชีวภาพเฉลี่ยของกลุ่มคนรุ่นปี 1950 มากน้อยเพียงใดเมื่อพวกเขามีอายุตามปฏิทินเท่ากัน ซึ่งสรุปได้ก็คือ คนในกลุ่มเกิดรุ่นน้องมีแนวโน้มอายุทางชีวภาพสูงขึ้นเล็กน้อย เมื่อเทียบกับคนในกลุ่มเกิดรุ่นพี่
นักวิจัยสังเกตเห็นรูปแบบที่คล้ายกันในข้อมูลจากสหรัฐอเมริกา การเพิ่มขึ้นนั้นเด่นชัดกว่าในสหรัฐฯ โดยผู้เข้าร่วมที่เกิดระหว่างปี 1990-1999 มีอายุทางชีวภาพโดยรวมสูงกว่าผู้ที่เกิดระหว่างปี 1965-1969 ถึง 92% ของค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน แต่ทั้งนี้ ทีมวิจัยยังไม่มั่นใจในตัวเลขนี้มากนัก เนื่องจากข้อมูลได้มาจากกลุ่มตัวอย่างที่น้อยกว่ามาก
รายงานการวิจัยระบุว่า การเพิ่มขึ้นของอายุทางชีวภาพทุก ๆ หนึ่งค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน สัมพันธ์กับความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้น 8% ของการเกิดมะเร็งชนิดก้อนเนื้อในวัยหนุ่มสาว มะเร็งเหล่านี้เป็นมะเร็งที่ก่อตัวเป็นก้อนเนื้อที่ไม่ประกอบด้วยของเหลวหรือถุงน้ำ
Cancer Research UK ได้ให้สัมภาษณ์ถึงงานวิจัยนี้ว่า แม้คนรุ่นใหม่ที่อายุทางชีวภาพเสื่อมกว่าวัย อาจเพิ่มความเสี่ยงเกิดมะเร็งได้ แต่ผู้สูงอายุยังคงมีโอกาสเป็นมะเร็งมากกว่าคนหนุ่มสาวมาก จากสถิติพบว่า ในแต่ละปีจะมีคนหนุ่มสาว (อายุระหว่าง 20-40 ปี) 1 ใน 1,000 คนได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็ง ในขณะที่ผู้ที่มีอายุ 50-70 ปี มีประมาณ 1 ใน 100 คนเท่านั้นที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็ง
ด้าน Jyoti Nangalia หัวหน้ากลุ่มวิจัยจาก Wellcome Sanger Institute ซึ่งไม่ได้มีส่วนร่วมในการวิจัยนี้ กล่าวว่า การศึกษานี้ชี้ให้เห็นว่า ผู้ที่ดูมีอายุมากกว่าที่คาดไว้ตามวัย อาจมีความเสี่ยงสูงขึ้นที่จะเป็นมะเร็งบางชนิดในวัยที่อายุน้อยกว่า การวัดอายุทางชีวภาพมีแนวโน้มที่จะสะท้อนผลกระทบรวมของปัจจัยหลายอย่าง เช่น พันธุกรรม วิถีชีวิต และปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม ขณะนี้เราจำเป็นต้องมีการวิจัยเพิ่มเติมเพื่อทำความเข้าใจอย่างถ่องแท้ว่าการวัดเหล่านี้บอกอะไรเราบ้าง
ขณะที่ David Scott ผู้อำนวยการโครงการ Cancer Grand Challenges กล่าวว่า ในขณะนี้ เรายังไม่มีคำตอบที่แน่ชัดว่า อะไรเป็นสาเหตุของการเพิ่มขึ้นของมะเร็งในวัยหนุ่มสาวทั่วโลก แต่การศึกษาเช่นนี้กำลังช่วยให้เราปะติดปะต่อภาพรวมที่ใหญ่ขึ้น ซึ่งแสดงให้เห็นว่ามะเร็งอาจได้รับอิทธิพลไม่เพียงแค่จากการเปลี่ยนแปลงภายในเซลล์แต่ละเซลล์เท่านั้น แต่ยังรวมถึงการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในวงกว้างทั่วร่างกายด้วย
อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ Thai PBS
ที่มาข้อมูล : nature
“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech
