หลังจากภารกิจ DART จบลง ทาง ESA ได้ประกาศต่อยอดภารกิจ DART ภายในงาน IAC 2022 นั่นคือภารกิจ Hera ที่จะส่งยานอวกาศกลับไปสำรวจระบบดาวเคราะห์น้อย Didymos - Dimorphos ซึ่งตัวยานกำลังจะถูกส่งขึ้นไปสู่อวกาศในเดือนตุลาคม 2024 นี้ ในบทความนี้จะพาไปทำความรู้จักยานอวกาศสำรวจดาวเคราะห์ Hera ที่จะเสริมสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับโครงสร้างดาวเคราะห์น้อยและการปกป้องโลกจากดาวเคราะห์น้อย
ยาน DART เปรียบเสมือนขีปนาวุธที่ถูกส่งออกจากโลกไปพุ่งชนดาวเคราะห์น้อย บนยานไม่ได้บรรทุกอะไรนอกเหนือจากเครื่องยนต์ อุปกรณ์นำทาง และกล้องถ่ายภาพ และเพื่อให้ความเร็วสัมพัทธ์สูงที่สุด ยานจึงไม่ได้แวะโคจรรอบดาวเคราะห์น้อยเพื่อสำรวจก่อน แต่เร่งความเร็วเต็มที่พุ่งชน เราจึงมีข้อมูลเกี่ยวกับ Dimorphos ค่อนข้างน้อย
ภายหลังจากการชน Dimorphos ของ DART ดาวเคราะห์น้อยดวงนี้ก็มีการเปลี่ยนแปลงของโมเมนตัมมากกว่าที่เราคาดการณ์ไว้ ทำให้เราตระหนักว่ามนุษยชาติมีความรู้เกี่ยวกับดาวเคราะห์น้อยเพียงน้อยนิด ดังนั้นเพื่อทำความเข้าใจเพิ่มเติมเราจึงควรกลับไปสำรวจดาวเคราะห์น้อย Dimorphos ที่ถูกพุ่งชนเพื่อทำความเข้าใจโครงสร้างภายในของดาวเคราะห์น้อยและการเปลี่ยนแปลงโมเมนตัมภายหลังจากการพุ่งชน ทางองค์การอวกาศยุโรป หรือ ESA ได้ประกาศจะส่งยานอวกาศไปสำรวจดาวเคราะห์น้อย Dimorphos ภายใน 2 ปีภายหลังจากการชน
การประกาศเปิดตัวโครงการสำรวจดาวเคราะห์น้อย Dimorphos เกิดขึ้นภายในงาน IAC 2022 ณ กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส ภารกิจนี้มีว่า Hera ซึ่งตั้งชื่อตามพระนางเฮรา ภรรยาเอกของซุส (Zeus) เจ้าแห่งทวยเทพบนเทือกเขาโอลิมปัส หน้าที่หลักของยานอวกาศ Hera คือการสำรวจดาวเคราะห์น้อย Dimorphos ภายหลังจากการพุ่งชน เพื่อสร้างแบบจำลองทางคณิตศาสตร์ที่แม่นยำมากขึ้นต่อไป
อุปกรณ์วิทยาศาสตร์ที่จะบรรทุกไปกับ Hera นั้นมีมากกว่าที่ติดตั้งไปกับยาน DART เพราะยานลำนี้จะถูกออกแบบเพื่องานทางวิทยาศาสตร์และโคจรรอบทั้ง Didymos และ Dimorphos เป็นระยะเวลา 6 เดือนเพื่อสำรวจมวล ความหนาแน่น องค์ประกอบของดาวเคราะห์น้อย วงโคจร การเหวี่ยง ทำแผนที่พื้นผิว และสำรวจรูปร่างของหลุมที่เกิดจากการชนของ DART ที่ทิ้งเอาไว้บนผิวของ Dimorphos เพื่อนำมาวิเคราะห์ผลลัพธ์การชนของ DART และประสิทธิภาพการส่งถ่ายโมเมนตัมของยานอวกาศที่มีต่อดาวเคราะห์น้อย เนื่องจากการวัดทั้งหมดนั้นเกิดจากการสำรวจจากกล้องโทรทรรศน์จากพื้นผิวโลก ดังนั้นค่าประมาณต่าง ๆ อาจจะคาดเคลื่อนได้ ยาน Hera จึงเป็นอีกหนึ่งภารกิจสำคัญที่เพิ่มความเข้าใจเกี่ยวกับดาวเคราะห์น้อยมากยิ่งขึ้น
ยาน Hera ไม่ได้เดินทางไปยังดาวเคราะห์น้อยเพียงลำเดียว มันยังบรรทุกยานสำรวจขนาดเล็กไปอีก 2 ลำด้วย ซึ่งเป็น CubeSat ที่มีขนาด 6U ซึ่งเป็น CubeSat ที่มีขนาดใหญ่มาก ๆ ชื่อว่า Juventas กับ Milani
Juventas เป็นชื่อโรมันของลูกสาวพระนางเฮรา (อีกชื่อหนึ่งคือ Juventus ซึ่งเป็นที่มาของทีมฟุตบอลของลีกอิตาลีนั่นเอง) ถูกออกแบบให้ทำหน้าที่สำรวจ Didymos และ Dimorphos ด้วยเรดาห์ เพื่อสร้างภาพพื้นผิวและความหนาแน่นของการก่อตัวของพื้นผิวดาวดาวเคราะห์น้อยทั้งสองโดยมันจะโคจรรอบ Didymos ก่อนที่จะค่อย ๆ เคลื่อนตัวไปที่ Dimorphos และพุ่งชนพื้นผิวของ Dimorphos เป็นการเสร็จสิ้นภารกิจ ส่วน Milani เป็นยาน CubeSat เช่นเดียวกันแต่ทำหน้าที่ในการสำรวจ Didymos และ Dimorphos ด้วยกล้องถ่ายภาพที่มีความสามารถมองเห็นเฉดสีได้มากกว่าตาของมนุษย์ และทำหน้าที่ในการสำรวจเศษฝุ่นที่กระจายตัวอยู่โดยรอบ Didymos และ Dimorphos
ระหว่างที่ยาน Hera เดินทางไปยัง Didymos และ Dimorphos ตัวยานจะแวะเพิ่มความเร็วด้วยแรงโน้มถ่วงของดาวอังคารเพื่อให้ยานสามารถไล่ตามทัน Didymos และ Dimorphos ได้ ซึ่งระหว่างนั้นยานจะสำรวจดาวอังคารเล็กน้อยและโฉบผ่านดวงจันทร์ดีมอส (Deimos) ดวงจันทร์บริวารของดาวอังคารเพิ่มเติมเพราะความรู้เกี่ยวกับดวงจันทร์บริวารของดาวอังคารนั้นมีน้อยมาก และรูปร่างของดวงจันทร์นี้ก็มีลักษณะคล้ายกับมันฝรั่ง และการแวะในครั้งนี้นอกจากจะไว้สำหรับเพิ่มความเร็วแล้วยังเพิ่มองค์ความรู้เกี่ยวกับดาวอังคารได้เพิ่มเติมอีกด้วย
ภารกิจ Hera นั้นสำคัญสำหรับปกป้องโลกจากภัยดาวเคราะห์น้อย เพราะการเข้าใจโครงสร้างและการส่งถ่ายโมเมนตัมของยานอวกาศไปยังดาวเคราะห์น้อยจำเป็นต่อการออกแบบยานอวกาศที่จะทำหน้าที่เพื่อปกป้องโลกและมนุษยชาติ หากดาวเคราะห์น้อยดูดซับแรงจากการพุ่งชนได้ไม่ดี มันจะถูกเปลี่ยนแปลงทิศทางได้น้อยมากจนอาจจะไม่เปลี่ยนแปลงเลย ดังนั้นข้อมูลการสำรวจของ Hera จึงเป็นอีกภารกิจหนึ่งที่สำคัญกับการปกป้องโลกจากภัยพิบัติดาวเคราะห์น้อยมากกว่าที่คิด
เรียบเรียงโดย จิรสิน อัศวกุล
พิสูจน์อักษร ศุภกิจ พัฒนพิฑูรย์
🎧 อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ Thai PBS
ที่มาข้อมูล : ESA
“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech
