ครั้งแรกในประวัติศาสตร์ ! ยานสำรวจของ ESA จับภาพ ‘ขั้วใต้ของดวงอาทิตย์’ ได้

ปกติแล้ว เวลาที่เราเห็นภาพ ‘ดวงอาทิตย์’ จากอวกาศ ภาพเหล่านั้นถูกบันทึกรอบ ๆ ‘เส้นศูนย์สูตร’ ของดวงอาทิตย์ แต่เมื่อไม่นานมานี้ ESA ได้จับภาพ ‘ขั้วใต้ของดวงอาทิตย์’ ให้มนุษยชาติได้เห็นเป็นครั้งแรก

เมื่อเดือน มี.ค. 68 ยานสำรวจ Solar Orbiter ภายใต้การนำขององค์การอวกาศยุโรป (European Space Agency) ได้บันทึกภาพขั้วโลกใต้ของดวงอาทิตย์ (Sun’s south pole) ไว้ได้เป็นครั้งแรก ปกติแล้ว ยานสำรวจอวกาศ – รวมถึงโลก และดาวเคราะห์อื่น ๆ – จะโคจรรอบดวงอาทิตย์ตามระนาบสุริยะวิถี (ecliptic) แต่การโคจรยานสำรวจฯ โซลาร์ ออร์บิเตอร์ (Solar Orbiter) เอียงตัว 17 องศาต่ำกว่าระดับเส้นศูนย์สูตรสุริยะ (solar equator) จึงสามารถเก็บภาพขั้วใต้ของดวงอาทิตย์ไว้ได้สำเร็จ

ภาพขั้วใต้ของดวงอาทิตย์นี้เผยให้เห็นถึงแสงบรรยากาศของดวงอาทิตย์ที่มีอุณหภูมิสูงถึง 1 ล้านองศาเซลเซียส และเมฆแก๊สต่าง ๆ ที่แม้จะ “เย็นกว่ามาก” แต่ก็ยังมีอุณหภูมิราว 1 แสนองศาเซลเซียส นับเป็นภาพจากดวงอาทิตย์ที่ใกล้และเก็บรายละเอียดได้มากที่สุดจนถึงตอนนี้ “นี่เป็นแค่ขั้นแรกของยานฯ Solar Orbiter สู่ ‘บันไดแห่งสรวงสวรรค์’ เพราะในอีกหลายปีข้างหน้า ยานสำรวจลำนี้จะเคลื่อนตัวพ้นจากระนาบสุริยะวิถียิ่งขึ้นไปอีก เพื่อเก็บภาพที่ดีกว่านี้ของขั้วของดวงอาทิตย์” แดเนียล มุลเลอร์ (Daniel Müller) นักวิทยาศาสตร์จากโครงการ Solar Orbiter กล่าวในข่าวจาก ESA ถึงการเผยภาพขั้วของดวงอาทิตย์เป็นครั้งแรก เมื่อวันที่ 11 มิ.ย. 68

ESA คาดการณ์ว่า ยานสำรวจ Solar Orbiter จะโคจรเช่นนี้จนถึงวันที่ 24 ธ.ค. 69 และจะเอียงวงโควจรรอบดวงอาทิตย์แตะ 33 องศาช่วงกลางปี พ.ศ. 2572 ภารกิจครั้งนี้ถือเป็นกุญแจสำคัญเพื่อทำความเข้าใจการทำงานดวงอาทิตย์ในมิติต่าง ๆ เช่น ลมสุริยะ และสนามแม่เหล็กของดวงอาทิตย์ที่สลับขั้วทุก ๆ 11 ปี นอกจากแสงดวงอาทิตย์จะจำเป็นต่อสรรพชีวิตบนโลกแล้ว ปรากฏการณ์ของดวงอาทิตย์สามารถส่งผลกระทบต่อดาวเทียมสื่อสารและระบบโครงข่ายไฟฟ้าทั่วดาวของเราได้

ทะยานดวงดาวและสำรวจอวกาศไปกับบทความอื่น ๆ จาก Thai PBS Sci & Tech

• รวมภาพ ‘ทางช้างเผือก’ แห่งปี 2025
• ชวนยล NGC 1317 กาแล็กซีประเภทกังหัน ภาพจากกล้องฯ ฮับเบิล
• ความทรงจำจากอวกาศของ ‘Don Pettit’ นักบินอวกาศอายุมากที่สุดของ NASA

ที่มา: European Space Agency (ESA), BBC

“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech: www.thaipbs.or.th/SciandTech