แรงโน้มถ่วงของโลก ทำให้เรามองเห็น “ดวงจันทร์” ด้านเดียวอยู่เสมอ ส่งผลให้อีกด้านหนึ่ง ซึ่งก็คือ “ด้านไกลของดวงจันทร์” ไม่ค่อยถูกพูดถึง สู่เรื่องน่ารู้ ด้านใกล้และด้านไกลดวงจันทร์ แตกต่างกันอย่างไร
ในขณะที่ยาน Artemis II กำลังโคจรรอบดวงจันทร์ ความสนใจในส่วนเล็ก ๆ ของดวงจันทร์ที่เรามองไม่เห็นจากโลกก็กลับมาอีกครั้ง เนื่องจากนักบินอวกาศได้เห็นบริเวณที่ไม่มีมนุษย์ในโลกเคยเห็นด้วยตาเปล่ามาก่อน โดยในโลกออนไลน์ผู้คนไม่น้อยกำลังพูดคุยกันว่าลูกเรือกำลังเห็นด้านมืดของดวงจันทร์ แต่จากภาพที่ปรากฏแล้วนั้นไม่ใช่เช่นนั้น พวกเขากำลังเห็นด้านไกลของดวงจันทร์ ซึ่งด้านมืดนั้นมีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา
“ดวงจันทร์” ถูกล็อกด้วยแรงโน้มถ่วงของโลก ซึ่งหมายความว่าด้านเดิมของดวงจันทร์จะหันเข้าหาโลกเสมอ ไม่มากก็น้อย ดวงจันทร์ดูเหมือนจะไม่หมุนรอบแกนของตัวเองเหมือนโลก แต่ความจริงแล้วไม่ใช่เช่นนั้น การหมุนรอบตัวเองของดวงจันทร์ใช้เวลาประมาณ 29 วัน ซึ่งเป็นเวลาใกล้เคียงกับที่ดวงจันทร์โคจรรอบโลก นี่จึงเป็นอีกหนึ่งเหตุผลว่าด้านเดิมของดวงจันทร์จะหันเข้าหาโลกเสมอ
ในขณะที่การหมุนรอบตัวเองยังคงที่ แต่ความเร็วในการโคจรของดวงจันทร์รอบโลกนั้นเปลี่ยนแปลงไป เรื่องนี้อาจเป็นเพราะรูปร่างของวงโคจรของดวงจันทร์ ซึ่งใกล้เคียงกับวงกลมแต่ไม่สมบูรณ์แบบ ด้วยความแตกต่างเล็กน้อยในเรื่องเวลาดังกล่าว ทำให้เรามองเห็นด้านใกล้โลกของดวงจันทร์ได้มากกว่าครึ่งดวง ส่วนที่เหลือคือด้านไกล ซึ่งเป็นซีกดวงจันทร์ที่ค้นพบได้ เมื่อเราส่งยานอวกาศไปโคจรรอบดวงจันทร์
ด้านใกล้ของดวงจันทร์มีที่ราบหินบะซอลต์ขนาดใหญ่ หรือทะเลบนดวงจันทร์ (Lunar Maria) ส่วนด้านไกลนั้นมีหลุมอุกกาบาตมากกว่ามาก ความแตกต่างระหว่างสองด้านนี้อยู่ลึกลงไปในใต้ดิน ไม่ได้จำกัดอยู่ที่ระดับพื้นผิวเท่านั้น
Dr. Ryan Park นักวิทยาศาสตร์ดาวเคราะห์ นักวิจัยอาวุโสจาก Jet Propulsion Laboratory ของ NASA กล่าวว่า จากการศึกษาแสดงให้เห็นว่าภายในของดวงจันทร์ไม่สม่ำเสมอ ด้านที่หันเข้าหาโลก (ด้านใกล้) มีอุณหภูมิสูงกว่าและมีกิจกรรมทางธรณีวิทยามากกว่าด้านไกล ความแตกต่างนี้เชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์ภูเขาไฟของดวงจันทร์และอธิบายได้ว่าทำไมทั้งสองด้านจึงดูแตกต่างกันมาก
ด้านใกล้และด้านไกลของดวงจันทร์มีลักษณะแตกต่างกันมาก ดังที่เห็นได้จากความแตกต่างของภูมิประเทศ ความหนาของเปลือกโลก และปริมาณของธาตุที่ก่อให้เกิดความร้อนภายใน ความแตกต่างเหล่านี้อาจเกิดจากความแปรปรวนที่อยู่ลึกภายในดวงจันทร์ ทำให้ด้านหนึ่งอุ่นกว่าและมีภูเขาไฟมากกว่า แต่จนถึงขณะนี้ยังไม่มีหลักฐานที่ชัดเจนเกี่ยวกับความแตกต่างที่อยู่ลึกภายในดวงจันทร์ดวงนี้
อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ Thai PBS
ที่มาข้อมูล : iflscience
“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech
