เมื่อสังเกตจากโลก บริเวณท้องฟ้าทางทิศตะวันตก ดวงจันทร์จะค่อย ๆ เคลื่อนบดบังดาวศุกร์ หากสภาพอากาศเอื้ออำนวย ท้องฟ้าเปิด ชมได้ด้วยตาเปล่าในหลายพื้นที่ทั่วประเทศ
โดย NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (สดร.) ได้ให้ข้อมูลว่า ปรากฏการณ์ดวงจันทร์บังดาวศุกร์ เริ่มสังเกตได้ตั้งแต่ช่วงหัวค่ำ หลังดวงอาทิตย์ตกลับขอบฟ้า ดวงจันทร์และดาวศุกร์จะปรากฏเคียงกันทางทิศตะวันตก จากนั้นเวลาประมาณ 19:28 น. ดวงจันทร์จะค่อย ๆ เคลื่อนไปบังดาวศุกร์ ทำให้ดาวศุกร์ค่อย ๆ ลับหายไปหลังดวงจันทร์
ทั้งนี้ ในวันดังกล่าววัตถุท้องฟ้าทั้งสองจะตกลับขอบฟ้าในเวลาประมาณ 20:24 น. ส่งผลให้ไม่สามารถสังเกตช่วงสิ้นสุดการบังในเวลาประมาณ 20:34 น. ได้ (ข้อมูลดังกล่าวคำนวณจากพื้นที่กรุงเทพมหานคร หากสังเกตการณ์ในพื้นที่อื่น ช่วงเวลาการเริ่มต้นและสิ้นสุดของปรากฏการณ์อาจแตกต่างกันออกไป)
การบังกันของวัตถุท้องฟ้า (Occultations) เป็นปรากฏการณ์ที่วัตถุท้องฟ้าหนึ่งเคลื่อนที่ผ่านแนวสายตาเข้ามาบดบังวัตถุอีกดวงหนึ่งที่อยู่ด้านหลังเมื่อสังเกตจากตำแหน่งหนึ่งบนโลก เช่น ดวงจันทร์บังดาวเคราะห์ ดวงจันทร์บังดาวฤกษ์ ดาวเคราะห์บังดาวฤกษ์ หรือดาวเคราะห์บังกันเอง เป็นต้น ปรากฏการณ์ดังกล่าวสามารถนำมาใช้ประโยชน์ในการศึกษาวิจัยทางดาราศาสตร์ เช่น การคำนวณขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางของวัตถุท้องฟ้า การคำนวณหาระยะห่างระหว่างโลกกับดวงจันทร์ การตรวจหาและศึกษาโครงสร้างของชั้นบรรยากาศ รวมถึงการตรวจหาวงแหวนของดาวเคราะห์ชั้นนอก เป็นอีกหนึ่งปรากฏการณ์สำคัญที่มีประโยชน์ต่อวงการวิจัยดาราศาสตร์
ดวงจันทร์บังดาวศุกร์เป็นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นไม่บ่อยนัก แนวพื้นที่ที่สามารถสังเกตเห็นปรากฏการณ์ได้ครอบคลุมพื้นที่บนโลกเพียงบางส่วน และแตกต่างกันไปในแต่ละครั้ง เนื่องจากดวงจันทร์อยู่ใกล้โลกมาก ตำแหน่งที่ดวงจันทร์ปรากฏบนท้องฟ้าในแต่ละพื้นที่จึงไม่เหมือนกัน ส่งผลให้แต่ละพื้นที่บนโลก รวมถึงประเทศไทย มีโอกาสสังเกตเห็นปรากฏการณ์นี้ไม่บ่อยนัก
ผู้สนใจชมความสวยงามของปรากฏการณ์ หากสภาพอากาศเอื้ออำนวย ท้องฟ้าไม่มีเมฆหรือฝนรบกวน สามารถสังเกตได้ด้วยตาเปล่า ควรเลือกสถานที่ที่สามารถมองเห็นขอบฟ้าทางทิศตะวันตกได้อย่างชัดเจน ไม่มีอาคาร ต้นไม้ หรือสิ่งกีดขวางบดบังขอบฟ้าทางทิศตะวันตก เช่น ชายทะเล จุดชมวิวบนพื้นที่สูง ลานโล่ง หรือบริเวณทุ่งนา หากชมผ่านกล้องโทรทรรศน์จะสามารถสังเกตเห็นดาวศุกร์มีลักษณะเป็นเสี้ยวค่อย ๆ ลับหายไปหลังดวงจันทร์ได้อย่างชัดเจน
สำหรับปรากฏการณ์ “ดวงจันทร์บังดาวศุกร์” (Lunar Occultation of Venus) ในปีนี้จะเกิดขึ้นทั้งหมด 3 ครั้งด้วยกันคือ ครั้งที่ 1 วันที่ 17 มิ.ย. 69, ครั้งที่ 2 วันที่ 14 ก.ย. 69 และครั้งที่ 3 วันที่ 7 พ.ย. 69
อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ Thai PBS
ที่มาข้อมูล: NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (สดร.), NASA
“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech
