ในยุคที่สังคมเต็มไปด้วยแรงกดดัน ทั้งด้านการใช้ชีวิตและเศรษฐกิจ ผู้คนทั่วโลกต่างเผชิญความตึงเครียดที่ถาโถมเข้ามาไม่หยุดหย่อน ส่งผลต่อสภาพจิตใจทั้งทางตรงและทางอ้อม จนวันนี้ “สุขภาพจิต” ได้กลายเป็นหนึ่งในความท้าทายด้านสาธารณสุขที่น่ากังวลที่สุดของยุคสมัยไปเสียแล้ว
นั่นก็เพราะ “สุขภาพจิต” ไม่ได้กระทบเพียงความรู้สึกส่วนตัว แต่ส่งผลต่อทุกด้านของชีวิตประจำวัน บางครั้งยังพอรับมือได้ แต่บางครั้งแม้เรื่องง่าย ๆ ก็กลับกลายเป็นสิ่งที่ยากเกินจะรับมือ
ขณะเดียวกัน ระบบบริการสุขภาพในหลายประเทศกลับต้องแบกรับภาระเกินกำลังและขาดแคลนบุคลากรเรื้อรัง จนไม่พร้อมรับมือกับปัญหาสุขภาพจิตที่เพิ่มสูงขึ้น โดยข้อมูลจากองค์การอนามัยโลก (WHO) ปี 2567 ระบุว่า ทั่วโลกมีบุคลากรด้านสุขภาพจิตเพียงราว 13.5 คนต่อประชากร 100,000 คน
10 ตุลาคมของทุกปี “วันสุขภาพจิตโลก” (World Mental Health Day) The Visual ชวนสำรวจสภาพสังคมยุคนี้ผ่านผลสำรวจ Ipsos ปี 2568 ซึ่งสอบถามคนอายุต่ำกว่า 75 ปี ใน 30 ประเทศทั่วโลก พบว่า 45% มองว่าสุขภาพจิตเป็นหนึ่งในปัญหาสุขภาพที่ใหญ่ที่สุดที่ประเทศของตัวเองกำลังเผชิญอยู่ในปัจจุบัน สูงกว่าโรคมะเร็งและโรคหัวใจ ซึ่งเป็นสาเหตุการเสียชีวิตที่พบบ่อยที่สุดใน 37 ประเทศสมาชิก OECD ในปี 2566
ปัญหาสุขภาพที่ใหญ่ที่สุดในสายตาคนทั่วโลก
- 45% สุขภาพจิต
- 41% โรคมะเร็ง
- 31% ความเครียด
- 25% โรคอ้วน
- 23% การใช้สารเสพติด
- 19% โรคเบาหวาน
- 16% การดื่มแอลกอฮอล์ในทางที่ผิด
- 16% โรคหัวใจ
ไม่เพียงเท่านั้น ในปี 2568 คาดว่า 4.7% ของคนทั่วโลก ใช้ยาคลายกังวลและยานอนหลับ และนับตั้งแต่ปี 2563 สัดส่วนผู้ใช้ยากลุ่มนี้ ซึ่งรักษาอาการอย่างความวิตกกังวลหรือนอนไม่หลับ เพิ่มขึ้นต่อเนื่อง และคาดการณ์ว่าจะแตะ 5.2% ภายในปี 2573
- 4.7% ใช้ยาคลายกังวลและยานอนหลับ
- 4.5% ใช้ยาต้านอาการซึมเศร้า
- 0.8% ใช้ยารักษาอาการทางจิต
แต่รู้หรือไม่ ?
ผลสำรวจของกรมสุขภาพจิต ปี 2568 พบว่า ราว 2 ใน 3 ของคนไทย ยังมองว่าผู้ที่พยายามฆ่าตัวตายเป็นคนอ่อนแอ สะท้อนปัญหาการตีตราที่ยังฝังรากในสังคม
- 64.4% คิดว่าคนที่พยายามฆ่าตัวตายเป็นคนอ่อนแอ
- 53.0% ไม่รู้ว่าการดูข่าวฆ่าตัวตายบ่อย ๆ อาจเกิดพฤติกรรมเลียนแบบ
- 16.2% ยังแชร์ ส่งต่อ หรือเผยแพร่ความรุนแรง
ชวนเปิดมุมมองและร่วมหาคำตอบผ่าน Data Visualization ไปกับ The Visual ‣ โจทย์ท้าทาย สุขภาพจิต “ผู้สูงอายุไทย” ใครดูแล ? : www.thaipbs.or.th/thevisual/dataviz/mentalhealthandaging