วธ.ชี้กัมพูชาชง "มหาสงกรานต์" ต่อยูเนสโก ไม่กระทบสงกรานต์ไทยที่ขึ้นทะเบียนแล้ว

กรณีปรากฏกระแสข่าวว่า กัมพูชาเสนอรายการ Mohasangkran chnam thmey, the traditional Khmer New Year in Cambodia เข้าสู่กระบวนการพิจารณาเป็นรายการตัวแทนมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติต่อ UNESCO

วันที่ 14 ก.พ.2569 นางยุถิกา อิศรางกูร ณ อยุธยา อธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กล่าวว่า กรมส่งเสริมวัฒนธรรมตรวจสอบข้อมูลจากเว็บไซต์ทางการของ UNESCO พบว่าเป็นข้อมูลจริงที่ปรากฏในระบบฐานข้อมูลขององค์การฯ

ข้อมูลในเว็บไซต์ดังกล่าวระบุว่า ประเทศกัมพูชามีรายการที่รอพิจารณาในรอบปี 2569 จำนวน 1 รายการ ได้แก่ Traditional Khmer wedding และมีรายการ Mohasangkran chnam thmey, the traditional Khmer New Year in Cambodia ซึ่งอยู่ในขั้นตอนเตรียมเข้าสู่กระบวนการพิจารณาในปีถัดไปตามลำดับขั้นตอนของอนุสัญญา

อธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กล่าวว่า ก่อนหน้านี้ในปี 2564 กระทรวงวัฒนธรรมยื่นเสนอ “สงกรานต์ในประเทศไทย (Songkran in Thailand, traditional Thai New Year festival)” ต่อยูเนสโก และได้รับการประกาศขึ้นทะเบียนเป็นรายการตัวแทนมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ เมื่อปี 2566 เรียบร้อยแล้ว โดยการขึ้นทะเบียนดังกล่าวมีผลสมบูรณ์และไม่ถูกกระทบจากการเสนอของประเทศอื่น

ทั้งนี้ ตามกรอบอนุสัญญาว่าด้วยการสงวนรักษามรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ ค.ศ.2003 ของ UNESCO มีวัตถุประสงค์สำคัญเพื่อการคุ้มครอง อนุรักษ์และส่งเสริมการสืบทอดมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมไม่ให้สูญหาย และเพื่อสร้างความตระหนักรู้ถึงคุณค่าในระดับท้องถิ่น ระดับชาติและระดับนานาชาติ อนุสัญญาดังกล่าวไม่ได้มีเจตนาเพื่อรับรองความเป็นเจ้าของแต่เพียงผู้เดียวของประเทศใดประเทศหนึ่ง เนื่องจากมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมหลายรายการอาจมีปรากฏในหลายประเทศได้

นอกจากนี้ อธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม ได้ยกตัวอย่างกรณีของสาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมา ซึ่งเสนอรายการ “Myanmar traditional New Year Atā Thingyan festival” และได้รับการประกาศขึ้นทะเบียนเป็นรายการตัวแทนมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติจากยูเนสโก เมื่อปี 2567 โดยเป็นประเพณีปีใหม่ตามสุริยคติที่จัดขึ้นในช่วงกลางเดือน เม.ย. เช่นเดียวกับประเทศในภูมิภาค

กัมพูชาเสนอรายการดังกล่าว ถือเป็นสิทธิของรัฐภาคีสมาชิกภายใต้อนุสัญญาฯ การพิจารณาจะมุ่งเน้นการปฏิบัติ การแสดงออกและการมีส่วนร่วมของชุมชนภายใต้อาณาเขตของประเทศผู้เสนอ พร้อมทั้งแผนการคุ้มครองและหลักฐานทางวิชาการประกอบการพิจารณา

นางยุถิกา กล่าวอีกว่า ประเทศไทยเข้าเป็นภาคีอนุสัญญาฯ เมื่อวันที่ 10 มิ.ย.2559 และปัจจุบันมีรายการมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ที่ได้รับการประกาศขึ้นทะเบียนในระดับนานาชาติ จำนวน 6 รายการ ประเภทบัญชีตัวแทนมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ ได้แก่

• โขน (ปี 2561)
• นวดไทย (ปี 2562)
• โนรา (ปี 2564)
• สงกรานต์ (ปี 2566)
• ต้มยำกุ้ง (ปี 2567)
• เคบายา (ปี 2567 - เสนอแบบมรดกร่วม ร่วมกับมาเลเซีย สิงคโปร์ อินโดนีเซียและบรูไนฯ)

นอกจากนี้ยังมีรายการที่อยู่ระหว่างเตรียมเข้าสู่กระบวนการพิจารณาอีก 4 รายการ ได้แก่ ชุดไทย มวยไทย ผ้าขาวม้า และลอยกระทง โดยรายการ “ชุดไทย” มีกำหนดเข้าสู่การพิจารณาในปี 2569 พร้อมย้ำว่า กรมส่งเสริมวัฒนธรรมติดตามความเคลื่อนไหวของประเทศต่างๆ อย่างใกล้ชิด และประสานความร่วมมือกับประเทศในภูมิภาค เพื่อเสริมสร้างความเข้าใจและความร่วมมือทางวัฒนธรรม อันจะนำไปสู่การยอมรับและการชื่นชมคุณค่ามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมร่วมกันในระดับสากล

"การขึ้นทะเบียนมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ เป็นกระบวนการเพื่อการคุ้มครองและสืบทอด ไม่ใช่การแข่งขันหรือการช่วงชิงความเป็นเจ้าของ วัฒนธรรมคือมรดกร่วมของมนุษยชาติ" อธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กล่าว

อ่านข่าว

ส่องกระแส "ห่มสไบใส่ยีนส์" จากเพลงดังสู่แฟชันไวรัล

"ตรุษจีน 2569" ปีมะเมียธาตุไฟ เช็ก "วันจ่าย-วันไหว้-วันเที่ยว"