สถานการณ์ความตึงเครียดจากการสู้รบในภูมิภาคตะวันออกกลาง ส่งผลกระทบไปทั่วโลก ไม่เว้นประเทศไทย เริ่มได้รับกระทบจากสถานการณ์ดังล่าว โดยเฉพาะจากการปิดช่องแคบฮอร์มุซ ที่ทำให้เรือขนส่งสินค้าไม่สามารถผ่านได้ ทำให้วัตถุดิบที่ใช้ในการผลิตสินค้าต่าง ๆ เริ่มขาดแคลน โดยเฉพาะเม็ดพลาสติกที่เริ่มขาดแคลนในอุตสาหกรรม ต่างๆ  

จากกรณีดังกล่าวส่งผลกระทบโดยตรงต่อผู้ประกอบการ SMEs ในกลุ่มพลาสติกและบรรจุภัณฑ์ กว่า 98.8% กำลังเผชิญภาวะต้นทุนพุ่งสูง เช่น ถุงร้อนและถุง HD ที่ปรับเพิ่มขึ้นกิโลกรัมละ 4 บาท และบรรจุภัณฑ์อาหารอื่น ๆ ที่ขยับตัวตามต้นทุนพลังงาน แน่นอนว่า ผู้ประกอบการต่างประกาศว่าจะยังไม่ปรับขึ้นราคาในขณะนี้ แต่หลังเดือน เม.ย.เป็นต้นไป หากสถานการณ์ยังไม่คลี่คลาย การปรับขึ้นราคาสินค้า

กรมการค้าภายใน ซึ่งเป็นปลายน้ำที่ต้องควบคุมราคาสินค้าไม่ให้มีการปรับขึ้น ออกมาประกาศห้ามผู้ประกอบการ ผู้ผลิตสินค้า ปรับขึ้นราคาโดยอ้างตามประกาศคณะกรรมการกลางว่าด้วยสินค้าและบริการ (กกร.) ปี 2568 ปัจจุบันมีสินค้าควบคุมจำนวน 59 รายการ อยู่ภายใต้การกำกับดูแลตามกฎหมาย ว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ โดยมาตรการที่ใช้กำกับดูแลราคาสินค้าจำเป็นที่มีผลกระทบต่อประชาชน

ย้ำผู้ผลิต-ผู้ปก.ต้องส่งโครงสร้างต้นทุนมาขอปรับราคา

นายวิทยากร มณีเนตร อธิบดีกรมการค้าภายใน กล่าวว่า ผู้ผลิตและผู้จำหน่ายต้องขออนุญาตมายังกรม และกรมจะพิจารณาโครงสร้างต้นทุนอย่างรอบด้านก่อนอนุญาตปรับราคาจำหน่ายได้ แต่ขณะนี้ยังไม่มีผู้ประกอบการรายใดยื่นขออนุญาตปรับขึ้นราคาสินค้าเลยแต่อย่างใด และกรมยังได้ขอความร่วมมือผู้ผลิตและผู้จำหน่ายสินค้าให้ตรึงราคาจำหน่ายในราคาเดิม เพื่อลดภาระให้แก่พี่น้องประชาชนในช่วงสถานการณ์คับขัน

นายวิทยากร มณีเนตร อธิบดีกรมการค้าภายใน

ขณะเดียวกันกรมได้มีการประเมินโครงสร้างต้นทุนสินค้า พบว่า มีสินค้า 6 กลุ่มสำคัญ ที่อาจได้รับผลกระทบจากต้นทุนน้ำมันและสถานการณ์ด้านการขนส่ง ได้แก่ กลุ่มอาหารสด เช่น ไข่ไก่ เนื้อหมู และเนื้อไก่ กลุ่มสินค้าเกษตรหลัก ได้แก่ ข้าว ปาล์มน้ำมัน และผลไม้ กลุ่มสินค้าอุปโภคบริโภคจำเป็น เช่น กระดาษทิชชู และบรรจุภัณฑ์กระดาษ

กลุ่มอาหารกระป๋องโดยเฉพาะปลากระป๋อง กลุ่มเครื่องดื่มและสินค้าที่ใช้บรรจุภัณฑ์พลาสติก เช่น น้ำดื่ม นมบรรจุขวด และน้ำมันพืช รวมถึงกลุ่มวัสดุก่อสร้าง อาทิ ปูนซีเมนต์ เหล็กเส้น สีทาบ้าน ท่อพีวีซี และกระเบื้อง ซึ่งล้วนเป็นสินค้าปัจจัยพื้นฐานต่อการดำรงชีวิตและระบบเศรษฐกิจ

เล็งเสนอ กกร. พาณิชย์ ปรับมาตรการคุมสินค้า 6 รายการ

สำหรับการกำกับดูแลสถานการณ์สินค้า กรมฯใช้กลไกบัญชีติดตามสินค้า 3 ระดับ และทบทวนทุก 1 เดือน ได้แก่ กลุ่มสินค้า Sensitive List จำนวน 18 รายการ เช่น ปุ๋ยเคมี ไข่ไก่ เนื้อสุกร น้ำมันพืช น้ำมันดีเซล และเม็ดพลาสติก ซึ่งติดตามราคาทุกวันพร้อมส่งเจ้าหน้าที่ตรวจสอบอย่างเข้มงวด

กลุ่ม Priority Watch List จำนวน 4 รายการ ได้แก่ อาหารปรุงสำเร็จ นมผง ยาป้องกันศัตรูพืช และเหล็กแผ่นรีดร้อน ติดตามสัปดาห์ละ 2 ครั้งเพื่อป้องกันการกักตุน และกลุ่ม Watch List จำนวน 197 รายการ เช่น สบู่ และน้ำยาซักฟอก ตรวจสอบต่อเนื่องทุก 15 วัน

ล่าสุด กรมเตรียมยกระดับมาตรการทางกฎหมาย โดยอาศัยอำนาจตามกฎหมาย พระราชบัญญัติว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ พ.ศ.2542 ปรับมาตรการควบคุมสินค้าจำเป็น 6 รายการ ได้แก่ กระดาษชำระและกระดาษเช็ดหน้า แชมพู ผงซักฟอกและน้ำยาซักฟอก ผลิตภัณฑ์ล้างจาน ผ้าอนามัย และสบู่ จากเดิมที่เพียงแจ้งเปลี่ยนแปลงราคา เป็นการต้องขออนุญาตก่อนปรับขึ้นราคาทุกครั้ง โดยจะมีการประชุมรับฟังความคิดเห็นจากหน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้องในสัปดาห์หน้า ก่อนเสนอคณะกรรมการกลางว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ หรือ กกร. ที่มีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์เป็นประธานพิจารณาเห็นชอบต่อไปภายสัปดาห์นี้

ส่อง สินค้าควบคุม 59 รายการ มีอะไรบ้าง

สำหรับกลุ่มสินค้าควบคุม 59 รายการ (54 สินค้า 5 บริการ) มีดังนี้

1. หมวดกระดาษและผลิตภัณฑ์ (3 รายการ)

• กระดาษทำลูกฟูก กระดาษเหนียว
• กระดาษพิมพ์และเขียน
• กระดาษชำระ (ทิชชู)

2. หมวดบริโภค (22 รายการ)

• เนื้อสัตว์และไข่: เนื้อสุกร, ไก่เนื้อ, ไข่ไก่
• เครื่องปรุงและอาหารแห้ง:
• นมผง นมสด
• ปลากระป๋อง
• บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป
• น้ำมันพืช
• น้ำตาลทราย
• เกลือปรุงรส
• แป้งสาลี

สินค้าเกษตร:

• ข้าวสาร
• ข้าวเปลือก
• กระเทียม
• หอมหัวใหญ่
• ผลปาล์มน้ำมัน
• มะพร้าวผล
• ยางพารา (เศษยาง, น้ำยางสด)

อื่นๆ: อาหารกึ่งสำเร็จรูปบรรจุภาชนะผนึก, เครื่องดื่มนมอัดเม็ด

3. หมวดปัจจัยการผลิตทางการเกษตร (6 รายการ)

• ปุ๋ย
• ยาป้องกันหรือกำจัดศัตรูพืชหรือโรคพืช
• อาหารสัตว์
• เครื่องจักรกลการเกษตร
• รถเกี่ยวข้าวรถไถนา

4. หมวดผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม (2 รายการ)

•  ก๊าซปิโตรเลียมเหลว (LPG/ก๊าซหุงต้ม)
• น้ำมันเชื้อเพลิง

5. หมวดวัสดุก่อสร้าง (10 รายการ)

• ปูนซีเมนต์
• เหล็กเส้น, เหล็กโครงสร้าง, แผ่นเหล็ก
• สายไฟฟ้า
• ท่อ PVC
• กระเบื้องปูพื้น/บุผนัง
• สุขภัณฑ์ (ชามโถส้วม, อ่างล้างหน้า)

6. หมวดสินค้าอุปโภค (5 รายการ)

•  ผ้าอนามัย
• ผงซักฟอก
• สบู่
• แชมพู
• ผ้าอ้อมสำเร็จรูป (เด็กและผู้ใหญ่)

7. หมวดเวชภัณฑ์และอุปกรณ์ป้องกัน (6 รายการ)

•  หน้ากากอนามัย
• ใยสังเคราะห์ (Spunbond) เพื่อผลิตหน้ากากอนามัย
• ผลิตภัณฑ์แอลกอฮอล์เจลล้างมือ
• ยาเวชภัณฑ์และบริการทางการแพทย์
• ถุงมือยาง/ถุงมือตรวจโรค
• ชุดตรวจคัดกรองโรค (เช่น ATK)

8. หมวดบริการควบคุม (5 รายการ)

•  การให้สิทธิการจำหน่ายสินค้า (Franchise): การเรียกเก็บค่าธรรมเนียมต่างๆ
• การให้ยืมสินค้า: เพื่อการค้า
• บริการรับเก็บสินค้า: ในคลังสินค้า/ไซโล/ห้องเย็น
• บริการรับจ้างชำระเงิน: ณ จุดบริการ (Counter Service)
• บริการรับส่งสินค้า: สำหรับธุรกิจออนไลน์ (Delivery)

สำหรับบทลงโทษสำหรับผู้ฉวยโอกาส หากพบเห็นร้านค้าหรือผู้ประกอบการฉวยโอกาสขึ้นราคาโดยไม่ได้รับอนุญาต หรือกักตุนสินค้า มีโทษหนัก กักตุนสินค้า/ปฏิเสธการจำหน่าย จำคุกไม่เกิน 7 ปี หรือปรับไม่เกิน 140,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ไม่ปิดป้ายแสดงราคา ปรับไม่เกิน 10,000 บาท

ต้องติดตามสถานการณ์ราคาสินค้าอุปโภคบริโภคอย่างใกล้ชิด แม้ที่ผ่านมากระทรวงพาณิชย์ จะออกมาประกาศว่า ห้ามขึ้นราคาสินค้า แต่ ร้านค้า ร้านอาหาร ร้านโชห่วย มีการปรับราคาสินค้าขึ้นไปแล้ว ส่วนใหญ่อ้างว่าซื้อสินค้ามาแพง โดยในวันที่ 23 มี.ค.2569 กรมการค้าภายในจะแถลงข่าวสถานการณ์การตรวจสอบรับเรื่องร้องเรียน และมาตรการรองรับสินค้าอุปโภคบริโภคว่าจะออกมาทิศทางใด

อ่านข่าว :

"ปั๊มบางจาก" หลายแห่ง ประกาศโควตาน้ำมันหมด เติมอีกครั้ง เม.ย.

"ทรัมป์" ขีดเส้น 48 ชม.ขู่โจมตีโรงไฟฟ้าอิหร่านหากไม่เปิดฮอร์มุซ

"อนุทิน" วางไทม์ไลน์แถลงนโยบายรัฐบาลต่อรัฐสภา 7-9 เม.ย.นี้