สภาลมหายใจเชียงใหม่จี้นายกฯ ดัน พ.ร.บ.อากาศสะอาด ขีดเส้นตาย 13 พ.ค.

สภาลมหายใจเชียงใหม่ ออกแถลงการณ์ ชี้มาตรการแก้ฝุ่น PM2.5 ปัจจุบันขาดเอกภาพและผลักชาวบ้านเป็นศัตรู เรียกร้องรัฐบาลผลักร่าง พ.ร.บ.อากาศสะอาด ผ่านก่อน 13 พ.ค.69 เพื่อเปลี่ยนจากแก้ปัญหาปลายเหตุเป็นแก้ที่ต้นเหตุอย่างยั่งยืน

วันนี้ (20 เม.ย.2569) สภาลมหายใจจังหวัดเชียงใหม่ พร้อมด้วยองค์กรภาคีเครือข่าย ร่วมกันออกแถลงการณ์แสดงจุดยืนต่อวิกฤตการณ์มลพิษทางอากาศและฝุ่น PM 2.5 ที่กัดกินสุขภาพและเศรษฐกิจของชาวเชียงใหม่และภาคเหนือ มานานกว่า 2 ทศวรรษ

โดยระบุว่า ปัญหาดังกล่าวมีความซับซ้อนในหลากมิติ ทั้งจากภาคเมือง การขนส่ง การเผาในพื้นที่เกษตรและป่าไม้ รวมถึงฝุ่นควันข้ามแดน ซึ่งมาตรการของรัฐในปัจจุบันยังคงเป็นการแก้ปัญหาที่ผิดทิศผิดทางและเน้นเพียงการบรรเทาสาธารณภัยชั่วคราวมากกว่าการแก้ไขที่ต้นเหตุอย่างยั่งยืน

พร้อมได้วิพากษ์วิจารณ์มาตรการทางกฎหมาย และนโยบายในปัจจุบันว่า ขาดความมีเอกภาพอย่างรุนแรง โดยเฉพาะการประกาศเขตควบคุมมลพิษและประกาศห้ามเผาที่มีช่วงเวลาและแนวทางขัดแย้งกันเองระหว่างหน่วยงาน ทำให้ประชาชนเกิดความสับสน อีกทั้งการบังคับใช้กฎหมายแบบ "เหมาเข่ง" และการประกาศปิดป่าโดยไม่แยกแยะบริบทความจำเป็น ยิ่งเป็นการทำลายเครือข่ายความร่วมมือและผลักไสชาวบ้านให้กลายเป็นศัตรูของรัฐ แทนที่จะสนับสนุนให้เกิดการแก้ไขปัญหาร่วมกัน

ในระดับจังหวัด สภาลมหายใจฯ เรียกร้องให้มีทางออกสำหรับ "ไฟจำเป็น" (Managed Fire) โดยเฉพาะในพื้นที่เกษตรที่สูงและไร่หมุนเวียน รวมถึงพื้นที่ป่าเสี่ยงภัย โดยสนับสนุนให้ใช้ระบบ "FireD" และ "Burn Check" เป็นเครื่องมือหลักในการบริหารจัดการเชื้อเพลิงก่อนเข้าสู่ฤดูฝน เพื่อลดผลกระทบต่อชั้นบรรยากาศให้เหลือน้อยที่สุด พร้อมย้ำว่า "ไฟไม่ได้มีแต่โทษ แต่มีประโยชน์หากใช้อย่างเหมาะสม" และอยู่ในความควบคุมตามหลักเกณฑ์วิชาการ

สำหรับข้อเรียกร้องระดับประเทศ ภาคีเครือข่ายได้ยื่นคำขาดถึงนายกรัฐมนตรีในฐานะหัวหน้ารัฐบาล ให้เร่งแสดงเจตจำนงทางการเมืองที่ชัดเจน โดยการร้องขอต่อรัฐสภาตามรัฐธรรมนูญมาตรา 147 เพื่อนำ "ร่างพระราชบัญญัติบริหารจัดการเพื่ออากาศสะอาด พ.ศ. ...." ที่ผ่านความเห็นชอบมาแล้ว 3 วาระ กลับมาพิจารณาต่อโดยเร็วที่สุด ซึ่งมีกำหนดเส้นตาย 60 วันที่จะสิ้นสุดลงในวันที่ 13 พ.ค.2569 เพื่อให้กฎหมายดังกล่าวเป็นเครื่องมือหลักในการเปลี่ยนวิธีทำงานจากการแก้ปัญหาตามฤดูกาล ไปสู่การจัดการเชิงโครงสร้างที่ครอบคลุมไปถึงกฎหมายลูกเพื่อรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศได้ทันท่วงที

ตอนท้ายของแถลงการณ์ระบุอย่างเผ็ดร้อนว่า หากรัฐบาลยังคงเลือกแนวทางประวิงเวลาและเพิกเฉยต่อการร้องขอต่อรัฐสภาภายในกำหนดเวลาดังกล่าว จะถือว่าเป็นการทำร้ายคุณภาพชีวิตของประชาชนทั้งประเทศ และทำลายโอกาสทางเศรษฐกิจอย่างรุนแรง ซึ่งจะทำให้รัฐบาลชุดนี้ต้องถูกจารึกว่าเป็น "รัฐบาลที่ไม่มีความรับผิดชอบต่อประชาชน" อย่างแท้จริง