วิ่งเทรล : มาราธอนผจญภัย ยกระดับความท้าทายให้นักวิ่ง

มันเป็นภาพที่ออกจะแปลกตา--คนไทยและชาวต่างชาติจากเกือบ 40 ประเทศพร้อมอุปกรณ์การวิ่งครบชุดวิ่งไปบนถนนลาดยางเล็กๆ ในหมู่บ้าน ตัดเข้าทางลูกรังขรุขระ ไต่ขึ้นเนินเตี้ยๆ ลัดเลาะลงทางลาด ปีนขึ้นเขาสูงชัน ในพื้นที่คาบเกี่ยวตำบลหนองสาหร่ายและตำบลขนง อ.ปากช่อง จ.นครราชสีมา
แต่เชื่อได้เลยว่าอีกไม่นาน ภาพที่ว่านี้จะกลายเป็นภาพชินตา ด้วยกระแสการวิ่งระยะไกล รวมทั้ง "วิ่งเทรล" (Trail running) หรือการวิ่งผจญภัยในธรรมชาติ ที่กำลังมาแรงในเมืองไทย

จำนวนนักวิ่งคนไทยที่เข้าร่วมการแข่งขันอัลตร้ามาราธอนผจญภัย "เดอะ นอท เฟซ วันฮันเดรท ไทยแลนด์" ที่เพิ่มขึ้นจาก 350 คนในปี 2555 เป็นกว่า 2,400 คนในปี 2558 เป็นสิ่งที่พิสูจน์ถึงความนิยมในการวิ่งเทรล อีกทั้งสัดส่วนของคนไทยที่ร่วมในการแข่งขันรายการนี้ก็เพิ่มขึ้นอย่างชัดเจนจาก 20-30 เปอร์เซ็นต์ เป็นกว่า 70 เปอร์เซ็นต์ของผู้เข้าร่วมแข่งขันทั้งหมดในปีนี้ซึ่งแบ่งการแข่งขันเป็น 4 ระยะ คือ 15, 25, 50 และ 100 กิโลเมตร

ชนัย พยัคฆพันธ์ ผู้จัดการฝ่ายการตลาด บริษัทไทย เอาท์ดอร์ สปอร์ต ผู้จัดการแข่งขัน "เดอะ นอท เฟซ วันฮันเดรท ไทยแลนด์ 2015" ซึ่งจัดขึ้นเป็นปีที่ 4 เมื่อวันที่ 31 ม.ค.2558 กล่าวว่าสถิติที่่น่าสนใจอีกอย่างหนึ่งก็คือจำนวนคนไทยที่ลงแข่งขันในระยะ 50 และ 100 กม.เพิ่มขึ้นจากปีที่แล้วถึง 350 เปอร์เซ็นต์ ยิ่งตอกย้ำว่าการวิ่งเทรลกำลังเป็นทางเลือกใหม่ที่อาจจะกลายเป็นทางเลือกหลักของนักวิ่งทั้งหน้าใหม่และหน้าเก่า

"การวิ่งเทรลเป็นความท้าทายใหม่ๆ ของนักวิ่งที่ประสบความสำเร็จกับการวิ่งฟูลมาราธอน (42.195 กม.) แล้ว และอาจจะอยากวิ่งในสภาพเส้นทางที่ต่างออกไปหรือวิ่งระยะที่ไกลขึ้น" ชนัยตั้งข้อสังเกต

ชาลี แซ่จึง ผู้จัดการฝ่ายจัดการแข่งขันเห็นด้วยว่า หลังจากที่กระแสนิยมการวิ่งถนนเกิดขึ้นในเมืองไทยมาได้ระยะหนึ่ง การวิ่งบนถนนเริ่มหมดความท้าทาย นักวิ่งจำนวนไม่น้อยจึงเริ่มมองหาสิ่งใหม่ และสิ่งนั้นก็คือการวิ่งเทรล ซึ่งชาตรีให้คำจำกัดความว่าเป็นการวิ่งในเส้นทางในสภาพธรรมชาติ เช่น ทางแคบๆ หรือทางวัวเดินตามไร่นาป่าเขา ที่ไม่มีการดัดแปลง ในต่างประเทศอาจจะเป็นเส้นทางในป่า
ด้วยระยะทางไกล ภูมิประเทศที่สมบุกสมบัน และสภาพอากาศที่มีอุณหภูมิแตกต่างกันถึง 20 องศาเซลเซียสระหว่างตอนเช้ามืด-กลางวัน-ดึก ซึ่งนักวิ่งในระยะ 50 และ 100 กม.ต้องเผชิญระหว่างการวิ่งที่กินเวลายาวนานหลายชั่วโมง หลายคนอาจคิดว่าคนไทยอาจจะอึดและแข็งแกร่งสู้ชาวต่างชาติไม่ได้ แต่ผลการแข่งขันในปีนี้ปรากฏกว่า คนไทยติดอันดับ 1-3 ในการแข่งขันแต่ละประเภทจำนวนไม่น้อย ที่สำคัญคือไฮไลต์ของการแข่งขัน คือระยะ 100 กม. "สัญญา คานชัย" นักวิ่งมาราธอนผจญภัยคว้าแชมป์ในประเภทชายด้วยเวลา 10:14:01 ชม. ขณะที่ 100 กม.หญิง "น้ำเพ็ชร พรธารักษ์เจริญ" นักไตรกีฬาหญิงคว้าที่สอง ด้วยเวลา 13:51:16 ชม. ตามหลังแคทเธอรีน เวลท์ จากสหรัฐอเมริกาซึ่งเข้าเป็นที่ 1 ด้วยเวลา 12:21:21 ชม.

เอาเข้าจริงแล้ว เหตุผลในการลงแข่งขันวิ่งเทรลของแต่ละคนย่อมแตกต่างกันไป "ไทยพีบีเอสออนไลน์" คุยกับ "บุญถึง ศรีสังข์" นักวิ่งทีมชาติไทย, "บัวขาว บัญชาเมฆ" นักมวยไทย และ "นาวิน ตาร์" ดาราหนุ่ม ซึ่งเป็นหนึ่งในนักวิ่งกว่า 2,400 คนที่ลงแข่งขันเมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมาถึงความรู้สึกหลังพิชิตเส้นทางวิ่งเทรล

"นาวิน ตาร์" : ไม่ว่าการวิ่งจะเป็นเพียงกระแสหรือไม่ มันก็เป็นสิ่งที่ดี

นาวิน ตาร์ หรือ นาวิน เยาวพลกุล ดาราและอาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ไม่ใช่หน้าใหม่ในวงการวิ่ง เขาเป็นดาราคนหนึ่งที่ออกกำลังกายด้วยการวิ่งอย่างจริงจัง ผ่านมาแล้วทั้งฮาล์ฟมาราธอนและฟูลมาราธอน และกำลังเคี่ยวกรำร่างกายสู่การแข่งขันอัลตร้ามาราธอนเต็มรูปแบบ ตาร์กลายเป็น "ไอดอล" ให้คนรุ่นใหม่หันมาวิ่งระยะไกล ปฏิเสธไม่ได้ว่าจำนวนนักวิ่งหนุ่มสาวที่เพิ่มขึ้นอย่างมากมายมหาศาลในไทย นั้น ดาราหนุ่มผู้นี้มีอิทธิพลอยู่ไม่น้อย
ในการแข่งขัน "เดอะ นอท เฟซ วันฮันเดรท ไทยแลนด์" ตาร์ลงวิ่งระยะ 50 กม.เขาตั้งใจไว้ว่าจะวิ่งให้จบในเวลา 6 ชม.แต่ทำเวลามากกว่าที่ตั้งใจไว้เล็กน้อย คือ เข้าเส้นชัยด้วยเวลา 6:51:06 อยู่ในอันดับที่ 66 จากผู้เข้าแข่งขันในระยะนี้ทั้งหมด 389 คน แต่เขาก็พอใจ เพราะครั้งนี้เป็นครั้งแรกที่เขาวิ่งในระยะเกินฟูลมาราธอน

ตาร์บอกว่า การวิ่งเทรลต้องใช้สมาธิตลอดเวลาเพราะเส้นทางเปลี่ยนแปลงไปตลอดและถือว่าเส้นทางในการแข่งขันคราวนี้ "โหด" ทีเดียว แต่ความโหดนี่เองที่เป็นเสน่ห์ของการวิ่งเทรล

"คนที่จะมาวิ่งเทรลต้องมีการเตรียมตัวอย่างดี จะคิดว่ามาวิ่งเล่นๆ ไม่ได้เลย" เขาแนะนำพร้อมทั้งให้ความเห็นว่าความนิยมในการวิ่ง ไม่ว่าจะเป็นวิ่งถนนหรือวิ่งเทรลจะเพิ่มขึ้นไปเรื่อยๆ "ผมคิดว่าสังคมเราได้เปลี่ยนผ่านจากยุคที่คนมุ่งทำงานหาเงินมาสู่การดูแลสุขภาพกันมากขึ้น คนทำงานก็แบ่งเวลามาออกกำลังกายกันมากขึ้น ดังนั้นความนิยมในการวิ่งออกกำลังกายจึงน่าจะมีมากขึ้นและอยู่ไปเรื่อยๆ ตามสภาพสังคมที่เปลี่ยนไป แต่ไม่ว่าการวิ่งจะเป็นเพียงแค่กระแสเพียงชั่วครู่หรือจะอยู่นาน ผมก็ว่ามันดีทั้งนั้น"

"บัวขาว บัญชาเมฆ" : ชกมวยกับวิ่งเทรล สนุกทั้งคู่

สิบตรี สมบัติ บัญชาเมฆ หรือ บัวขาว ป.ประมุข นักมวยไทยวัย 32 ปี สมัครวิ่งเทรลในระยะ 25 กม.อย่างเงียบๆ นี่เป็นการวิ่งเทรลครั้งแรกของเขา
นักวิ่งระยะ 25 กม.ปล่อยตัวเวลา 6.30 น. บัวขาวยืนอยู่แถวหน้า นักมวยร่างกำยำวิ่งออกไปอย่างแข็งแกร่งเมื่อเสียงสัญญาณปล่อยตัวดังขึ้น หลายคนคาดหมายว่าเขาจะเข้าเส้นชัยในอันดับต้นๆ แต่เหตุการณ์ไม่เป็นเช่นนั้น
"เส้นทางมีทั้งสูงทั้งต่ำ มีหินมีทราย บางครั้งต้องเดิน บางครั้งต้องวิ่ง ใช้ทั้งเกียร์สูงเกียร์ต่ำ ประมาณกิโลเมตรที่ 10 มีหินเยอะ ผมก้าวพลาดจึงบาดเจ็บที่หัวเข่า จากนั้นก็เลยต้องวิ่งๆ เดินๆ ประคองตัวมาตลอด" บัวขาวเล่า เขาใช้เวลาไปทั้งหมด 3:53:00 ชม.

"ก่อนมาวิ่ง ผมไม่ได้ตั้งเอาไว้ว่าจะใช้เวลาเท่าไหร่ เพราะครั้งนี้เป็นครั้งแรกที่มาวิ่งเทรล ไม่รู้ว่าสภาพเส้นทางเป็นอย่างไร"

ปกติบัวขาววิ่งออกกำลังเป็นระยะทาง 10-12 กม.เป็นประจำเพราะเป็นส่วนหนึ่งของโปรแกรมการซ้อมมวย แต่เขาบอกว่าการวิ่งเทรลไม่ง่ายเหมือนที่เขาวิ่งบนถนนทุกเช้า

บัวขาวเล่าถึงเหตุผลที่เขาตัดสินใจทิ้งสังเวียนมวยชั่วคราวมาหาความท้าทายบนเส้นทางวิ่งเทรลว่า "ผมเป็นนักกีฬา นักกีฬาก็ชอบการออกกำลังกายและชอบการแข่งขันอยู่แล้ว มีการแข่งขันที่ไหนก็อยากจะมีส่วนร่วม" เมื่อถามว่าระหว่างมวยกับวิ่ง อะไรสนุกกว่ากัน บัวขาวตอบว่า "สนุกทั้งคู่ แต่มวยเรารู้หมดแล้วว่าอะไรเป็นอะไร ส่วนวิ่งอย่างนี้ผมไม่เคยลอง"

"บุญถึง ศรีสังข์" : เราควรสนุกไปกับมันมากกว่าที่จะกลัว

บุญถึง นักวิ่งทีมชาติไทยวัย 33 ปี ลงแข่งขันในระยะ 15 กม. นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่เขาลงแข่งขันวิ่งเทรล ซึ่งบุญถึงพบว่าแตกต่างจากการ "วิ่งถนน" ที่เขาวิ่งประจำอย่างมาก "การวิ่งเทรลต้องใช้ความคล่องตัว ใช้สายตามองเส้นทางและต้องตื่นตัวตลอดเวลา เพราะเราไม่รู้ว่าเส้นทางข้างหน้าจะเป็นอย่างไร ปกติผมวิ่งถนน รู้สึกว่าเส้นทางมันเหมือนเดิม แต่วิ่งเทรลเราได้พบสิ่งใหม่ๆ ตลอดทาง เดาไม่ได้เลยว่าข้างหน้าจะเจออะไร วิ่งเทรลจึงตื่นเต้นมากกว่าและต้องใช้ความแข็งแรงของร่างกายทุกส่วน"

บุญถึงเชื่อว่าความนิยมในการวิ่ง ไม่ว่าจะเป็นการวิ่งถนนหรือวิ่งเทรลจะยังคงอยู่ในสังคมไทยไปเรื่อยๆ เพราะคนไทยรักสุขภาพมากขึ้นและเขาก็รู้สึกดีใจที่เห็นคนหนุ่มสาววัยทำงานเลือกออกกำลังกายด้วยการวิ่งมากขึ้น จากที่การจ๊อกกิ้งเป็นการออกกำลังกายของผู้สูงอายุหรือคนวัยเกษียณ

นักวิ่งทีมชาติไทยให้คำแนะนำสำหรับนักวิ่งที่จะลงแข่งขันวิ่งเทรลไว้ว่าต้องมีการเตรียมตัว 3 ส่วน คือ การฝึกซ้อม โภชนาการและการพักผ่อน การฝึกซ้อมควรซ้อมให้ได้สัปดาห์ละ 3-4 ครั้ง และหาโอกาสไปวิ่งในเส้นทางธรรมชาติเพื่อให้คุ้นเคย การโภชนาการต้องรับประทานอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรตให้มากๆ ก่อนวันแข่งขัน 1 วัน และคืนก่อนการแข่งขันต้องพักผ่อนให้เพียงพอ เขาแนะนำให้ไม่คิดถึงการแข่งขันในวันรุ่งขึ้นเพราะจะทำให้เครียดและนอนไม่หลับ

บุญถึงตั้งใจว่าจะใช้เวลาน้อยกว่า 1 ชั่วโมงพิชิตเส้นทางวิ่งเทรล 15 กม.ที่ปากช่อง เขาเข้าเส้นชัยเป็นที่ 1 ด้วยเวลา 1:00:31 ชั่วโมง อันดับ 2 และ 3 ในประเภทนี้เป็นนักวิ่งชาวอังกฤษทั้งคู่

"เส้นทางถือว่าสมบุกสมบันพอสมควร โดยเฉพาะสำหรับนักวิ่งมือใหม่หรือคนที่เตรียมตัวมาไม่พร้อม แต่สำหรับคนที่วิ่งถนนเป็นประจำจะรู้สึกว่าสนุก" บุญถึงกล่าว "แต่เส้นทางวิ่งเทรลก็ต้องวิบากแบบนี้ ซึ่งเราควรจะสนุกตื่นเต้นกับมันมากกว่าที่จะกลัว"

กุลธิดา สามะพุทธิ ผู้สื่อข่าวไทยพีบีเอสออนไลน์ รายงาน