วันนี้ (14 ก.ค.2566) นายบรรจง พรมจันทร์ ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านการบริหารจัดการแหล่งซากดึกดำบรรพ์ พร้อมด้วยเจ้าหน้าที่จากกองคุ้มครองซากดึกดำบรรพ์และสำนักงานทรัพยากรธรณี เขต 1 เข้าตรวจสอบแหล่งซากดึกดำบรรพ์หอยขมแม่เมาะ อ.แม่เมาะ จ.ลำปาง
โดยอยู่ในขั้นตอนเตรียมการขึ้นทะเบียนซากดึกดำบรรพ์ พื้นที่ 52 ไร่ โดยเป็นแหล่งที่มีความสำคัญตามประกาศหลักเกณฑ์การประกาศเป็นแหล่งซาก ดึกดำบรรพ์ที่ขึ้นทะเบียน ข้อ 1(3) เป็นแหล่งซากดึกดำบรรพ์ที่มีจำนวนของซากดึกดำบรรพ์ในมิติของความ กว้าง ยาว หรือ หนามากที่สุด เท่าที่ค้นพบในแต่ละภูมิภาคหรือในประเทศไทย
พบมีคุณค่าโดเด่นระดับโลกอายุ 13 ล้านปี
นายปรีชา สายทอง ผอ.กองคุ้มครองซากดึกดำบรรพ์ กรมทรัพยากรธรณี ให้สัมภาษณ์ไทยพีบีเอสออนไลน์ว่า ความสำคัญที่ต้องประกาศคุ้มครองแหล่งซากดึกดำบรรพ์ หอยขมแม่เมาะ 13 ล้านปี ซึ่งถือว่าโดดเด่นในระดับโลก
เนื่องจากเป็นหอยน้ำจืดสกุล Bellamya sp. มีขนาดเล็กต่างกันตั้งแต่ 1-2 ซม.ใหญ่สุด 5-6 ซม.เป็นลักษณะการตายหมู่มีอายุ 13 ล้านปี มีชั้นความหนา 12 เมตร กว้าง 90 เมตรบนพื้นที่ 22 ไร่
ทั้งนี้พบว่ามีลักษณะ สะสมตัวต่อเนื่องโดยไม่มีชั้นดินแทรกสลับ ชั้นหอยขมแสดงลักษณะเป็นชั้นสลับกันระหว่างชั้นหอยที่แตกหักกับชั้นหอยที่มีรูปทรงสมบูรณ์ ชั้นหอยมีทิศทางการเอียงเทไปทางประมาณทิศตะวันออกเฉียงใต้ด้วยมุมเท 20 องศา
นายปรีชา กล่าวว่า สำหรับพื้นที่ดังกล่าว เดิมการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประ เทศไทย (กฟผ.) ขอใช้ประโยชน์พื้นที่กับกรมป่าไม้ ในการทำเหมืองลิกไนต์แม่ เมาะ จนกระทั่งพบว่ามีแหล่งหอยขมแม่เมาะอยู่ 52 ไร่ ต่อมาทาง กฟฝ.ทำเรื่องคืนพื้นที่ 52 ไร่ให้กับกรมป่าไม้ ซึ่งเพิ่งมีการกันพื้นที่ออกจากเหมืองลิกไนต์เมื่อปลายปี 2565
โดยกรมทรัพยากรธรณี เข้าไปร่วมดำเนินการ แต่ยังไม่ได้ประกาศเป็นแหล่งซากดึกดำบรรพ์ แต่ได้มีกระบวนการมาและคาดว่าปลายปีนี้จะประกาศเป็นแหล่งที่ 24 ของพื้นที่คุ้มครองซากดึกดำบรรพ์ของไทย และเป็นแห่งที่ 2 ประเภทแหล่งหอยหลังจากเคยประกาศคุ้มครองที่สุสานหอยแหลมโพธิ์ จ.กระบี่
ส่วนข้อกังวลเรื่องการขุดลิกไนต์ จะกระทบกับจุดที่พบซากหรือไม่ นายปรีชา ยืนยันว่า ก่อนหน้านี้ กฟผ.ไม่ได้ประโยชน์กับแหล่งหอยขมแม่เมาะ จ.ลำปางมาตั้งแต่มีการฟ้องร้องมาตั้งแต่ปี 2547 จนถึงปี 2561
สำหรับประเทศไทยมีการประกาศขึ้นทะเบียนแหล่งซากดึกดำบรรพ์ ภายใต้พ.ร.บ.คุ้มครองซากดึกดำบรรพ์ พ.ศ.2551 เพื่อคุ้มครองพื้นที่มาแล้ว 22 แห่งครอบคลุมแหล่งซากไดโนเสาร์ในพื้นที่ จ.ขอนแก่น กาฬสินธุ์ แหล่งไม้กลายเป็นหิน จ.ตาก แหล่งแบรคิโอพอดอ่าวน้ำ จ.กระบี่ เป็นต้น และอยู่ระหว่างดำเนินการอีก 2 แห่งรวมทั้งกรณีแหล่งหอยขมแม่เมาะ 13 ล้านปี
แท็กที่เกี่ยวข้อง: