การคัดแยกขยะตั้งแต่ต้นทาง คือ ครัวเรือน โดยแบ่งประเภทขยะชนิดต่างๆให้ชัดเจน ทั้งรีไซเคิล ซึ่งจะถูกนำไปขาย ขยะเปียก ถูกนำไปทำปุ๋ยหมัก
ส่วนขยะประเภทใบไม้ถูกนำไปกองหมักเอาไว้ เมื่อย่อยสลาย จะถูกนำกลับมาบำรุงพืชใช้ประโชน
นายวิฑูรย์ ณ นคร ประธานชุมชนปลอดขยะ บริษัท ป่าตึงงาม บอกว่า หัวใจสำคัญในการลดขยะคือ ต้องลดตั้งแต่ต้นทาง และชาวบ้านร่วมใจกันทำอย่างจริงจัง ส่งผลทำให้บ้านป่าตึงงาม ต.ป่าสัก อ.เมือง จ.ลำพูน เป็นต้นแบบของชุมชนจัดการขยะเหลือศูนย์ หรือ Zero Waste จนได้รับรางวัลทั้งระดับจังหวัดและระดับประเทศ
น.ส.กมลพรรณ สิทธิกัน หัวหน้าฝ่ายบริการงานสาธารณสุข เทศบาลตำบลป่าสัก อ.เมืองลำพูน บอกว่า หลังความสำเร็จในการบริหารจัดการขยะที่บ้านป่าตึงงาม ขณะนี้เทศบาลตำบลป่าสักได้ขยายไปยังหมู่บ้านอื่นๆ ทั่วทั้งตำบล ซึ่งประชาชนต่างให้ความร่วมมือเป็นอย่างดี ทำให้ปริมาณขยะในพื้นที่ลดลง และสิ่งแวดล้อมดีขึ้นต่อเนื่อง
ด้าน พ.อ.คะนอง กันทะลัก นายกเทศมนตรีตำบลป่าสัก อ.เมืองลำพูน ระบุว่า หัวใจที่จะทำให้ประสบความสำเร็จในการบริหารจัดการขยะ เจ้าหน้าที่และผู้นำในชุมชนจะต้องทำเป็นตัวอย่าง ก่อนขอความร่วมมือกับชาวบ้าน
หลังดำเนินการแก้ปัญหาขยะตั้งแต่ต้นทางจนถึงปลายทาง ส่งผลทำให้ชาวบ้านตระหนักและให้ความร่วมมือ ขณะเดียวกันงบประมาณในการกำจัดขยะลดลงไปกว่าครึ่ง ขณะนี้ใช้งบประมาณปีละประมาณ 3-4 ล้านบาทเท่านั้น
การบริหารจัดการขยะโดยประชาชนมีส่วนร่วมในจังหวัดลำพูน มีผู้นำท้องถิ่น เข้ามาเรียนรู้และนำกลับไปใช้ทั่วทั้งจังหวัด ส่งผลทำให้จังหวัดลำพูน ถูกคัดเลือกให้ได้รับรางวัลชนะเลิศ จังหวัดสะอาด อันดับที่ 1 ติดต่อกันถึง 5 สมัย คือตั้งแต่ปี 2562 จนถึงปัจจุบัน
ล่าสุดนายสันติธร ยิ้มละมัย ผู้ว่าราชการจังหวัดลำพูน ได้ต่อยอดขับเคลื่อนธนาคารกองทุนขยะ 1 อปท. 1 กองทุนขยะ เพื่อสวัสดิการ ทำให้ขณะนี้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทั้ง 57 แห่งของจังหวัดลำพูน มีการจัดตั้งธนาคารขยะ รวม 252 แห่ง ซึ่งเงินที่ได้จากการขายขยะ ชาวบ้านและผู้นำชุมชนจะนำไปบริหารจัดการด้านสวัสดิการของสมาชิก และใช้ในกิจกรรมสาธารณประโยชน์ของแต่ละชุมชน
รายงาน : เกษม แซ่กือ ผู้สื่อข่าวอาวุโสไทยพีบีเอส ศูนย์ข่าวภาคเหนือ