กรณีไทยส่งชาวอุยกูร์ 40 คนไปจีนช่วงปลายเดือน ก.พ.ที่ผ่านมา ท่ามกลางเสียงคัดค้านของนานาประเทศ และองค์กรด้านสิทธิมนุษยชนทั่วโลก โดยเฉพาะรัฐสภาสหภาพยุโรป มีมติประณามไทย และให้ใช้เรื่องการเจรจา FTA เป็นเครื่องมือกดดันรัฐบาลไทยในการดูแลสิทธิมนุษยชน
วันนี้ (18 มี.ค.2568) นายปณิธาน วัฒนายากร ผู้เชี่ยวชาญด้านความมั่นคงและการต่างประเทศ กล่าวว่า ไทยต้องเจรจากับจีนใหม่ หลังรัฐสภายุโรป และสหรัฐฯ ขึ้นบัญชีเจ้าหน้าที่ของไทยในงานด้านความมั่นคง ซึ่งจะทำให้มีปัญหามากขึ้นกว่าที่เคยประเมินไว้ก่อนหน้านี้
การที่จะได้เข้าพบ 4-5 คน จากจำนวนชาวอุยกูร์ 40 คนที่ส่งไป และอีก 1-2 คนจาก 109 คนเมื่อ 10 ปีก่อนที่ส่งไป ถือว่าไม่เพียงพอ เพราะในเงื่อนไขของรัฐสภายุโรป 1 ข้อ ต้องการให้แจ้งสถานภาพของชาวอุยกูร์ที่ส่งไปทั้งหมด
นายปณิธาน กล่าวว่า อย่างไรก็ตาม ขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของรัฐบาลที่จะเจรจากับจีนใหม่ เนื่องจากสถานการณ์ของไทยค่อนข้างตึงเครียดกับหลายประเทศ เกินกว่าที่ไทยได้ประเมินไว้ ทั้งการเข้าสู่การเจรจาการค้าเสรีกับสหภาพยุโรป และติดบัญชีรายชื่อประเทศที่ติดกำแพงภาษีของสหรัฐฯ
นายปณิธาน กล่าวว่า ความเข้าใจทางการเมืองระหว่างประเทศเป็นคนละเรื่องกับข้อเท็จจริง แต่มีผลกระทบกับไทยพอสมควร และต่างประเทศก็มีสิทธิคิดที่จะไม่ไว้ใจจีน เพราะอาจมีข้อมูลอีกชุดหนึ่งที่แตกต่างกันว่าชาวอุยกูร์เหล่านี้ไม่ปลอดภัย ขณะที่จีนเปิดเป็นสากลมากขึ้น และการปฏิบัติต่อชนกลุ่มน้อยในหลายมณฑลก็เปลี่ยนไปมาก แต่ทั้งหมดเป็นเรื่องผลประโยชน์ของแต่ละประเทศ ซึ่งไทยจำเป็นต้องปกป้องดูแลผลประโยชน์ของคนไทย
ในระยะสั้น มีผลกระทบเรื่องการทำงานร่วมกับสหรัฐฯ ซึ่งแต่ละปีมีความร่วมมือในการแจ้งเตือนเกี่ยวกับขบวนการผู้ก่อการร้ายสากลที่เคยเคลื่อนไหวในไทย และถูกจับได้หลายคน โดยการประกาศไม่ให้ไทยทำงานร่วมกับสหรัฐฯ เรื่องเหล่านี้ อาจเกิดปัญหาเพิ่มขึ้น นอกจากเรื่องการค้าที่ต้องมีการเจรจาต่อรอง
นายปณิธาน กล่าวว่า ต้องให้ผู้นำของทั้งสองประเทศคุยกันโดยตรง และสั่งการลงมา เพื่อให้สถานการณ์เปลี่ยนไป รวมทั้งแนะนำว่าไทยสามารถเดินทางไปจีนอีก 2-3 เดือน เพื่อติดตามสถานภาพของชาวอุยกูร์ รอบ 2 ให้ครบทุกคน ซึ่งเงื่อนไขนี้จะใช้เป็นเครื่องมือต่อรองกับทางยุโรป สหรัฐฯ เพื่อปกป้องผลประโยชน์ของคนไทย
จีนและสหรัฐฯ ทราบดีว่าผลประโยชน์ของทั้งสองประเทศจะดีที่สุด ถ้าไทยมีจุดยืนที่สมดุลอยู่ตรงกลาง และเป็นไม่กี่ประเทศที่พูดคุยได้ทั้งจีนและสหรัฐฯ
อ่านข่าว : "จีน" ป้องไทยปมส่งกลับอุยกูร์ ลั่นสหรัฐไม่มีสิทธิ์แทรกแซง