บัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งจำนวนเกือบ 50 คน ถูกส่งมายังบ้านเตื้อมฝัน หรือ ศูนย์ฟื้นฟูและพัฒนาศักยภาพคนไร้บ้านเชียงใหม่ ในตำบลหายยา อำเภอเมืองเชียงใหม่ เพื่อตรวจสอบความถูกต้อง ก่อนใช้สิทธิ์เลือกตั้ง 8 กุมภาพันธ์นี้
บ้านเตื้อมฝัน นอกจากจะเป็นที่พักพิงของคนไร้บ้าน ที่นี่ยังให้การช่วยเหลือด้านสวัสดิการรัฐแก่คนไร้บ้านที่ตกหล่นเนื่องจากไม่มีที่อยู่เป็นหลักแหล่ง หรือ ถูกเจ้าบ้านคัดชื่อออก โดยผู้ประสานงานคนไร้บ้านจะประสานหน่วยงานท้องถิ่น และ สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ นำชื่อออกจากทะเบียนบ้านกลาง เข้ามาอยู่ในทะเบียนบ้าน บ้านเตื้อมฝัน เพื่อให้เข้าถึงสิทธิ์สวัสดิการต่างๆ อาทิ บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ หรือ บัตรคนจน การรับเบี้ยผู้สูงอายุ เบี้ยผู้พิการ และ การรักษาพยาบาล รวมไปถึงสิทธิ์ในการเลือกตั้ง
เดชา จึงอุดมชัย ผู้ประสานงานเครือข่ายคนไร้บ้านเชียงใหม่
เดชา จึงอุดมชัย ผู้ประสานงานเครือข่ายคนไร้บ้านเชียงใหม่ บอกว่า พี่น้องคนไร้บ้านอยากเข้าถึงสิทธิ์ขั้นพื้นฐาน อยากมีที่อยู่ การรักษาพยาบาล และอยากได้รับสวัสดิการโดยไม่ต้องร้องขอ การเลือกตั้งครั้งนี้เขาตื่นตัว และอยากเห็นรัฐบาลใหม่มีนโยบายที่ชัดเจน ยืนระยะได้จริง และตอบโจทย์ชีวิตคนจนเมืองอย่างแท้จริง
เครือข่ายคนไร้บ้านยังฝากความหวังไปถึงรัฐบาลใหม่ ให้การแก้ปัญหาคนไร้บ้านไม่เป็นเพียงนโยบายระยะสั้น แต่เป็นระบบสวัสดิการที่เข้าถึงง่าย เป็นธรรม และยั่งยืน เพื่อให้ “การไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง” เกิดขึ้นจริงในสังคมไทย
สิ่งที่พี่น้องส่วนใหญ่อยากจะได้จากรัฐบาลใหม่ อันดับแรก คือ เรื่องการเข้าถึงที่อยู่ อันดับ 2 ก็คือเข้าถึงระบบการรักษา อันดับ 3 เรื่องสวัสดิการต่างๆที่พึงได้รับ โดยที่ไม่ต้องไปเรียกร้อง ควรจัดสรรให้อย่างพอเพียง จัดสรรให้อย่างตรงเป้า เป็นประโยชน์ในระยะยาวอย่างยั่งยืน ไม่ใช่เปลี่ยนรัฐบาลแล้ว นโยบายก็เปลี่ยน แต่ควรจะเป็นนโยบายที่สามารถยืนระยะเป็นรูปธรรมจริงๆ
คนหนึ่งคนอาจกลายเป็น “คนไร้บ้าน” ได้จากหลายสาเหตุ ทั้งเศรษฐกิจ สุขภาพ และปัญหาสังคมที่ซับซ้อน การแก้ปัญหาจึงไม่อาจเป็นหน้าที่ของหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่งเพียงลำพัง
ปัจจุบันที่จังหวัดเชียงใหม่ มีคนไร้บ้านมากกว่า 100 คน ล่าสุด หน่วยงานภาครัฐ ท้องถิ่น และภาคประชาชน ร่วมเปิด “จุดบริการสาธารณะ เชียงใหม่เมืองสุขภาวะ ไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง” เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิต
พร้อมสะท้อนความคาดหวังของคนไร้บ้านต่อรัฐบาลใหม่ ให้การช่วยเหลืออย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืน
หน่วยบริการสุขภาพเบื้องต้น การตรวจคัดกรองโรค และ การให้คำแนะนำด้านสุขภาพกายและสุขภาพจิต เป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรม “เปิดจุดบริการสาธารณะ เชียงใหม่เมืองสุขภาวะ ไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง” จัดขึ้นบริเวณลานหน้าพิพิธภัณฑ์พื้นถิ่นล้านนา อนุสาวรีย์สามกษัตริย์ ใจกลางเมืองเชียงใหม่
กิจกรรมดังกล่าวมีภาคีเครือข่ายหลายหน่วยงานร่วมกันเปิดจุดบริการ ทั้งหน่วยงานภาครัฐ ท้องถิ่น ภาคประชาชน และภาควิชาการ เพื่อให้คำปรึกษาด้านสิทธิ์สวัสดิการ การทำบัตรประชาชน การติดตามสิทธิ์การรักษาพยาบาล รวมถึงบริการอาหาร เครื่องดื่ม การแจกจ่ายสิ่งของจำเป็น เสื้อผ้า ยา และของใช้ส่วนตัว นอกจากนี้ยังมีนิทรรศการสถานการณ์คนไร้บ้านในจังหวัดเชียงใหม่ เพื่อสร้างความเข้าใจและลดอคติในสังคม
เม็งคบุตร ยูรโฮ ผู้จัดการบ้านเตื้อมฝัน / ศูนย์ฟื้นฟูและพัฒนาศักยภาพคนไร้บ้านเชียงใหม่
เม็งคบุตร ยูรโฮ ผู้จัดการบ้านเตื้อมฝัน / ศูนย์ฟื้นฟูและพัฒนาศักยภาพคนไร้บ้านเชียงใหม่ บอกว่าปัญหาของคนไร้บ้านค่อนข้างซับซ้อนและหลากหลาย การเปิดจุดบริการสาธารณะอย่างน้อยทำให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาเจอกับพี่น้องในพื้นที่จริง บางคนแค่ต้องการบัตรประชาชนที่หายไป เมื่อแก้ปัญหาเบื้องต้นได้ เขาก็สามารถจัดการชีวิตด้านอื่นต่อได้
จุดบริการสาธารณะยังเป็นกลไกสำคัญในการป้องกันไม่ให้คนที่เริ่มเปราะบาง กลายเป็นคนไร้บ้านถาวร หากสามารถช่วยเหลือได้ตั้งแต่ระยะแรก ก็จะเพิ่มโอกาสให้เข้าถึงงานและที่พักอาศัยในระยะสั้น พร้อมรับมือกับปัญหาสิ่งแวดล้อม เช่น ฤดูฝุ่นควัน โดยมีการแจกหน้ากากกันฝุ่น และจัดจุดน้ำดื่มสาธารณะ
สุรีย์พร สุรศรี ผู้อำนวยการศูนย์คุ้มครองและเสริมสร้างคุณภาพชีวิตจังหวัดเชียงใหม่
สุรีย์พร สุรศรี ผู้อำนวยการศูนย์คุ้มครองและเสริมสร้างคุณภาพชีวิตจังหวัดเชียงใหม่ กรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ เปิดเผยว่า ปัจจุบันตัวเลขคนไร้บ้านมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น โดยบางส่วนเป็นกลุ่มชาติพันธุ์ที่เข้ามาหางานทำ ซึ่งยังไม่มีการสำรวจข้อมูลใหม่อย่างเป็นทางการ ที่ผ่านมา การพาคนไร้บ้านเข้าสู่ระบบการทำงานยังทำได้น้อย เพราะหลายคนมีปัญหาสุขภาพกายและสุขภาพจิต ปีที่ผ่านมาสามารถส่งคนไร้บ้านเข้าทำงานได้ประมาณ 20 คน และขณะนี้มีนโยบายสวัสดิการที่อยู่อาศัย สนับสนุนค่าเช่าไม่เกินเดือนละ 1,500 บาท เพื่อช่วยให้เขามีที่พักอาศัยที่มั่นคงมากขึ้น
สำหรับนโยบายห้องเช่าคนละครึ่ง ตอนนี้ปรับเป็นสวัสดิการที่อยู่อาศัย เป็นการสนับสนุนค่าที่พักให้กับคนไร้บ้านที่ไม่มีที่อยู่อาศัย โดยจะจ่ายค่าเช่าให้เดือนละไม่เกิน 1,500 บาท เพื่อจะพักในห้องเช่า หรือ บ้านพักกระบวนการหลังจากนี้ จะมีการเชิญองค์กรเครือข่ายเข้าไปพูดคุยในเรื่องของการเสนออนุมัติโครงการ เพื่อนำงบประมาณมาสนับสนุนในองค์กรเอกชน คาดว่าจะเดินหน้าสามารถช่วยเหลือคนไร้บ้านได้ในเร็วๆนี้
ผู้อำนวยการศูนย์คุ้มครองและเสริมสร้างคุณภาพชีวิตจังหวัดเชียงใหม่ ระบุว่าหากประชาชนทั่วไปพบเห็นคนไร้บ้าน พักอาศัยตามที่สาธารณะ หรือ ผู้ประสบปัญหาทางสังคม สามารถโทรแจ้งสายด่วน ศูนย์ช่วยเหลือสังคม 1300 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อให้เจ้าหน้าที่กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ลงพื้นที่ตรวจสอบและให้ความช่วยเหลือ
รายงาน : พยุงศักดิ์ ศรีวิชัย ผู้สื่อข่าวอาวุโสไทยพีบีเอส ศูนย์ข่าวภาคเหนือ