"พิชาย" มองปม “คิวอาร์โค้ด-บาร์โค้ด” บัตรเลือกตั้ง ชี้อาจถูกร้องเลือกตั้งเป็นโมฆะ

“พิชาย” วิเคราะห์มองปม “คิวอาร์โค้ด-บาร์โค้ด” บัตรเลือกตั้ง ชี้ทำลายหลักการลงคะแนนโดยลับ อาจถูกร้องศาลรัฐธรรมนูญให้การเลือกตั้งเป็นโมฆะ ขณะที่ กกต.เสี่ยงถูกดำเนินคดี ม.157

วันนี้ (13 ก.พ.2569) รศ.พิชาย รัตนดิลก ณ ภูเก็ต ผู้อำนวยการหลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการเมืองและยุทธศาสตร์การพัฒนา สถาบันบัณฑิตพัฒนาบริหารศาสตร์ (นิด้า) ให้สัมภาษณ์ ในรายการ ประจักษ์จับประเด็น

ทางไทยพีบีเอส ถึง กรณีบัตรเลือกตั้งที่มี "คิวอาร์โค้ด-บาร์โค้ด" โดยระบุว่า กกต.ชี้แจงว่า การสแกนคิวอาร์โค้ดบัตรเลือกตั้งสีชมพู สามารถใช้โทรศัพท์มือถือสแกนบาร์โค้ด และตรวจสอบย้อนกลับไปยังต้นขั้วที่ประชาชนลงชื่อในการใช้สิทธิเลือกตั้งได้ หมายความว่า จะทำให้สามารถรู้ว่าผู้เลือกตั้งของแต่ละคนเลือกใคร ดังนั้น จึงขัดกับหลักการลงคะแนนโดยลับอันเป็นหลักการที่สำคัญในการเลือกตั้งในสมัยใหม่ เมื่อขัดกับหลักการนี้ ผลร้ายแรงที่ตามมา คือรัฐมีความสามารถในการเข้าถึงข้อมูลดังกล่าวได้ และตรวจสอบได้ว่าประชาชนเลือกพรรคการเมืองใด

ลงคะแนน “ไม่ลับ” ขัดหลักการเลือกตั้ง

รศ.พิชาย ยังอธิบายว่า หากเป็นเช่นนี้จะเป็นการทำลายหลักการลงคะแนนโดยลับ เช่นในอดีตในไทยเคยมีกรณีนี้แบบนี้ว่า หากการเลือกตั้งไม่เป็นไปโดยลับ และมีการยื่นฟ้องศาลรัฐธรรมนูญ ซึ่งศาลฯเคยวินิจฉัยให้การเลือกตั้งครั้งนั้นเป็นโมฆะ ดังนั้นหากมีประชาชนยื่นฟ้องศาลฯให้การเลือกตั้งครั้งนี้เป็นโมฆะ ก็เลี่ยงไม่ได้ว่า ศาลฯจะรับเรื่องไว้พิจารณา และหากสืบค้นได้ว่า มันทำให้การลงคะแนนการเลือกตั้งไม่เป็นความลับจริง ก็มีความหมายว่า คำวินิจฉัยไม่มีทางเลี่ยงเป็นอย่างอื่นได้ ก็ต้องทำให้มีการเลือกตั้งใหม่ หากดูแบบแผนของศาลฯในอดีตในเรื่องนี้ ก็เป็นเรื่องที่น่าติดตามว่าจะเป็นอย่างไร

มอง “กกต.” เสี่ยงถูกฟ้อง ม.157

รศ.พิชาย ยังมองว่า กรณีดังกล่าวมีความเป็นไปได้ว่า มีคนไปฟ้องว่า ละเมิดกฎหมายว่าทำให้การเลือกตั้งไม่เป็นความลับ ต้องหาข้อมูลว่า ใครมีส่วนเกี่ยวข้องบ้าง และกกต.ปฏิเสธความรับผิดชอบไม่ได้ เพราะกกต.เป็นผู้ควบคุมการเลือกตั้งทั้งหมด หากมีผู้ไปฟ้องว่า กกต.กระทำผิด ม.157 ก็ดำเนินการตามกระบวนการยุติธรรม และต่อสู้ในคดีต่อไป ดังนั้นในกรณีนี้ กกต.จะเผชิญความสุ่มเสี่ยงที่จะถูกดำเนินคดีตามกฎหมายได้