ทำความรู้จัก "อยาตอลลาห์ อาลี คาเมเนอี" ผู้นำสูงสุดอิหร่าน

หลังจากเกิดเหตุสั่นสะเทือนโลกครั้งสำคัญ หลังจากวานนี้ (28 ก.พ.2569) อิสราเอลและสหรัฐอเมริกา เปิดปฏิบัติการโจมตีอิหร่าน ต่อมามีรายงานการเสียชีวิต ของ "อยาตอลลาห์ อาลี คาเมเนอี" ผู้นำสูงสุดอิหร่าน จากปฏิบัติการณ์ดังกล่าว ไทยพีบีเอส ออนไลน์ พามาทำความรู้จัก "อยาตอลลาห์ อาลี คาเมเนอี" ผู้นำสูงสุดอิหร่าน

"คาเมเนอี" วัย 86 ปี ปกครองอิหร่านด้วยอำนาจเด็ดขาดเกือบ 4 ทศวรรษ เป็นหนึ่งในบุคคลทรงอิทธิพลที่สุดในภูมิภาคตะวันออกกลาง เขาควบคุมรัฐบาล ตุลาการ และกองทัพของประเทศที่มีประชากร 90 ล้านคน รวมถึงกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิหร่าน (IRGC) และหน่วยกองกำลัง Quds ซึ่งดูแลกลุ่มพันธมิตรอย่างฮามาส ฮิซบอลเลาะห์ และฮูตี เครือข่ายนี้คือเครื่องมือที่อิหร่านใช้ขยายอิทธิพลและรักษาสมดุลอำนาจในภูมิภาค

"คาเมเนอี" เกิดเมื่อ 19 เม.ย.2482 ที่เมืองมาชาด ซึ่งเป็นเมืองศักดิ์สิทธิ์ที่สุดของอิหร่าน เขาเป็นศิษย์เอกของ "อยาตอลลาห์ รูฮอลลาห์ โคไมนี" ผู้นำการปฏิวัติอิหร่านในปี 2522 ที่โค่นล้มระบอบกษัตริย์ที่สนับสนุนตะวันตกและสถาปนารัฐอิสลาม "คาเมเนอี" รอดจากการลอบสังหารในปี 2524 ซึ่งทำให้แขนขวาของเขาใช้การไม่ได้ และขึ้นเป็นผู้นำสูงสุดในปี 2532 หลังโคไมนีเสียชีวิต

ตลอด 3 ทศวรรษ เขาได้ขยายอิทธิพลของอิหร่านไปไกลเกินขอบเขตของตนเองผ่าน "แกนแห่งการต่อต้าน" ขยายอิทธิพลของอิหร่านซึ่งเป็นเครือข่ายกลุ่มติดอาวุธทั่วภูมิภาค วางตำแหน่งให้เป็นมหาอำนาจระดับภูมิภาคที่ต้องได้รับการยอมรับ พร้อมหลีกเลี่ยงความขัดแย้งโดยตรงกับสหรัฐฯ และอิสราเอล

ในฐานะผู้นำสูงสุดอิหร่าน คาเมเนอีมีสถานะทั้งประมุขแห่งรัฐและผู้บัญชาการสูงสุดกองทัพ มีอำนาจปลดประธานาธิบดีหรือรัฐมนตรีได้โดยไม่ต้องผ่านสภา ทำให้เขาเป็นผู้มีอำนาจที่สุดในประเทศโดยปริยาย นอกจากนี้เขายังเป็นผู้ตัดสินใจเรื่องสำคัญของรัฐบาลอิหร่าน ทั้งการแต่งตั้งรัฐมนตรีคนสำคัญ หรือการเห็นชอบนโยบายสำคัญ ตลอดเป็นผู้วางยุทธศาสตร์ชาติ เขามีอิทธิพลทั้งทางตรงและทางอ้อมเหนือฝ่ายบริหาร, ฝ่ายนิติบัญญัติ และฝ่ายตุลาการ รวมถึงกองทัพ และสื่อมวลชน ทั้งนี้ในปี 2014 ฟอบส์ จัดให้เขาเป็นบุคคลที่ทรงอิทธิพลที่สุดในโลก อันดับที่ 19

ที่ผ่านมามีการชุมนุมประท้วงระบอบการปกครองของคาเมเนอีหลายครั้ง ได้แก่ในปี 1994, 1999, 2009, 2011–2012, 2017–2018, 2018–2019, 2022–2023 และ 2025–2026 และอย่างไรก็ตาม ทุกครั้งล้วนจบลงด้วยการปราบปราม บรรณาธิการข่าว, นักเขียน และบุคคลจำนวนมากถูกจับกุมโทษฐานหมิ่นผู้นำสูงสุด มีอีกจำนวนไม่น้อยที่ตั้งข้อหาว่าดูหมิ่นศาสนา บุคคลเหล่านี้ได้รับโทษด้วยการเฆี่ยนหรือจำคุก มีหลายรายที่เสียชีวิตขณะถูกคุมขัง

ต่อมาได้มีการประท้วงครั้งใหญ่ในประเทศอิหร่าน พ.ศ. 2568 – 2569 และมีเป้าหมายเพื่อโค่นล้มระบอบสาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน และสถาปนารัฐจักรวรรดิอิหร่านขึ้นมาอีกครั้ง และได้มีการประท้วงอย่างรุนแรงตั้งแต่วันที่ 28 ธ.ค.2568 จนถึงปัจจุบัน

จนกระทั่งล่าสุด เมื่อวันที่ (28 ก.พ.69) อิสราเอล และสหรัฐฯ ได้เปิดฉากโจมตีอิหร่าน อย่างรุนแรง และมีรายงานข่าวว่า "คาเมเนอี" เสียชีวิตแล้ว จากปฏิบัติการณ์ดังกล่าว

ต่อมา วันนี้ (1 มี.ค 69) สื่อของรัฐบาลอิหร่าน รายงานยืนยันว่า "อยาตอลลาห์ อาลี คาเมเนอี" ผู้นำสูงสุดของอิหร่านวัย 86 ปี ถูกสังหารในการโจมตีครั้งใหญ่โดยอิสราเอลและสหรัฐอเมริกา โดยการโจมตีทางอากาศมุ่งเป้าไปยังที่พักของคาเมเนอี ใจกลางกรุงเตหะราน

ที่มา : ไทยพีบีเอสออนไลน์ รวบรวม