เปิดตัวอย่างเป็นทางการแล้ว " Virtual Bank" ธนาคารพาณิชย์รูปแบบใหม่ ที่ให้บริการผ่านช่องทางดิจิทัลเป็นหลัก ไม่มีสาขาและพนักงานให้บริการเหมือนธนาคารพาณิชย์ทั่วไป จากความร่วมมือของ 3 พันธมิตร กรุงไทย AIS และOR ในการนำเทคโนโลยีและข้อมูลที่หลากหลายมาใช้เพื่อเสนอบริการทางการเงินรูปแบบใหม่ เพื่อตอบโจทย์ความต้องการของผู้บริโภค และรองรับการเข้าสู่ระบบการเงินรูปแบบใหม่ของประเทศไทย ที่บริการทางการเงิน ไม่ใช่แค่การทำให้คนไทยมีบัญชีธนาคารหรือเข้าถึงบริการพื้นฐานเท่านั้น แต่ต้องเป็นโครงสร้างพื้นฐานที่เปิดโอกาสให้ทุกคนเข้าถึงชีวิตทางการเงินที่ดีขึ้นอย่างเท่าเทียม

Virtual Bank ทางเลือกใหม่ "กลุ่มรายได้ไม่แน่นอน" ยกระดับ FinTech ไทย

80% คนไทยมีเงินสำรองไม่เกิด 6 เดือน

น.ส.สุพร สุนทรโรหิต ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ธนาคาร คลิกซ์ จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า คนไทยจำนวนมากยังขาดโอกาสในการเข้าถึงบริการทางการเงินที่เหมาะสม ยืดหยุ่น และสอดคล้องกับความเป็นจริงของชีวิตในปัจจุบัน ข้อมูลของธนาคารแห่งประเทศไทย ปัจจุบันคนไทยกว่า 63% ยังอยู่ในกลุ่มที่เข้าถึงบริการทางการเงินได้อย่างไม่เต็มศักยภาพ และยังมีคนไทยอีกกว่า 80% ที่มีเงินสำรองฉุกเฉินในการดำรงชีพได้ไม่เกิน 6 เดือน หากเกิดเหตุไม่คาดคิดหรือรายได้หยุดชะงักกะทันหัน

นางสาวสุพร สุนทรโรหิต ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ธนาคารคลิกซ์ จำกัด (มหาชน)

จุดประสงค์ของ Virtual Bank คือ เพื่อช่วยกระตุ้นการแข่งขันในระบบสถาบันการเงินอย่างเหมาะสม และส่งเสริมการพัฒนานวัตกรรมและบริการทางการเงินที่ดีขึ้น ทั้งด้านคุณภาพและราคาให้ผู้ใช้บริการ

ดังนั้นโอกาสทางการเงินไม่ควรถูกตัดสินจากข้อมูลทางการเงินแบบเดิมเพียงอย่างเดียว แต่ควรสะท้อนจากศักยภาพและพฤติกรรมในชีวิตจริงของผู้คนด้วยเช่นกัน ภายใต้การดำเนินงานที่ยึดมั่นในหลักการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ความโปร่งใส และมาตรฐานความปลอดภัยระดับสากล

ทางเลือกใหม่ “กลุ่มมีรายได้ไม่แน่นอน”

น.ส.สุพร กล่าวว่า CLICX จะเป็นธนาคารพาณิชย์ไร้สาขาแห่งแรกของไทย และไม่ใช่เพียงการเป็น Virtual Bank แห่งใหม่ของประเทศไทย แต่คือการเป็นแพลตฟอร์มทางการเงินที่ช่วยให้คนไทยเข้าถึงโอกาสทางการเงินที่ดีขึ้น และมี Financial Well-being ที่ดีขึ้นในระยะยาว โดยจะ เปิดตัว 2 มิ.ย.2569 ที่จะสร้างปรากฏการณ์ใหม่ให้วงการธนาคารไทย ด้วยฟีเจอร์ใหม่ เลขบัญชีเลือกได้ ที่เปิดให้ลูกค้าสามารถเลือก หรือกำหนดเลขบัญชีของตัวเองได้เป็นครั้งแรกของธนาคารไทย โดยช่วงแรกจะเน้นไปที่ กลุ่มผู้มีรายได้ไม่แน่นอนอย่าง ฟรีแลนซ์ อาชีพอิสระ หรือเจ้าของธุรกิจขนาดเล็ก ที่เข้าถึงแหล่งเงินทุนได้ยาก ดังนั้น CLICX จะเป็นอีกหนึ่งทางเลือกของผู้ประกอบการที่ต้องการเงินทุน

หลายคนมีรายได้ มีวินัยทางการเงิน และมีพฤติกรรมการใช้จ่ายที่ดี แต่ยังอาจเข้าไม่ถึงผลิตภัณฑ์ทางการเงิน หรือสินเชื่อที่เหมาะสม เพราะขาดเอกสารรายได้ หรือประวัติเครดิตตามเกณฑ์เดิม และเชื่อว่าการทำให้เรื่องเงินของคนไทยคล่องตัวขึ้น ปลอดภัยขึ้น และยั่งยืนขึ้น จะช่วยให้ทุกคนสามารถวางแผนชีวิต สร้างโอกาส และเติบโตไปพร้อมกับเศรษฐกิจดิจิทัลของประเทศได้อย่างมั่นคง

น.ส.สุพร กล่าวว่า ช่วงแรกที่เปิดให้บริการจะเน้นไปที่กลุ่มผู้ประกอบการรายย่อย หรือกลุ่มลูกค้าเปราะบางแม้ว่าจะมีความเสี่ยงแต่หากข้อมูลที่ใช้เทคโนโลยี AI เข้ามาช่วยวิเคราะห์ถึงศักยภาพในการสร้างรายได้ ธนาคารก็จะเข้าไปส่งเสริมการเข้าถึงเงินทุน ส่วนในเรื่องของความปลอดภัย ธนาคารใช้มาตรฐานที่แบงก์ชาติกำหนด

การเข้ามาไม่ได้เพื่อมาดิสรัปต์ (Disrupt) แต่มาเสริมมากกว่า เป็นจิ๊กซอว์อีกตัวหนึ่ง ที่ทำให้ระบบการเงินไทยแข็งแรงขึ้น ตอนนี้กำลังอยู่ในกระบวนการดำเนินการวางแผนการดูแลจัดการหนี้เสีย การใช้ Data ใหม่ๆ หรือ Alternative Data จะช่วยให้เราป้องกันหนี้เสียได้ดีขึ้น

แนวคิดดี แต่ยังไม่ตอบโจทย์ งานบริการที่ยังใช้ “มนุษย์”

นายวริศ ลิขิตอนุสรณ์ ผู้ประกอบการด้านพื้นที่สร้างสรรค์และดนตรี กล่าวว่า ในฐานะคนทำธุรกิจ สิ่งสำคัญของการใช้บริการทางการเงินคือการได้พูดคุยกับ มนุษย์ มากกว่าระบบอัตโนมัติหรือ AI เนื่องจากผู้ประกอบการจำนวนมากมีความต้องการเฉพาะทาง และหลายสถานการณ์มีความเร่งด่วนที่ต้องอาศัยความเข้าใจจากเจ้าหน้าที่ โดยเฉพาะเรื่องอารมณ์ ความกดดัน หรือสถานการณ์เฉพาะหน้า ซึ่งมองว่า AI ยังไม่สามารถเข้าใจรายละเอียดเหล่านี้ได้ทั้งหมด

แม้ปัจจุบันธนาคารจะมีการนำ AI เข้ามาใช้บ้างแต่มองว่า ยังมีปัญหา ยกตัวอย่าง ระบบ Mobile Banking ที่ก็ยังมีปัญหาอยู่จำนวนมาก เช่น การปิดปรับปรุงระบบในช่วงเวลากลางคืน ซึ่งส่งผลกระทบต่อผู้ประกอบการหรือฟรีแลนซ์ ที่ไม่ได้ทำงานตามเวลาปกติ และยังสะท้อนถึงความกังวลเรื่องความน่าเชื่อถือและความปลอดภัยของระบบธนาคาร

ปัจจุบันปัญหาสแกมเมอร์และการสูญหายของเงินในระบบ ยังไม่ได้รับการแก้ไขอย่างชัดเจน ทำให้ส่วนตัวลดความเชื่อมั่นต่อระบบธนาคารลง และเลือกถอนเงินบางส่วนออกมาเก็บในรูปแบบอื่นแทน หากระบบธนาคารเดิม ยังไม่สามารถสร้างความเชื่อมั่นได้เพียงพอ การเกิดขึ้นของ Virtual Bank ก็อาจยังไม่ตอบโจทย์สำหรับตนเองในฐานะผู้ประกอบการรายเล็ก

นายวริศกล่าวอีกว่า ธนาคารพาณิชย์ไร้สาขา หรือ Virtual Bank แม้ว่าจะมีจุดให้บริการหรือ Operation ตามสถานีบริการน้ำมันหรือร้านกาแฟในเครืออาจช่วยให้ประชาชนสามารถเข้าถึงเจ้าหน้าที่ได้บ้าง แต่ยังมองว่า Virtual Bank เป็นธุรกิจที่ลดต้นทุนด้านบุคลากรและด้านสาขาเป็นหลัก โดยเชื่อว่า ในอนาคตอาจมีเจ้าหน้าที่คอยรับเรื่องหรือประสานงานเบื้องต้นเท่านั้น

อย่างไรก็ตาม ยอมรับว่า ระบบธนาคารดิจิทัล มีข้อดีในแง่ความสะดวก ความคล่องตัว และลดความเสี่ยงจากการถือเงินสด แต่ทั้งหมดควรอยู่บนพื้นฐานของ ความปลอดภัย เป็นอันดับแรกหากยังไม่สามารถทำให้ประชาชนรู้สึกปลอดภัยในการฝากเงินไว้กับสถาบันการเงินได้ การพูดถึงนวัตกรรมทางการเงินหรือ Virtual Bank ก็อาจยังไม่ใช่ประเด็นสำคัญที่สุดในเวลานี้

Virtual Bank เปิดโอกาสให้ผู้ที่มีรายได้ไม่แน่นอน เช่น ฟรีแลนซ์หรือผู้ประกอบการรายย่อย เข้าถึงสินเชื่อได้ง่ายขึ้น และเป็นแนวโน้มที่ธนาคารจำเป็นต้องปรับตัว เนื่องจากปัจจุบันผู้ที่มีรายได้แน่นอน กลายเป็นคนส่วนน้อยของสังคม ที่เข้าถึงแหล่งเงินทุนได้อยากกว่า อาร์ชีประจำ หนี้ไม่ใช่เรื่องน่ากลัวเสมอไป หากนำไปลงทุนและสร้างผลตอบแทนกลับมาได้จริง และผู้ประกอบการระมัดระวังเรื่องการก่อหนี้ในยุคที่กำลังซื้อยังไม่ฟื้นตัวจากภาวะเศรษฐกิจ

แต่ทั้งนี้งบประมาณจำนวนมาก ที่ใช้มาพัฒนา Virtual Bank ควรถูกนำไปแก้ไขปัญหาของระบบธนาคารเดิมให้ดีขึ้นก่อนหรือไม่ โดยเฉพาะเรื่องความปลอดภัยของเงินฝากและความเชื่อมั่นของประชาชน เพราะมองว่า หากประชาชนยังไม่รู้สึกปลอดภัยกับการฝากเงินไว้กับสถาบันการเงิน ก็จะไม่สามารถต่อยอดไปสู่การยอมรับนวัตกรรมทางการเงินรูปแบบใหม่ได้อย่างแท้จริง

Gen Z ชี้ตอบโจทย์คนรุ่นใหม่ที่โตมากับ “ยุคดิจิทัล”

น.ส.พิชญ์กานต์ สุขาทิพยพันธุ์ นักศึกษามหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง กล่าวว่า Virtual Bank หรือ ธนาคารไร้สาขา ถือเป็นเรื่องใหม่สำหรับไทย แม้ปัจจุบันธนาคารทั่วไปจะมีบริการออนไลน์และสามารถทำธุรกรรมผ่านแอปพลิเคชันมือถือได้อยู่แล้ว แต่ Virtual Bank เป็นธนาคารที่คาดว่าจะตอบโจทย์คนรุ่นใหม่ที่เติบโตมากับยุคดิจิทัลได้มากขึ้น

แม้เทคโนโลยีจะช่วยเพิ่มความสะดวกในการทำธุรกรรมทางการเงิน แต่เมื่อเป็นเรื่องเกี่ยวกับเงิน ยังต้องการเจ้าหน้าที่หรือที่ปรึกษาคอยให้คำแนะนำ จะช่วยทำให้สบายใจมากกว่าระบบตอบคำถามอัตโนมัติ เพราะมองว่าระบบแชตบอตในปัจจุบัน อาจยังไม่สามารถตอบโจทย์ผู้ใช้งานได้ทั้งหมด

ทั้งนี้หาก Virtual Bank สามารถพัฒนาระบบให้ตอบสนองได้ใกล้เคียงการพูดคุยกับคนจริง ก็อาจช่วยให้ผู้ใช้งานรู้สึกมั่นใจมากขึ้น แต่กลุ่มผู้สูงอายุหรือคนที่ไม่คุ้นชินกับระบบดิจิทัลอาจยังต้องการธนาคารที่มีสาขาอยู่ เพราะช่วยสร้างความมั่นใจมากกว่า

สอดคล้องกับ น.ส.ไปรยา ปราบปัญจะ นักศึกษามหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง กล่าวว่า ปัจจุบันทำธุรกรรมทางการเงินผ่านช่องทางออนไลน์อยู่แล้ว และแทบจะไม่ได้เดินทางไปธนาคาร ดังนั้นยังมองไม่เห็นความแตกต่างระหว่าง Virtual Bank กับระบบ Mobile Banking ในปัจจุบันมากเท่าไหร่ เนื่องจากยังไม่ได้อยู่ในช่วงวัยที่ต้องทำธุรกรรมทางการเงินที่ซับซ้อน นอกเหนือจากการโอนเงินหรือถอนเงินทั่วไป

หากมองถึงอนาคตที่ต้องวางแผนระบบการเงินที่ซับซ้อนมากขึ้น เช่น เรื่องกู้ยืม ที่อาจต้องวางแผนเรื่องการกู้เงินในอนาคต Virtual Bank อาจเป็นทางเลือกที่น่าสนใจ เพราะช่วยให้สามารถดำเนินการต่าง ๆ ได้ผ่านระบบออนไลน์ โดยไม่ต้องเดินทางไปดำเนินเรื่องที่ธนาคาร

สำหรับข้อกังวลกรณีที่เป็นธุรกรรมสำคัญ เช่น การกู้ซื้อบ้านมองว่า อาจยังต้องการเจ้าหน้าที่จริงคอยให้คำปรึกษา เพื่อช่วยสร้างความมั่นใจ และว่าแม้ระบบ AI จะเข้ามาช่วยวิเคราะห์ข้อมูลหรือให้บริการได้ แต่หากต้องใช้ AI เพียงอย่างเดียวก็ยังไม่มั่นใจมากนัก แต่เชื่อว่าในอนาคตเทคโนโลยีน่าจะพัฒนาให้มีประสิทธิภาพมากขึ้นก็ตาม

สภาพัฒน์ฯ ห่วงคนไทยก่อหนี้ง่ายขึ้น

นายดนุชา พิชยนันท์ เลขาธิการสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) กล่าวว่า หนี้ครัวเรือนไตรมาสสี่ ปี 2568 เพิ่มขึ้น 0.05% โดยมีมูลค่า 16.44 ล้านล้านบาท ทำให้สัดส่วนหนี้ครัวเรือนต่อ GDP อยู่ที่ 86.7% เพิ่มขึ้นจากไตรมาสที่แล้ว สินเชื่อส่วนบุคคลที่ผิดนัดชำระเกิน 90 วันขึ้นไป (NPLs) จากข้อมูลเครดิตบูโร มีมูลค่า 1.31 ล้านล้านบาท คิดเป็น 9.59% ของสินเชื่อรวม เพิ่มขึ้นจาก 9.45% ของไตรมาสที่ผ่านมา จากสินเชื่อที่อยู่อาศัยและสินเชื่อส่วนบุคคล

นายดนุชา พิชยนันท์ เลขาธิการ สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ(สศช)หรือ สภาพัฒน์

โดยประเด็นที่ต้องให้ความสำคัญคือ พฤติกรรมการบริโภคของคนรุ่นใหม่ที่มักซื้อสินค้าและบริการตามรีวิวหรือเทรนด์ออนไลน์ ทำให้หนี้คงค้างบัตรเครดิตและสินเชื่อส่วนบุคคลกลุ่มต่ำกว่า 25 ปี เพิ่มขึ้นสูงสุดเมื่อเทียบกับกลุ่มอื่นในปี 2568 จึงควรเร่งเสริมสร้างทักษะทางการเงินแก่คนรุ่นใหม่ตั้งแต่ประถมศึกษา โดยเฉพาะการเปิดตัวของธนาคารพาณิชย์ไร้สาขา (Virtual Bank) อาจต้องเฝ้าระวังการก่อหนี้เพิ่ม ดังกรณีประเทศจีนที่พบว่า ผู้กู้บางส่วนเข้าสู่วงจรหนี้ได้ง่ายขึ้น

ขณะที่ฟิลิปปินส์พบว่า ธนาคารดิจิทัลมีสัดส่วน NPLs สูงกว่าธนาคารแบบดั้งเดิม และ (3) อิทธิพลของ Finfluencer ต่อพฤติกรรมการเงินครัวเรือนในยุคดิจิทัล Finfluencer บางส่วนอาจเผยแพร่ข้อมูลที่ไม่ครบถ้วนหรือคลาดเคลื่อน จึงควรให้ความสำคัญกับการกำกับดูแลเนื้อหาของ Finfluencer อาทิ กำหนดให้ขึ้นทะเบียนกับ ก.ล.ต. และมีใบอนุญาต

น.ส.ไปรยา นักศึกษามหาวิทยาลัย กล่าวเพิ่มเติมว่า การก่อหนี้ไม่ได้เกิดจาก Virtual Bank เพียงอย่างเดียว เนื่องจากปัจจุบันมีแอปพลิเคชันและบริการทางการเงินดิจิทัลหลายรูปแบบที่เอื้อต่อการเข้าถึงสินเชื่ออยู่แล้ว เช่น Shopee PayLater ,TikTok PayLater หรือแอปกู้เงินออนไลน์อื่น ๆ ส่วนหนึ่งยังขึ้นอยู่กับวินัยในการบริหารจัดการทางการเงินของแต่ละบุคคลด้วย

ถือว่าเป็นเรื่องใหม่ของคนไทยที่จะมีธนาคารไร้สาขาที่ใช้ AI ในการวิเคราะห์การขอสินเชื่อของผู้ประกอบการ จะไม่ยุ่งยากเหมือนเดินไปที่สาขาหรือที่ธนาคารที่ต้องเตรียมเอกสารมากมายกว่าจะขอสินเชื่อได้และจะมีความปลอดภัยด้านข้อมูลสูงสุดเพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภคได้อย่างไรนั้นคงต้องติดตามว่าเทคโนโลยีที่มาบริการแทนมนุษย์จะตอบโจทย์ได้มากน้อยเพียงใด

รายงาน : น.ส.ฐิตินันท์ คุ้มตะสิน นิสิตฝึกงาน คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

อ่านข่าว:

รู้จัก Virtual Bank คืออะไร ทำไม “ต้อง” พลิกประวัติศาสตร์การเงินไทย

คลังกู้ 4 แสนล้าน ดันจีดีพีโตระยะสั้น เกียรตินาคินห่วงปี 2027 หนี้ท่วม

เศรษฐกิจชะลอ-สงครามยืดเยื้อ ทีทีบี หั่นคาดการณ์GDP โต 1% สวนทางมาตรการรัฐ

แท็กที่เกี่ยวข้อง: