วันนี้ (22 ต.ค.69) ที่ อบต.รอบเวียง อ.เมือง จ.เชียงราย คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) รับเรื่องร้องเรียนจากผู้ประกอบการร้านค้าหาดเชียงราย หลังได้รับความเดือดร้อนจากปัญหาสารพิษในแม่น้ำกกและการยกเลิกสัญญาเช่า ส่งผลกระทบต่อสิทธิในการประกอบอาชีพ ขณะที่ผู้ประกอบการบางส่วนขาดรายได้และต้องหันไปประกอบอาชีพอื่นเพื่อความอยู่รอด

นางเมษา วงศ์ไทย ผู้ประกอบการร้านค้าหาดเชียงราย กล่าวว่า ตนเองค้าขายอยู่บริเวณหาดเชียงรายมานาน 30 ปี แต่ในช่วง 2–3 ปีที่ผ่านมา ไม่สามารถค้าขายได้ตามปกติ จากปัญหาน้ำท่วมใหญ่และสารพิษในแม่น้ำกก

อาชีพของป้าจับแต่ตะหลิว กระทะอย่างเดียว ทุกวันนี้ต้องขับซาเล้งออกไปเก็บขยะ หาของเก่าขาย ชีวิตเหมือนพลิกจากที่เคยค้าขายมาตลอด แต่ตอนนี้ต้องมาเก็บขยะขาย

นางเมษา กล่าวอีกว่า ในช่วงที่ค้าขายดี ไม่เคยคิดว่าจะต้องไปประกอบอาชีพอื่น แต่เมื่อเกิดเหตุการณ์ดังกล่าวก็ไม่สามารถตั้งตัวได้ทัน โดยเฉพาะในช่วงที่สถานการณ์สารพิษรุนแรง เมื่อได้รับหนังสือแจ้งยกเลิกสัญญาเช่า ผู้ค้าหลายคนถึงกับกอดคอกันร้องไห้ เพราะไม่รู้ว่าจะดำเนินชีวิตต่อไปอย่างไร เนื่องจากไม่มีที่ไป

อบต. บอกว่ายกเลิกสัญญาเดือนสิงหาคม ไม่ต้องจ่ายค่าเช่า และค้าขายไม่ได้ จึงยกเลิกสัญญาตั้งแต่ตอนนั้น เมื่อยกเลิกสัญญาแล้ว อยู่มาได้เดือนเศษก็ถูกตัดน้ำตัดไฟ จำเป็นต้องออกมาหาที่อยู่ใหม่

ด้านนางฉวีวรรณ ศรีโชค ผู้ประกอบการร้านค้าหาดเชียงราย กล่าวว่า ผู้ประกอบการไม่ได้คัดค้านโครงการพัฒนาพื้นที่ เพียงแต่อยากมีส่วนร่วมในโครงการ และต้องการทราบแนวทางช่วยเหลือที่ชัดเจน โดยเฉพาะในช่วงที่ต้องขนย้ายสิ่งของและไม่มีรายได้จากการค้าขาย

อบต.รอบเวียงแจงพัฒนาโครงการตามแผนเดิม

นายวันชนะ ท้าวแก่นจันทร์ นายกองค์การบริหารส่วนตำบลรอบเวียง อ.เมือง จ.เชียงราย กล่าวว่า พื้นที่หาดเชียงรายเป็นแหล่งรายได้ของ อบต. จากการจัดเก็บค่าเช่า แต่จำเป็นต้องดำเนินการตามโครงการพัฒนาพื้นที่ ซึ่งเกิดขึ้นก่อนที่ตนจะเข้ารับตำแหน่งนายก อบต. โดยในขณะนั้นดำรงตำแหน่งรองนายก อบต. และมีการประชาคมเกี่ยวกับโครงการมาแล้วเมื่อ 2–3 ปีก่อน ซึ่งผู้เกี่ยวข้องรับทราบว่าจะมีการพัฒนาพื้นที่

เดิมมีผู้ประกอบการร้านค้า 30 ร้าน เริ่มดำเนินกิจการมาตั้งแต่ปี 2550 โดยสิ่งปลูกสร้างของร้านค้าส่วนใหญ่เป็นของ อบต.

ก่อนหน้านี้ ผู้ประกอบการทั้ง 30 ร้านสามารถค้าขายและอยู่ร่วมกันได้ แต่เมื่อเกิดสถานการณ์โควิด-19 น้ำท่วมในปี 2567 และปัญหาสารพิษในแม่น้ำกก ส่งผลให้การค้าขายได้รับผลกระทบ ผู้ประกอบการจึงทยอยยกเลิกสัญญาเช่า จากเดิม 30 ร้าน เหลือ 16 ร้าน

ต่อมา อบต. ประกาศยกเลิกและไม่ต่อสัญญาเช่าในเดือนกรกฎาคม 2569 พร้อมแจ้งให้ผู้ประกอบการขนย้ายทรัพย์สินออกจากพื้นที่ เพื่อเตรียมส่งมอบให้ผู้รับเหมาตามโครงการพัฒนา ปัจจุบันจากร้านค้า 16 ร้าน มีผู้ประกอบการยกเลิกสัญญาแล้วบางส่วน เหลือผู้ประกอบการ 6 ร้าน

ได้พูดคุยกับผู้ประกอบการว่า หลังปรับปรุงภูมิทัศน์เสร็จ จะมีอาคารบริการและแบ่งพื้นที่ให้ค้าขาย โดยสามารถขายได้ทั้งช่วงเช้าและช่วงเย็น แต่จะไม่มีบ้านเช่าให้อยู่ หลังจากนั้นจึงมีการร้องเรียน อบต.

กสม.ประสานหน่วยงานช่วยเหลือ คุ้มครองสิทธิประกอบอาชีพ

นางปรีดา คงแป้น กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ กล่าวว่า ภายหลังหารือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง พบว่าชาวบ้านบางส่วนอาศัยอยู่และประกอบอาชีพค้าขายบริเวณหน้าหาดเชียงรายมาตั้งแต่ปี 2535 โดยร้องเรียนต่อ กสม. ว่าไม่ได้มีส่วนร่วมในกระบวนการพัฒนาโครงการ และได้รับความเดือดร้อนจากการไม่สามารถประกอบอาชีพค้าขายได้ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุ

การพูดคุยสามารถตกลงกันได้ ทางหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้ชาวบ้านกลับมามีร้านขายได้เหมือนเดิม แต่ช่วงก่อสร้าง 1–2 ปี ทางจังหวัดหาทางช่วยเหลือชาวบ้าน จะเชิญหน่วยงานต่าง ๆ เช่น พอช. พม. เข้ามาดูแลช่วงนี้

นางปรีดา กล่าวเพิ่มเติมว่า การลงพื้นที่ครั้งนี้เป็นการประสานงานเพื่อคุ้มครองสิทธิของชาวบ้าน ให้สามารถอยู่ร่วมกับการพัฒนาโครงการได้ โดยไม่ถูกละเมิดสิทธิในการประกอบอาชีพ

จังหวัดเตรียมจัดพื้นที่ค้าขายใหม่ 20 ห้อง

นายรุจติศักดิ์ รังษี รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย กล่าวถึงแนวทางช่วยเหลือผู้ประกอบการบริเวณหาดเชียงราย ซึ่งเป็นพื้นที่สาธารณะที่ อบต.รอบเวียงจัดให้เช่าประกอบอาชีพมาเป็นเวลาหลายปี

ภายหลังเกิดปัญหาน้ำท่วม จ.เชียงราย จังหวัดและกรมโยธาธิการและผังเมืองได้ดำเนินการก่อสร้างแนวตลิ่งเพื่อป้องกันน้ำท่วม ส่งผลกระทบต่อร้านค้าของผู้ประกอบการ ขณะที่ อบต.รอบเวียงได้แจ้งยุติสัญญาเช่าตามกฎหมาย

ในเวทีการมีส่วนร่วม มีแนวทางจัดทำร้านค้าให้เป็นมาตรฐาน โดยเมื่อโครงการแล้วเสร็จ ผู้ประกอบการที่เคยค้าขายในพื้นที่จะได้รับสิทธิเช่าร้านค้าก่อน จำนวน 20 ห้อง

ส่วนการรื้อถอนและขนย้ายสิ่งของ ผู้ประกอบการเข้าใจถึงความจำเป็นในการส่งมอบพื้นที่ให้ผู้รับเหมา และขอขยายเวลาขนย้ายสิ่งของจนถึงวันที่ 1 ธ.ค. 2569

อย่างไรก็ตาม ในระหว่างการก่อสร้างโครงการ จังหวัดมีแนวทางช่วยเหลือผู้ประกอบการที่ได้รับผลกระทบ เช่น การส่งเสริมอาชีพ หรือการจัดหาพื้นที่ค้าขายชั่วคราว เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนระหว่างรอการพัฒนาโครงการแล้วเสร็จ

สำหรับโครงการออกแบบพัฒนาเมืองและโครงสร้างพื้นฐาน (แบบเร่งด่วน) บริเวณสวนสาธารณะหาดเชียงราย แบ่งการพัฒนาออกเป็น 2 ส่วน ได้แก่ ส่วนแรก เป็นการพัฒนาแนวพนังป้องกันน้ำท่วม งบประมาณ 180 ล้านบาท

ส่วนที่ 2 เป็นงานปรับปรุงภูมิทัศน์ งบประมาณ 120 ล้านบาท โดยจะทยอยส่งมอบพื้นที่เพื่อก่อสร้าง และคาดว่าโครงการระยะแรกจะแล้วเสร็จภายในปี 2572

รายงาน : โกวิทย์ บุญธรรม ผู้สื่อข่าวไทยพีบีเอส ศูนย์ข่าวภาคเหนือ