ฝรั่งเศสพบผู้ป่วยติดเชื้อไวรัส "ชามอนดา" ในมนุษย์รายแรกของโลก-เสียชีวิตแล้ว

วันนี้ (23 ต.ค.2569) CNN รายงานว่า ทางการฝรั่งเศสตรวจพบผู้ติดเชื้อไวรัส Shamonda ในมนุษย์เป็นครั้งแรกของโลก หลังชายวัยประมาณ 60 ปี ซึ่งเข้ารับการรักษาโรคร้ายแรงที่โรงพยาบาลในเมืองลียง เสียชีวิตเมื่อต้นเดือน ต.ค.2569

ผู้ป่วยมีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่องอย่างรุนแรง ขณะที่หน่วยงานสาธารณสุขระบุว่า ยังไม่พบความเสี่ยงต่อประชาชนทั่วไป และอยู่ระหว่างสอบสวนว่าผู้ป่วยได้รับเชื้อมาอย่างไร รวมถึงเชื้อมีส่วนทำให้เสียชีวิตหรือไม่

กระทรวงสาธารณสุขฝรั่งเศสระบุว่า ผู้ป่วยเข้ารับการรักษาโรคร้ายแรงที่โรงพยาบาลในเมืองลียง และมีระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอมาก กรณีนี้ถือเป็นการตรวจพบไวรัส Shamonda ในมนุษย์เป็นครั้งแรกที่มีการบันทึกและรายงานอย่างเป็นทางการ หลังจากก่อนหน้านี้ไวรัสชนิดนี้เป็นที่รู้จักในฐานะเชื้อที่พบในสัตว์ โดยเฉพาะปศุสัตว์

สมมติฐานเบื้องต้นคือ ผู้ป่วยอาจติดเชื้อจากการถูกแมลง "ริ้น" ขนาดเล็กในสกุล Culicoides กัด ในพื้นที่ทางตะวันออกของฝรั่งเศส ซึ่งมีรายงานการหมุนเวียนของไวรัสในสัตว์ช่วงฤดูใบไม้ผลิและฤดูร้อนปีนี้

อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีการยืนยันเส้นทางการติดเชื้อที่แน่ชัด และศูนย์ป้องกันและควบคุมโรคแห่งยุโรป หรือ ECDC ระบุว่า ยังไม่ทราบชนิดของตัวริ้นที่เกี่ยวข้องกับกรณีนี้โดยเฉพาะ

แม้ผู้ป่วยจะเสียชีวิตแล้ว แต่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องยังไม่สรุปว่าไวรัสเป็นสาเหตุโดยตรงของการเสียชีวิตหรือไม่ โดย ECDC ระบุว่ากำลังสอบสวนว่าเชื้อเป็นสาเหตุหรือมีส่วนทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิต

ขณะที่ข้อมูลจากหน่วยงานฝรั่งเศสระบุว่า ภาวะแทรกซ้อนทางสมองที่พบก่อนผู้ป่วยเสียชีวิตมีแนวโน้มสูงว่าจะเกี่ยวข้องกับการติดเชื้อ ทั้งนี้ การสอบสวนทางคลินิก ห้องปฏิบัติการ และระบาดวิทยายังคงดำเนินต่อไป

องค์การอนามัยโลก (WHO) ได้ติดต่อประสานงานกับทางการฝรั่งเศสเพื่อติดตามเหตุการณ์และประเมินผลกระทบด้านสาธารณสุข โดย WHO ประเมินจากข้อมูลที่มีอยู่และความรู้เกี่ยวกับไวรัสที่ใกล้เคียงกันว่า กรณีนี้เป็นการติดเชื้อที่เกิดขึ้นเพียงรายเดียว และมีแนวโน้มต่ำที่จะนำไปสู่การแพร่ระบาดในวงกว้างในขณะนี้

ส่วนเกรกอรี เอเมอรี ผู้อำนวยการด้านสุขภาพของฝรั่งเศส ระบุว่า เป็นกรณีที่ไม่เคยพบมาก่อนในมุมวิทยาศาสตร์และไวรัสวิทยา โดยเชื่อมโยงกับภาวะภูมิคุ้มกันที่อ่อนแออย่างรุนแรงของผู้ป่วย พร้อมย้ำว่า ในมุมการแพทย์และสาธารณสุข ขณะนี้ยังไม่มีเหตุให้ประกาศเตือนภัยหรือภาวะวิกฤต

รู้จักไวรัส Shamonda

ไวรัส Shamonda เป็นไวรัสในสกุล Orthobunyavirus อยู่ในวงศ์ Peribunyaviridae และอยู่ในกลุ่ม Simbu ซึ่งมีไวรัสชนิดอื่น เช่น Schmallenberg virus รวมอยู่ด้วย เชื้อนี้แพร่ผ่านตัวริ้น แมลงขนาดเล็กที่กัดดูดเลือด โดยเฉพาะแมลงในสกุล Culicoides และพบในวัวเป็นหลัก นอกจากนี้ยังมีรายงานการติดเชื้อในม้า อัลปากา แกะ และแพะ

ไวรัสนี้ถูกแยกพบครั้งแรกจากโคในประเทศไนจีเรียเมื่อปี 2508 หรือช่วงกลางทศวรรษ 1960 หลังจากนั้นมีรายงานพบในบางพื้นที่ของทวีปแอฟริกาและเอเชีย รวมถึงญี่ปุ่น โดยก่อนเกิดกรณีในฝรั่งเศส ยังไม่มีการบันทึกการติดเชื้อในมนุษย์อย่างเป็นทางการ แม้ไวรัสจะหมุนเวียนในสัตว์มาเป็นเวลาหลายสิบปีแล้วก็ตาม

องค์การสุขภาพสัตว์โลก (WOAH) ระบุว่า อาการที่พบในสัตว์ติดเชื้ออาจประกอบด้วยไข้ ท้องเสีย อ่อนแรง เบื่ออาหาร และผลผลิตน้ำนมลดลง นอกจากนี้ยังมีรายงานความผิดปกติด้านการสืบพันธุ์ เช่น การแท้งและความผิดปกติของตัวอ่อนในบางกรณี รวมถึงอาการทางระบบประสาทที่พบได้น้อยกว่า อาการเหล่านี้ไม่จำเพาะต่อไวรัสชนิดนี้ จึงจำเป็นต้องตรวจทางห้องปฏิบัติการเพื่อยืนยันการติดเชื้อ

งานศึกษาฟาร์มโคนม 9 แห่งในฝรั่งเศสพบว่า ในบางกรณีผลผลิตน้ำนมลดลงมากถึงร้อยละ 75 สะท้อนว่าไวรัสอาจสร้างผลกระทบต่อภาคปศุสัตว์และรายได้ของเกษตรกรได้

พบในปศุสัตว์หลายประเทศยุโรป

ไวรัสชามอนดา เริ่มได้รับความสนใจมากขึ้นในยุโรปช่วงฤดูร้อนปี 2569 หลังตรวจพบเชื้อจากการตรวจสารพันธุกรรมในวัวที่ป่วยช่วงปลายเดือน ก.ค. ในพื้นที่ทางตอนใต้ของเยอรมนี สวิตเซอร์แลนด์ และฝรั่งเศส จากนั้นมีรายงานตรวจพบในสัตว์เลี้ยงในประเทศออสเตรีย เบลเยียม ฝรั่งเศส เยอรมนี ไอร์แลนด์ อิตาลี ลิกเตนสไตน์ ลักเซมเบิร์ก เนเธอร์แลนด์ โปรตุเกส สโลวีเนีย สเปน และสวิตเซอร์แลนด์ รวมถึงเกาะเจอร์ซีย์

WOAH ระบุว่า การระบาดในยุโรปปีนี้เกี่ยวข้องกับไวรัส 2 สายพันธุ์ย่อยที่เรียกว่า Shamonda virus Europe 1 (SHAV-EU1) และ Shamonda virus Europe 2 (SHAV-EU2) ขณะที่ข้อมูลเกี่ยวกับการกระจายตัวและผลกระทบของไวรัสยังแตกต่างกันไปตามความสามารถในการเฝ้าระวังและตรวจวินิจฉัยของแต่ละประเทศ และยังไม่สามารถประเมินผลกระทบระยะยาวได้แน่ชัด

ปัจจุบันไวรัสชามอนดา ไม่ได้อยู่ในรายชื่อโรคที่ต้องแจ้งรายงานตามข้อกำหนดด้านสุขภาพสัตว์ของสหภาพยุโรป และไม่ได้อยู่ในกลุ่มโรคที่ WOAH กำหนดให้ต้องรายงานเป็นโรคขึ้นบัญชี อย่างไรก็ตาม WOAH สนับสนุนให้ประเทศที่ได้รับผลกระทบรายงานข้อมูลโดยสมัครใจ เพื่อเพิ่มความเข้าใจเกี่ยวกับการแพร่กระจายและผลกระทบต่อสัตว์

กรณีผู้ติดเชื้อในฝรั่งเศสจึงทำให้หน่วยงานสาธารณสุขและสุขภาพสัตว์ต้องเร่งศึกษาความเสี่ยงเพิ่มเติม โดยเฉพาะในผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่องอย่างรุนแรง แต่จากข้อมูลที่มีอยู่ในขณะนี้ ยังไม่มีหลักฐานยืนยันการแพร่เชื้อจากคนสู่คน และไม่มีรายงานการแพร่เชื้อจากโคสู่คนโดยตรง

หน่วยงานที่เกี่ยวข้องยังคงติดตามสถานการณ์และตรวจสอบรายละเอียด เพื่อทำความเข้าใจเส้นทางการติดเชื้อและประเมินความเสี่ยงต่อสุขภาพของคนและสัตว์ต่อไป

อ่านข่าว :

JIC ประเมินชายแดนไทย-กัมพูชา ยังต้องเฝ้าระวัง

น้ำท่วมตะวันออกซ้ำเติมประมง พื้นที่เลี้ยงปลา-กุ้งเสียหายกว่า 2 แสนไร่

ปภ.เผยน้ำท่วม 16 จังหวัด-กทม. กระทบ 3.75 แสนครัวเรือน เสียชีวิต 64 คน