คุณภาพน้ำในแม่น้ำแม่สาย ชายแดนไทย-เมียนมา และแม่น้ำกก ใน จ.เชียงราย ยังคงเป็นปัญหาสำคัญต่อคุณภาพชีวิต และความเป็นอยู่ของคนเชียงราย และคนที่เข้าไปพักอาศัยหรือทำมาหากินใน จ.เชียงรายและใกล้เคียงต่อไป
เมื่อข้อมูลของหลายหน่วยงานที่เข้าไปตรวจสอบคุณภาพน้ำ ได้ผลในทางเดียวกัน คือปริมาณสารหนูและโลหะหนัก มีมากในระดับเป็นอันตรายต่อสุขภาพระยะยาวของผู้คน
ไม่ว่าจะเป็นกรมอนามัย กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ และสาธารณสุขจังหวัด หรือ สสจ. แม้แต่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หรือ อปท.
นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีเกษตรและสหกรณ์ อ้างถึงข้อมูลการตรวจสารหนูในแม่น้ำกก ของกรมควบคุมมลพิษ หรือ คพ. ว่า เพิ่มขึ้นถึง 25 เท่า จึงสั่งการเร่งด่วนให้กรมประมง และกรมวิชาการเกษตร ไปตรวจสอบข้อเท็จจริง และรายงานผลเร่งด่วนภายในสัปดาห์นี้
ขณะที่รัฐมนตรีสาธารณสุข นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ อ้างข้อมูล สสจ.เชียงราย พบผู้ป่วยจากผลกระทบสารหนูเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง แต่กลับอ้างว่า ต้องไปตรวจสอบผู้ป่วยว่า เกิดจากสารหนูและโลหะหนักสะสมในร่างกายเป็นเวลานาน และมีปริมาณเพิ่มขึ้นจริงหรือไม่ หรือเป็นต้นตอสำคัญหรือไม่
หากเป็นจริงหรือพบ ก็อาจต้องได้รับคำแนะนำเรื่องการหลีกเลี่ยงจากผู้เชี่ยวชาญก่อน
ทำนองยังไม่เชื่อข้อมูล ต้องตรวจสอบก่อนว่า มีต้นเหตุหรือเกิดจากปัจจัยอื่นหรือไม่
ทั้งที่ไม่ใช่เรื่องล้อเล่น สำหรับอาการของผู้ป่วย ที่พบว่ามีทั้งอาการคลื่นไว้ อาเจียน ท้องร่วงรุนแรง จากปัจจัยที่ต้องสงสัยเหล่านี้
น.ส.ลลิดา เพริศวิวัฒนา รองโฆษกรัฐบาล ย้ำว่า รัฐบาลได้เดินหน้าแก้ไขปัญหาคุณภาพน้ำใน จ.เชียงราย ทั้งแม่น้ำกกและแม่น้ำแม่สาย ควบคู่กัน 3 ระดับ
คือจัดหาแหล่งน้ำทดแทนสำรอง โดยพื้นที่ อ.เมือง มีแผนใช้น้ำจากแม่น้ำลาว ที่เริ่มต้นจากเทือกเขาผีปันน้ำ อ.เวียงป่าเป้า ส่วนที่ อ.แม่สาย มีแนวทางขยายระบบส่งน้ำ และศึกษาการนำน้ำจากแม่น้ำโขงบริเวณเชียงแสนมาใช้ รวมถึงสำรวจแหล่งน้ำใกล้เคียง เช่น ขุนน้ำนางนอน
ต่อมาคือการเตรียมความพร้อมช่วยเหลือประชาชน และระดับการประสานความร่วมมือระหว่างประเทศ แก้ปัญหาระยะสั้นและยาว
ซึ่งสอดคล้องกับที่ นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ได้เปิดเผยเมื่อ 14 พ.ย.2569 ถึงผลหารือทวิภาคีกับนายหลี่ เฉียง นายกรัฐมนตรีจีน ระหว่างเยือนประเทศไทยอย่างเป็นทางการว่า ได้มีการพูดคุยเรื่องการแก้ปัญหาสารพิษปนเปื้อนในแม่น้ำ โดยนายกฯ จีน ยินดีเดินหน้าร่วมแก้ไขปัญหาแก้เรื่องสารพิษในน้ำ
ทั้งอ้างถึงกรณีนายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกฯ และ รัฐมนตรีต่างประเทศ เดินทางไปเยือนเมียนมา ได้มีการหารือเรื่องสารพิษในแม่น้ำ และตระหนักถึงพิษภัยดังกล่าว เท่ากับทุกฝ่ายทราบถึงอันตราย พร้อมจะให้ความร่วมมือกัน 3 ประเทศ
แต่กระนั้น ไม่มีใครทราบว่า ในทางปฏิบัติสำหรับการประสานร่วมมือระดับประเทศ จะเริ่มต้นได้เมื่อใด และ ได้ผลแค่ไหน เพราะเรื่องน้ำปนเปื้อนสารพิษทั้งที่แม่น้ำแม่สายและแม่น้ำแม่กก ไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่เกิดขึ้นมานานแล้ว
ไม่ต่างจากปัญหาหมอกควันและไฟป่าแถบชายแดนไทยในฝั่งประเทศเมียนมา จนถึงขณะนี้ ยิ่งมีแนวโน้มที่หนักขึ้น จากการขยายพื้นที่เพาะปลูก และส่งเสริมการลงทุนของรัฐบาลเมียนมา
ไม่ต่างจากกรณีพื้นที่พัฒนาพิเศษ ชายแดนไทยฝั่งตะวันตกกับเมียนมา ที่ปรากฏเคยมีกลุ่มลงทุนจากจีนเข้าไปลงทุนในรูปแบบตั้งเอนเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์ขนาดใหญ่ สอดใส้เปิดศูนย์คอลเซนเตอร์ ศูนย์สแกมเมอร์ และกลายเป็นศูนย์อาชญากรระดับนานาชาติ
ด้วยข้ออ้าง ตั้งอยู่ในเขตอิทธิพลของกองกำลังชนกลุ่มน้อย ที่อิทธิพลของรัฐบาลเมียนมาไปไม่ถึง
นายปลอดประสพ สุรัสวดี อดีตอธิบดีกรมป่าไม้ และอดีตรองนายกฯ ฟันธงว่า การแก้ปัญหาเป็นเรื่องที่ทำได้ยากมากในทางปฏิบัติ ยิ่งในกรณีประสานความร่วมมือ 3 ประเทศ เพราะจีนได้แร่แรร์เอิร์ธ จากการเข้าไปลงทุนทำเหมืองในเมียนมา โดยไม่ต้องถูกประชาคมโลกจับตาหรือวิพากษ์วิจารณ์
ขณะที่เมียนมา ได้ประโยชน์จากการเข้าไปลงทุนทำเหมืองของกลุ่มทุนจีน โดยไม่สนใจเรื่องผลกระทบต่อธรรมชาติ หรือการเป็นต้นทางของสารปนเปื้อนในแม่น้ำ ส่วนไทยกลายเป็นประเทศที่ประชาชนได้รับผลกระทบจากสารหนู และโลหะหนักจากการระเบิดทำเหมือง
นายปลอดประสพ ระบุว่า เหมืองทองและเหมืองแร่อื่น ๆ ในประเทศเมียนมา มีไม่น้อยกว่า 300 แห่ง โดยไม่สนใจหรือมีความรับผิดชอบต่อผลกระทบต่อธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม ส่งผลถึงคนไทยที่อยู่ปลายน้ำ
แม้จะข้อการเสนอ 9 ข้อ แต่นายปลอดประสพได้ยอมรับเองว่า ส่วนใหญ่ไม่สามารถทำได้ เพราะมีเรื่องผลประโยชน์เข้าไปเกี่ยวข้อง ในจำนวนนี้มีกลุ่มนักลงทุนไทยเข้าไปร่วมผสมโรง ก่อเกิดปัญหามลพิษรวมอยู่ด้วย
นายปลอดประสพ ยังทิ้งท้าย ไม่อยากให้มีการดื่มน้ำประปา หรือล้างหน้าโชว์อะไรทั้งนั้น เพราะไม่ช่วยให้น้ำในแม่น้ำกกและแม่น้ำแม่สายดีขึ้นเลย
อ่านข่าว :
สธ.เผยผลการตรวจสุขภาพประชาชนที่สัมผัสสารหนู พบเกินค่าอ้างอิง 94 ราย
พบลักลอบทิ้งขยะอุตฯ เพิ่มอีก 1 จุด ต.สระขวัญ จ.สระแก้ว
รัฐบาลเร่งตรวจสารพิษ "น้ำกก-น้ำสาย" ใน 333 จุด วันที่ 23-25 พ.ย. นี้
