วันนี้ (19 พ.ย.2569) ท่ามกลางกระแสการนำเทคโนโลยีดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาขับเคลื่อนธุรกิจ ปฏิเสธไม่ได้ว่าความเสี่ยงด้าน "ภัยคุกคามทางไซเบอร์และความขัดข้องของระบบดิจิทัล" ได้กลายเป็นตัวแปรสำคัญที่กระทบต่อระบบเศรษฐกิจและห่วงโซ่อุปทานโลก
นายนันทพงษ์ จิระเลิศพงษ์ ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (ผอ.สนค.) ชี้ให้เห็นว่า รูปแบบการโจมตีทางไซเบอร์ในปัจจุบันขยายวงกว้างจากการขโมยข้อมูล ไปสู่การแทรกแซงธุรกรรมทางการเงิน ระบบบริการดิจิทัล และระบบควบคุมอุปกรณ์พื้นฐานของภาคธุรกิจ
ความรุนแรงของภัยคุกคามสะท้อนผ่านเหตุการณ์ในต่างประเทศช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา ทั้งในภาคการเงินที่ธนาคาร Credit Mutuel Arkea ของฝรั่งเศส ถูกโจมตีผ่านแพลตฟอร์มผู้ให้บริการภายนอก จนเกิดธุรกรรมโอนเงินที่ไม่ได้รับอนุญาตสูงถึง 100 ล้านยูโร
เช่นเดียวกับธนาคารซิโนแพค (Bank SinoPac) ของไต้หวัน ที่ตรวจพบธุรกรรมผิดปกติ 427 รายการ มูลค่า 41.76 ล้านดอลลาร์ไต้หวัน
ขณะที่ภาคค้าปลีก ซูเปอร์มาร์เก็ตหลายแห่งในยุโรปถูกเจาะระบบควบคุมความเย็น ทำให้อุณหภูมิตู้แช่สูงขึ้นจนสินค้าอาหารเสียหาย ส่วนภาคบริการ สวนสนุกฮ่องกงดิสนีย์แลนด์ต้องระงับบริการชั่วคราว หลังระบบจำหน่ายบัตรออนไลน์ถูกเจาะและขโมยรหัส QR ไปประมาณ 17,000 รายการ
นอกจากเจตนาร้ายของแฮกเกอร์แล้ว ความขัดข้องทางเทคนิคก็สร้างความเสียหายเป็นวงกว้างไม่แพ้กัน ดังเช่นเหตุการณ์ระบบ Microsoft 365 ล่มทั่วโลกเมื่อวันที่ 12–13 พ.ย.2569 ซึ่งตอกย้ำความเปราะบางของการพึ่งพาผู้ให้บริการเทคโนโลยีรายใหญ่เพียงไม่กี่ราย ที่หากเกิดปัญหาขึ้นย่อมฉุดให้ธุรกิจทั่วโลกหยุดชะงักพร้อมกัน
สอดคล้องกับมุมมองขององค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) ที่ระบุว่า ความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ไม่ใช่แค่ปัญหาทางเทคนิคขององค์กรใดองค์กรหนึ่ง แต่คือความเสี่ยงทางเศรษฐกิจและสังคมที่ส่งผลกระทบเป็นลูกโซ่ไปยังผู้บริโภคและคู่ค้าทั้งหมด
สำหรับสถานการณ์ในประเทศไทย ข้อมูลจากสำนักงานคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ (สกมช.) ระบุว่า ตั้งแต่เดือนม.ค.-ต.ค.2569 ไทยเผชิญภัยคุกคามทางไซเบอร์รวมสูงถึง 3,520 เหตุการณ์
กลุ่มเป้าหมายอันดับ 1 คือ หน่วยงานด้านการศึกษา 1,208 เหตุการณ์ (ร้อยละ 34.3) รองลงมาคือหน่วยงานภาครัฐ 825 เหตุการณ์ (ร้อยละ 23.4) บริษัทเอกชนไทย 519 เหตุการณ์ (ร้อยละ 14.7) และภาคการเงินการธนาคาร 207 เหตุการณ์ (ร้อยละ 5.9)
แม้ธนาคารแห่งประเทศไทย จะยืนยันว่าสถาบันการเงินไทยยังไม่พบผลกระทบจากการโจมตีในต่างประเทศ แต่กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมได้สั่งการให้หน่วยงานกำกับดูแลโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ 5 ด้าน ทั้งตลาดเงิน ตลาดทุน สาธารณสุข โครงสร้างพื้นฐาน และพลังงาน ตรวจสอบแผนรับมือฉุกเฉินอย่างเข้มงวดแล้ว
ผอ.สนค. ย้ำว่าการรับมือภัยไซเบอร์ไม่ใช่การชะลอการใช้เทคโนโลยี แต่เป็นการบริหารความเสี่ยงควบคู่กันไป เพื่อให้ธุรกิจใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีและ AI ได้เต็มศักยภาพ โดยเสนอ 4 แนวทางหลัก คือ
- ยกระดับความปลอดภัยของระบบ อัปเดตซอฟต์แวร์ กำหนดสิทธิ์เข้าถึง และสำรองข้อมูลสม่ำเสมอ
- ประเมินความเสี่ยงของผู้ให้บริการภายนอก ทั้งคลาวด์และซอฟต์แวร์ พร้อมเตรียมระบบสำรองทางเลือก
- จัดทำและซ้อมแผนความต่อเนื่องทางธุรกิจ (BCP) เพื่อให้ทำงานต่อได้แม้ระบบหลักล่ม
- พัฒนาทักษะบุคลากรทุกระดับให้รู้เท่าทันภัยไซเบอร์และใช้ AI อย่างปลอดภัย
ส่วนผู้ประกอบการ SMEs ที่มีงบประมาณและบุคลากรจำกัด ควรเริ่มจากจุดที่ทำได้ทันที เช่น การเปิดใช้ระบบยืนยันตัวตนหลายขั้นตอน การสำรองข้อมูลสำคัญแยกไว้ และติดตามประกาศเตือนภัยจากภาครัฐอย่างใกล้ชิด เพราะการผนวกเรื่องนี้เข้ากับกลยุทธ์ระดับองค์กร คือกุญแจสำคัญในการรักษาความเชื่อมั่นและความสามารถในการแข่งขันของไทยในระยะยาว
อ่านข่าว :
ตร.เผยบุคคลเกี่ยวข้องแถว 3 คดีเงินมูลนิธิองค์กรทำดี เข้าให้ข้อมูลสัปดาห์หน้า
"สกลธี" เตือนแย่งน้ำดิบผลิตประปา จี้รัฐตั้งแม่งาน-ประกาศเขตอันตราย
