Thai PBS Sci & Tech และ GISTDA เกาะติดสถานการณ์พายุสุริยะมาถึงโลก เผยประเทศไทยแม้จะอยู่ในพื้นที่ละติจูดต่ำ แต่คาดการณ์ว่าจะได้รับผลกระทบจากพายุสนามแม่เหล็กโลกในระดับ G4 (Severe Geomagnetic Storm) เตือนผู้ใช้งานดาวเทียม ระบบนำทางและการบินระวังความคลาดเคลื่อนของสัญญาณ

การปะทุของ Solar Flare ขนาด X1.9 จากบริเวณ Active Region ภาพจาก GISTDA

เมื่อวันที่ 19 มกราคม 2569 ณ เวลา 01.09 น. ตามเวลาประเทศไทยได้เกิดการปะทุของ Solar Flare จากบริเวณ Active Region (AR) 4341 การปะทุครั้งนี้ไม่เพียงปลดปล่อยพลังงานรังสีในช่วงคลื่นต่าง ๆ ออกมาเท่านั้น แต่ยังเกิดการปลดปล่อยสสารร้อน (Plasma) และสนามแม่เหล็กออกจากดวงอาทิตย์ในรูปแบบของ Coronal Mass Ejection (CME) มีทิศทางพุ่งตรงมายังโลก ประกอบกับหลุมโคโรนา (Coronal hole) ที่ปล่อยลมสุริยะมาจากดวงอาทิตย์ ทำให้เกิดสนามแม่เหล็กโลกรุนแรง จากข้อมูลจากอวกาศและข้อมูลจากเครื่องวัดสนามแม่เหล็กโลก พบว่าไทยเผชิญพายุสนามแม่เหล็กโลกระดับ G4

มุมมองด้านบน Top view ของดวงอาทิตย์ ภาพจาก GISTDA

3 ผลกระทบหลักที่ต้องจับตาในไทย

ระดับความรุนแรง G4 แม้จะไม่ส่งผลอันตรายต่อประชาชนทั่วไปโดยตรง แต่จะส่งผลกระทบเชิงเทคนิคต่อระบบเทคโนโลยีอวกาศและการสื่อสาร ดังนี้

มุมมองด้านข้าง (side view) เหตุการณ์การเกิด CME ภาพจาก GISTDA

1. ดาวเทียมวงโคจรต่ำ (Low Earth Orbit: LEO) เสี่ยงปรับลดระดับความสูงและตกเร็วกว่ากำหนด

แรงเสียดทานในชั้นบรรยากาศโลกจะเพิ่มสูงขึ้น (Atmospheric Drag) ส่งผลให้ดาวเทียมในวงโคจรต่ำ เช่น ดาวเทียมสำรวจทรัพยากร หรือสถานีอวกาศ มีความเร็วลดลงและอาจเสียระดับความสูงเร็วกว่าปกติ ซึ่งผู้ควบคุมดาวเทียมต้องเตรียมปรับแก้ทิศทาง

ระบบพยากรณ์สภาพอวกาศ (JASPER) ของ GISTDA ภาพจาก GISTDA

2. ระบบนำทาง (GPS) อาจคลาดเคลื่อน

สัญญาณดาวเทียมระบุพิกัด (GPS) อาจเกิดความคลาดเคลื่อนในบางช่วงเวลา ซึ่งอาจส่งผลต่อระบบนำทางความละเอียดสูง (Precision Navigation) การสำรวจรังวัด การบินโดรนอัตโนมัติ การเกษตรแม่นยำ

3. สัญญาณวิทยุการบิน (HF) ขาดหาย

ระบบสื่อสารย่านความถี่สูง (High Frequency) ที่ใช้ในกิจการการบินพาณิชย์และการทหาร อาจเกิดปัญหาสัญญาณขาดหายเป็นช่วง ๆ ซึ่งนักบินและหอควบคุมการบินควรเพิ่มความระมัดระวังเป็นพิเศษ

แสดงค่าระดับพายุสนามแม่เหล็กโลก ภาพจาก GISTDA

เกาะติดสถานการณ์ "พายุสนามแม่เหล็กโลก" ในประเทศไทย

ขณะนี้ ทีม Space Weather ของ GISTDA ยังคงติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด และจะแจ้งเตือนให้ทราบหากมีการเปลี่ยนแปลง

ทั้งนี้ ประชาชนทั่วไปไม่ต้องตื่นตระหนก เนื่องจากพายุสนามแม่เหล็กโลกระดับนี้ไม่ส่งผลต่อร่างกายมนุษย์หรือระบบไฟฟ้าตามบ้านเรือนในประเทศไทย แต่ขอให้หน่วยงานเกี่ยวข้องกับระบบรังวัด วิทยุสื่อสารระยะไกล โดรน และเทคโนโลยีอวกาศ ติดตามข่าวสารอย่างใกล้ชิด โดยค่าสนามแม่เหล็กโลกเริ่มลดระดับลงมาที่ G2 แล้วเมื่อเวลา 10.00 น. ตามเวลาประเทศไทย

📌อ่าน : ความรุนแรงของพายุสนามแม่เหล็กโลก สามารถแบ่งระดับความรุนแรงได้ 5 ระดับ G1-G5

📌อ่าน : รังสีสุริยะกวนการบิน แอร์บัสสั่งสายการบินอัปเดตซอฟต์แวร์ A320 กว่า 6 พันลำ

📌อ่าน : 9 เรื่องน่ารู้ การปะทุมวลสารดวงอาทิตย์ เกิดพายุสนามแม่เหล็กโลกระดับ G3 กระทบไทย

📌อ่าน : ชมภาพที่สุดของ ‘แสงออโรรา’ จากพายุสุริยะ 2025

📌อ่าน : รู้จัก Geomagnetic Storm พายุสนามแม่เหล็กโลก

📌รับชม : โลกจะอวสานไหม ? หากเกิดหายนะ "พายุสุริยะ" ครั้งใหญ่

อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ Thai PBS

แหล่งข้อมูลอ้างอิง : GISTDA

“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech

สรุปประเด็นให้โดย Generative AI

3 ผลกระทบต่อไทย! จาก “พายุสนามแม่เหล็กโลก” ระดับ G4