วันเอาใจ “ทาสแมว” ! 22 ก.พ. ของทุกปี ตรงกับ “วันแมวเหมียวแห่งชาติ (ญี่ปุ่น)” (Neko No Hi) Thai PBS Sci & Tech จึงขอรวมเรื่องแมว ๆ กับวิทยาศาสตร์ ที่จะทำให้คุณหลงรักแมวมากยิ่งขึ้น “ฉ่ำ” กับเรื่องราวของเจ้าเหมียวแบบเต็มรัก

รู้แล้ว..ทำไม? “แมวส้ม” นักวิทย์ระบุการกลายพันธุ์ทางพันธุกรรมได้แล้ว

พาไปรู้จัก “ยีน ARHGAP36” คำตอบของคำถามอะไรที่ทำให้การกลายพันธุ์ทางพันธุกรรมของ “แมว” กลายเป็นแมวที่มีสีส้มได้ ซึ่งจะมีรายละเอียดน่าสนใจอย่างไร “ทาสแมว” ไม่ควรพลาด !

งานวิจัย 2 ชิ้น เผยแพร่พร้อม ๆ กันบนวารสาร Current Biology โดย Hiroyuki Sasaki ผู้เชี่ยวชาญจากมหาวิทยาลัยคิวชู (Kyushu University) ประเทศญี่ปุ่น ซึ่งได้ร่วมศึกษาทั้งคู่ (อีกงานวิจัยศึกษาร่วมกับมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด : Stanford University) เผยว่า สามารถระบุได้แล้วว่า ยีนและการกลายพันธุ์อย่างไรที่ทำให้เกิด “แมวสีส้ม”

📌อ่านต่อ : www.thaipbs.or.th/now/content/2691

ทำไม? “แมว” ส่วนใหญ่ชอบนอนตะแคงซ้าย นักวิทย์เข้าใจถึงสาเหตุแล้ว

ชวนเหล่า “ทาสแมว” สังเกตพฤติกรรมการนอน ของแมวแสนรัก โดยแต่ละวันน้องเหมียวมักจะนอนหลับ ประมาณ 12-16 ชั่วโมง แต่พวกมันส่วนใหญ่กลับมัก “นอนตะแคงซ้าย” นักวิทยาศาสตร์เห็นแล้วสงสัยจึงทำการวิจัยหาคำตอบมาให้พวกเราได้เข้าใจ “แมว” มากยิ่งขึ้น

งานวิจัยนี้ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร Current Biology โดยนักประสาทวิทยา Onur Güntürkün จากมหาวิทยาลัย Ruhr Bochum ประเทศเยอรมนี หนึ่งในทีมวิจัยกล่าวว่า แม้เราจะทราบกันอยู่แล้วว่าแมวชอบนอนที่สูงเช่น หลังตู้ ต้นไม้ เพื่ออยู่ห่างจากสัตว์นักล่าบนพื้น รวมถึงเจ้าของที่หิวโหยกอดแล้ว ยังช่วยให้มองเห็นภัยคุกคามจากระยะไกลได้ด้วย แต่การนอนของแมวทำให้เกิดข้อสงสัยตามมาเพราะเราสังเกตพบว่าแมวมักนอนตะแคงซ้ายมากกว่าตะแคงขวา

ทำไมจึงเป็นเช่นนั้น ?

จากสมมุติฐานนี้ทีมวิจัยจึงได้ทำการวิเคราะห์ท่าทางการนอนของ “แมว” ในวิดีโอ YouTube ที่ได้รับการคัดเลือกมาจำนวน 408 รายการ ซึ่งเผยให้เห็นถึงความนิยม “นอนตะแคงซ้าย” ที่มีนัยสำคัญทางสถิติ โดยแมวสองในสามเลือกที่จะนอนตะแคงซ้าย ซึ่งเป็นท่านอนที่ทำให้ลานสายตา (ขอบเขตการมองเห็นภาพ) ด้านซ้ายไม่ถูกร่างกายของตัวเองบดบัง

📌อ่านต่อ : www.thaipbs.or.th/now/content/2913

ครั้งที่สอง! เจ้าแมว “Peper” ช่วยนักวิทย์ค้นพบไวรัสชนิดใหม่อีกแล้ว

หรือจะไม่ใช่เรื่องบังเอิญ ? เมื่อปีที่แล้ว เจ้า Peper แมวดำน่ารัก สมควรได้รับรางวัลขนานใหญ่ เมื่อเจ้าตัวคาบหนูตายมาวางบริเวณเท้าของ John Lednicky ทาสของมันซึ่งเป็น #นักวิทยาศาสตร์ ก่อนที่เจ้าตัวจะสังเกตเห็นผิวหนังของหนูคล้ายโดนฟันแทะ นำมาสู่การค้นพบ #ไวรัส ชนิดใหม่สกุล Jeilongvirus มาปีนี้ "แมว" (Cat) ตัวนี้ก็สร้างผลงานอีกแล้วด้วยการช่วยให้ค้นพบ #ไวรัสชนิดใหม่ #ออร์โธรีโอไวรัส (#Orthoreovirus)

แมว “Pepper” ก็เหมือนกับแมวหลาย ๆ ตัว ที่ชอบแสดงความรักต่อเพื่อนมนุษย์ ด้วยการคาบของขวัญที่เป็นสัตว์ที่ตายแล้วมาให้

ดังนั้น John Lednicky ศาสตราจารย์ - นักไวรัสวิทยาจากมหาวิทยาลัยฟลอริดา (University of Florida) จึงตัดสินใจใช้ประโยชน์จากของขวัญที่ไม่พึงประสงค์และน่ากลัวนี้ โดยศาสตราจารย์ John กล่าวว่า นี่เป็นการศึกษาแบบฉวยโอกาส ในเมื่อแมวนำสัตว์ที่ตายมาให้ขนาดนี้ ทำไมเราไม่ลองทดสอบแทนที่จะฝังซากสัตว์ไปเลยล่ะ เนื่องจากอาจมีข้อมูลมากมายที่เราสามารถค้นพบ และการสุ่มตัวอย่างให้โดย “แมว” ได้รับการพิสูจน์แล้วว่าได้ผลดี

เมื่อทำการทดสอบ “หนูหางสั้นเอเวอร์เกลดส์” (Blarina peninsulae) ที่แมว “Pepper” คัดสรรมาให้ ทำให้ศาสตราจารย์ John และทีมวิจัยค้นพบ “ออร์โธรีโอไวรัส” (Orthoreovirus) ซึ่งยังไม่เคยถูกระบุชนิดมาก่อน โดยไวรัสนี้เป็นไวรัสสกุลหนึ่งในกลุ่ม Reoviridae ซึ่งเป็นรู้จักกันว่าเป็นอีกหนึ่งสาเหตุหลักของอาการรุนแรงใน “โรคท้องร่วง” ของเด็กทั่วโลก และไวรัสนี้อาจมีความเชื่อมโยงกับโรคไข้หวัดลงกระเพาะ และโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบในเด็กอีกด้วย

📌อ่านต่อ : www.thaipbs.or.th/now/content/2921

ดมกลิ่นไม่ใช่จำหน้า! วิธี “แมว” จดจำตัวตน “ทาสแมว”

ทาสแมวเคยสงสัยไหมว่า “แมว” ของเรา จะสามารถแยกแยะเราออกจากกลุ่มที่อยู่กันหลายคนได้หรือไม่ ? งานวิจัยใหม่แสดงให้เห็นว่าแมวอาจจะทำได้ แต่อาจไม่ใช่ในรูปแบบที่เราคาดหวังกัน ทั้งนี้ การวิจัยก่อนหน้าพบว่าแมวเพียง 54% เท่านั้น ที่สามารถจดจำมนุษย์ได้จากใบหน้าเพียงอย่างเดียว แล้วแมวของเรา รู้ได้อย่างไรว่าเป็นเรา ?

ศึกษาการ “ดมกลิ่น” ของแมว

งานวิจัยโดย Julia Henning นักศึกษาปริญญาเอกสาขาพฤติกรรมแมว คณะสัตววิทยาและสัตวแพทย์มหาวิทยาลัย Adelaide ซึ่งเผยแพร่ในวารสาร PLOS One เปิดผลการศึกษาว่า แมวสามารถจดจำเราได้จากกลิ่นของเรา ความสำเร็จนี้ยังไม่เคยได้รับการศึกษามาก่อน และอาจเผยให้เห็นความสัมพันธ์ที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้นระหว่างแมวกับมนุษย์

📌อ่านต่อ : www.thaipbs.or.th/now/content/2745

มิตรภาพของแมวเป็นอย่างไร ? ศึกษาเพื่อทาสแมวเข้าใจ “แมว” มากขึ้น

จิตใจ “แมว” ยากแท้หยั่งถึง ! “แมวบ้าน” อาศัยอยู่ร่วมกับมนุษย์มาประมาณ 10,000 ปี โดยเริ่มแรกเป็นสัตว์ฟันแทะที่ต่อมากลายร่างเป็นสัตว์ที่อาศัยบนโซฟาที่หลายคนชื่นชอบ & คลั่งไคล้ ซึ่งแตกต่างจากวิถีชีวิตนักล่าตัวเดียวในอดีตเป็นอย่างมาก ปัจจุบันมี “แมว” หลายล้านตัวทั่วโลกที่อาศัยอยู่ร่วมกับมนุษย์ มากกว่าร้อยละ 30 ของครัวเรือนในสหรัฐอเมริกาและออสเตรเลียมีแมวเป็นสัตว์เลี้ยง แล้วแมวหลายล้านตัวเหล่านี้ต่างแมวต่างอยู่ หรือมีการผูกมิตรกันไหม มีงานวิจัยหาคำตอบมาเสิร์ฟ

ปัจจุบันมนุษย์หลายล้านคนทั่วโลกให้ความสำคัญอย่างยิ่งกับความสัมพันธ์ที่เรามีร่วมกับเพื่อนขนฟูเหล่านี้ โดยมักจะถือว่า “เจ้าเหมียว” เป็นเพื่อน สมาชิกในครอบครัว หรือแม้กระทั่ง “ลูก”

“แมว” นั้นสามารถแสดงความรู้สึกต่าง ๆ ผ่านการสัมผัสทางกายและการเล่นได้ เช่นเดียวกับภาษาที่เป็นความลับระหว่างเพื่อนแมวด้วยกัน นอกจากนี้ ยังมีหลักฐานที่บ่งชี้ว่าเหล่าแมว ๆ พัฒนาเสียงร้องเฉพาะเพื่อสื่อสารกับเจ้าของอีกด้วย

📌อ่านต่อ : www.thaipbs.or.th/now/content/2514

แม้แมวจะเข้าใจยาก! แต่แมวเป็น “สัตว์บำบัด” ที่ดีได้

ทาสแมวได้ยินเป็นปลื้ม! ด้วยความที่ “สุนัข” หรือ “น้องหมา” เป็นสัตว์ที่เข้ากับคนง่าย มีความกระตือรือร้น จึงมักถูกนำมาเป็น “สัตว์บำบัด” เพื่อปลอบโยนผู้คนในสถานที่ต่าง ๆ เช่น โรงพยาบาล โรงเรียน หรือบ้านพักคนชรา แต่ในปัจจุบันมีทางเลือกอื่นที่ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ นั่นก็คือ “แมวบำบัด”

เกรซ แครอลล์ (Grace Carroll) อาจารย์ด้านพฤติกรรมและสวัสดิภาพสัตว์ คณะจิตวิทยา มหาวิทยาลัยควีนส์เบลฟาสต์ (Queen's University Belfast) ประเทศไอร์แลนด์เหนือ ให้ความรู้ว่า สำหรับ “แมวบำบัด” ในปัจจุบันถูกใช้เพื่อบรรเทาความเหงาและความเครียด เช่น ในเรือนจำ โรงเรียน โรงพยาบาล สถานดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย บ้านพักคนชรา หรือโรงพยาบาล เนื่องจากมีบางคนกลัวสุนัข หรืออาจมีปัญหาในการโต้ตอบกับสัตว์ขนาดใหญ่ เช่น ม้า เป็นต้น

📌อ่านต่อ : www.thaipbs.or.th/now/content/2626

ถึงกับอึ้ง ! นักวิทยาศาสตร์พบ “แมว” แสดงออกทางสีหน้าได้ถึง 276 แบบ

“แมว” มักมีเรื่องให้เหล่า “ทาสแมว” ประหลาดใจอยู่เสมอ ล่าสุดมีงานวิจัยเปิดเผยว่า “แมว” สามารถแสดงออกทางสีหน้าได้ถึง 276 แบบเลยทีเดียว

งานวิจัยโดยนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ลอสแอนเจลิส (UCLA) ได้ทำการศึกษาการแสดงออกทางสีหน้าประเภทต่าง ๆ ของแมว 50 ตัว ที่ใช้ในการสื่อสารระหว่างกัน ในคาเฟ่แมวเมืองลอสแอนเจลิส ประเทศสหรัฐอเมริกา ผลการศึกษาพบว่า “แมว” สามารถแสดงออกทางสีหน้าได้ถึง 276 แบบ ไล่ตั้งแต่ น่ารักขี้อ้อน ออเซาะ ไปจนถึงก้าวร้าว ดุร้าย โดย “แมว” มีสีหน้าแทบทุกอย่างเท่าที่จะนึกออกได้เลย (มนุษย์แสดงออกทางสีหน้า 44 แบบ, สุนัข 27 แบบ ,ชิมแปนซีมากสุด 357 แบบ)

📌อ่านต่อ : www.thaipbs.or.th/now/content/518

คาบหนูมาให้ ! “แมว” ทำให้ค้นพบ “ไวรัสชนิดใหม่” โดยบังเอิญ

“Pepper” แมว (Cat) สีดำน่ารัก สมควรได้รับรางวัลขนานใหญ่ เมื่อเจ้าตัวคาบหนูตายมาวางบริเวณเท้าของ John Lednicky ซึ่งเป็นเรา ๆ อาจจะวิ่งกรี๊ดแตกเสียงหลง แต่กลับกลายเป็นโอกาสสู่การค้นพบไวรัสชนิดใหม่ “jeilongvirus” เนื่องจากเจ้าของ Pepper สังเกตเห็นร่องรอยบริเวณผิวหนังของหนูคล้ายโดนฟันแทะ

ไม่รู้โชคชะตาหรือฟ้าลิขิตเพราะ John Lednicky เจ้าของน้องเหมียว Pepper ไม่ใช่ตาสีตาสาธรรมดาแต่เป็นศาสตราจารย์วิจัยที่มหาวิทยาลัยฟลอริดา (University of Florida) ผู้เชี่ยวชาญด้านไวรัส เมื่อสังเกตเห็นผิวหนังของหนูคล้ายโดนฟันแทะ จึงเกิดความสงสัยก่อนได้ทำการวิจัยเพื่อสืบหาว่าสัตว์ฟันแทะเป็นพาหะของไวรัสโรคฝีดาษม้าหรือไม่ ซึ่งเป็นไวรัสชนิดหนึ่งที่ทำให้เกิดรอยโรคบนผิวหนังที่เป็นเอกลักษณ์ในกวาง

อย่างไรก็ตาม เมื่อ Lednicky และทีมของเขาทำการทดสอบหนู กลับไม่พบไวรัสโรคฝีดาษม้าแต่อย่างใด แต่กลับพบว่าหนูตัวดังกล่าวติดเชื้อ “jeilongvirus”

📌อ่านต่อ : www.thaipbs.or.th/now/content/1832

แสงที่ออกมาจากดวงตาของ “แมว” เวลากลางคืนคืออะไร ?

สำหรับทาสแมว การพบเห็นแสงที่ออกมาจากดวงตาของแมวในเวลากลางคืนแทบจะเป็นเรื่องปกติที่พบเจอได้บ่อย แต่เคยสงสัยไหมว่าแล้วแท้จริงแล้ว แสงสะท้อนที่ออกมาจากดวงตาของแมวนั้นคืออะไร เกิดขึ้นได้อย่างไร แล้วมันส่งผลเสียอะไรกับสุขภาพเจ้าเหมียวหรือไม่

เมื่อตกกลางดึก ทาสแมวหลาย ๆ คนอาจจะเปิดประตูห้องร้องเหมียว ๆ เรียกนายเหนือหัวเข้ามานอนในห้องนอนด้วย เมื่อเจ้าเหมียววิ่งเข้ามาจากความมืด นอกจากเสียงกระพรวนและฝีเท้า ก็คงหนีไม่พ้นแสงวาบที่สะท้อนออกมาจากดวงตาของเจ้าแมวที่ทาสทั้งหลายมักเห็นจนชินตา

📌อ่านต่อ : www.thaipbs.or.th/now/content/1874

HIDE & SEEK นวัตกรรม “ทรายแมว” รักษ์โลก แมวกลบปลอดภัย ทาสเก็บสบายใจ

ขนฟูชูใจ ! ไอเดียดี ๆ เกิดได้จากการเป็น “ทาสแมว” สู่การรังสรรค์ “HIDE & SEEK” นวัตกรรม “ทรายแมว” รักษ์โลก ผลิตจาก “มันสำปะหลัง” รายแรกของโลก ช่วยส่งเสริมสินค้าเกษตรของเกษตรกรไทย เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม “แมว” กลบปลอดภัย “ทาส” เก็บสบายใจ ใครกำลังหาแรงบันดาลใจในการคิดค้น หาไอเดียหรือประดิดประดอยสิ่งต่าง ๆ ไม่ควรพลาดบทสัมภาษณ์นี้

จาก “ทาสแมว” สู่นวัตกรรม “ทรายแมว” รักษ์โลก

ดร.ลัญจกร อมรกิจบำรุง นักวิจัยภาควิชาเคมี คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ผู้คิดค้น “ไฮด์แอนด์ซีค” นวัตกรรมทรายแมวผลิตจากมันสำปะหลังกล่าวว่า “ไอเดีย” ก่อร่างสร้างตัวขึ้นจากการที่ตนเองเป็น “ทาสแมว” เลี้ยงแมวเมื่อ 10 กว่าปีที่แล้ว แล้วพบว่า “ทรายแมว” ต้องนำเข้าจากต่างประเทศเกือบ 100% จึงอาศัยความรู้ที่ตนเองเป็นทั้งนักเคมีและนักวิจัยที่จุฬาฯ มาทำให้เกิดประโยชน์แปรรูปวัตถุดิบไทยให้เป็น “ทรายแมว” เพื่อทดแทนการ “นำเข้า” แล้วยังสามารถ “ส่งออก” ได้ด้วย

📌อ่านต่อ : www.thaipbs.or.th/now/content/816

"ทาสแมว" ใจบันดาลแรง "นักวิจัย" ก้าวออกนอกห้องแล็บ | ก่อกอง SCI

“ทาสแมว” พฤติกรรมทรงพลัง ที่สร้างแรงบันดาลใจให้ ดร.ลัญจกร อมรกิจบำรุง “นักวิจัย” กล้าก้าวออก..นอกห้องแล็บสู่โลกธุรกิจ นำองค์ความรู้ที่มีมาผลิตคิดค้น “ทรายแมว” จากมันสำปะหลัง และชุดตรวจปัสสาวะแมว ซึ่งเปี่ยมไปด้วย Passion สุดน่าสนใจ ให้คนที่กำลังตามหาใจบันดาลแรง นำไปเป็นวิธีคิด..ค้นหาตัวเองให้เจอ

🎬 รับชมคลิป : www.youtube.com/watch?v=jkisqPQcgss

🗝 เล่าอดีต บันทึกปัจจุบัน รอบรู้ทุกวัน กับ Thai PBS On This Day | www.thaipbs.or.th/OnThisDay

📢 บริการ #TextToSpeech คลิกฟังฉบับ #AIvoice 🎧 www.thaipbs.or.th/ai-audio-news

“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech

สรุปประเด็นให้โดย Generative AI

รวมเรื่อง “แมว ๆ” กับวิทยาศาสตร์ ที่จะทำให้ “ทาสแมว” หลงรักแมวมากยิ่งขึ้น