ช่วงต้นปีของทุกปีคือช่วงเวลาที่มนุษย์เงินเดือนและผู้มีรายได้ทุกคนมีหน้าที่สำคัญในการยื่นภาษี (ภ.ง.ด.90 หรือ ภ.ง.ด.91) โดยกรมสรรพากรได้กำหนดการยื่นภาษีแบบออนไซต์ไว้ระหว่างวันที่ 1 มกราคม - 31 มีนาคม ณ สำนักงานสรรพากรพื้นที่สาขาทั่วประเทศ และแบบออนไลน์ไว้ระหว่างวันที่ 1 มกราคม - 8 เมษายน เป็นประจำทุกปี ถ้าปีไหนมีการปรับเปลี่ยนก็จะมีการแจ้งให้ทราบล่วงหน้า เพื่อไม่ให้เกิดการลืมยื่นภาษี

แม้ว่าทางกรมสรรพากรจะเปิดช่องทางให้ยื่นแบบออนไลน์ได้ง่ายและสะดวกขึ้น แต่ก็ยังมีหลายคนที่อาจจะยุ่งจนลืมยื่นภาษี หรือมีเหตุขัดข้องทำให้ไม่สามารถยื่นแบบได้ทันตามกำหนดเวลา คำถามที่ตามมาทันทีหลังรู้ตัวว่าเลยกำหนด ก็คือ “ถ้าไม่ยื่นภาษีจะมีโทษไหม” “ต้องเสียค่าปรับเท่าไหร่” “ยื่นย้อนหลังได้หรือเปล่า” Thai PBS ขออาสาช่วยหาคำตอบ โดยเป็นการรวบรวมข้อมูลจากกรมสรรพากร เพื่อให้ผู้อ่านได้รับมือกับสถานการณ์ที่เกิดขึ้นได้อย่างทันท่วงที

ลืมยื่นภาษี ไม่ทันตามกำหนด มีโทษอย่างไร?

การไม่ยื่นแบบแสดงรายการภาษีตามที่กฎหมายกำหนดถือเป็นความผิด ซึ่งกรมสรรพากรมีการกำหนดบทลงโทษไว้ชัดเจน ดังนี้

กรณีไม่ยื่นแบบภายในเวลาที่กำหนด (ค่าปรับอาญา) ใครที่ปล่อยปละละเลยไม่ยื่นแบบภายในระยะเวลาที่กฎหมายระบุไว้ มีโทษปรับทางอาญา แบ่งเป็น 2 กรณี
1) ยื่นแบบล่าช้า ไม่เกิน 7 วัน นับตั้งแต่วันพ้นกำหนด ปรับขั้นต่ำ 100 บาท
2) ยื่นแบบล่าช้า เกิน 7 วัน นับตั้งแต่วันพ้นกำหนด ปรับขั้นต่ำ 200 บาท โดยมีค่าปรับสูงสุดไม่เกิน 2,000 บาท (ในทางปฏิบัติจะปรับลดให้เหลือสูงสุด 200 บาทสำหรับภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา)
กรณีต้องชำระภาษี แต่เกินกำหนดเวลา (เงินเพิ่ม) หากชำระภาษีไม่ทันตามที่กฎหมายกำหนด จะต้องเสีย "เงินเพิ่ม" ในอัตรา 1.5% ต่อเดือน ของยอดภาษีที่ต้องชำระ (เศษของเดือนนับเป็น 1 เดือน) โดยเริ่มนับตั้งแต่วันที่พ้นกำหนดจนกว่าจะชำระครบถ้วน
กรณีถูกตรวจสอบและพบว่าชำระภาษีขาด (เบี้ยปรับ) หากเจ้าพนักงานออกหมายเรียกตรวจสอบแล้วพบว่าไม่ได้ยื่นแบบ ลืมยื่นภาษี หรือยื่นไว้แต่เสียภาษีขาดไป จ่ายไม่ครบ นอกจากต้องเสียเงินเพิ่มแล้ว ยังต้องเสีย "เบี้ยปรับ" อีก 1 เท่า หรือ 2 เท่า ของยอดภาษีที่ต้องชำระ (ขึ้นอยู่กับกรณี) อย่างไรก็ตาม เบี้ยปรับส่วนนี้อาจขอลดหรือยกเว้นได้ตามระเบียบที่กรมสรรพากรกำหนด

การไม่ยื่นแบบแสดงรายการภาษีตามที่กำหนดถือเป็นความผิด มีค่าปรับ

กรณีจงใจแจ้งข้อมูลเท็จหรือฉ้อโกงเพื่อเลี่ยงภาษี (โทษหนัก) หากตรวจพบว่ามีความจงใจแจ้งข้อความเท็จ ใช้หลักฐานปลอม หรือใช้อุบายฉ้อโกงเพื่อหลีกเลี่ยงการเสียภาษี จะมีโทษทางอาญาขั้นรุนแรง คือ จำคุกตั้งแต่ 3 เดือน ถึง 7 ปี และปรับตั้งแต่ 2,000 บาท ถึง 200,000 บาท
กรณีเจตนาไม่ยื่นแบบเพื่อหลีกเลี่ยงภาษี หากมีพฤติกรรมเจตนาละเลยไม่ยอมยื่นแบบแสดงรายการเพื่อเป้าหมายในการเลี่ยงภาษี มีโทษปรับสูงสุด ไม่เกิน 200,000 บาท หรือ จำคุกไม่เกิน 1 ปี หรืออาจโดนทั้งจำทั้งปรับครับ

วิธีการคำนวณค่าปรับอาญาและเงินเพิ่ม ในกรณีลืมยื่นภาษี

เพื่อให้เห็นภาพได้ชัดเจนมากยิ่งขึ้น ลองดูตัวอย่างการคำนวณเงินค่าปรับของนายเอ โดยสมมุติว่านายเอลืมยื่นภาษี และมีภาษีที่ต้องชำระเพิ่มจำนวน 10,000 บาท แต่ลืมยื่นภาษีแบบตามกำหนด และเพิ่งมาดำเนินการยื่นย้อนหลังหลังจากหมดเขตไปแล้ว 2 เดือน นายเอจะต้องเสียค่าปรับ ดังนี้

ค่าปรับกรณีลืมยื่นภาษี ไม่ยื่นแบบภายในเวลาที่กำหนด (ค่าปรับอาญา) = 200 บาท (เนื่องจากเกิน 7 วัน)
กรณีชำระภาษีเกินกำหนดเวลา (เงินเพิ่ม) ต้องชำระเพิ่มในอัตรา 1.5% ต่อเดือน 10,000 x 1.5% = 150 บาท x 2 เดือน = 300 บาท
รวมยอดที่ต้องจ่ายเพิ่มทั้งหมด 200 (ค่าปรับอาญา) + 300 (เงินเพิ่ม) = 500 บาท บวกกับภาษีเดิมที่ต้องชำระ 10,000 บาท รวมเป็น 10,500 บาท

หมายเหตุ: หากไม่มีภาษีต้องชำระเพิ่ม หรือมีสิทธิ์ได้รับเงินคืน จะเสียเพียงค่าปรับอาญา 100 - 200 บาท ไม่มีการคำนวณชำระภาษีเกินกำหนดเวลา (เงินเพิ่ม)

ต้องทำอย่างไรเมื่อรู้ตัวว่าลืมยื่นภาษี

เมื่อรู้ตัวว่ายื่นภาษีไม่ทัน ลืมยื่นภาษีไปเป็นที่เรียบร้อย ขอให้จำไว้ว่าห้ามเพิกเฉยโดยเด็ดขาด เพราะยิ่งปล่อยไว้นาน เงินเพิ่ม 1.5% จะยิ่งพอกพูนขึ้นเรื่อย ๆ ดังนั้นเมื่อรู้ตัวแล้วขอให้เก็บรวบรวมเอกสารที่มีความจำเป็นในการยื่นภาษี ตรวจเช็คกับหน้าเว็บไซต์กรมสรรพากรว่าระบบเปิดให้ยื่นย้อนหลังของปีนั้น ๆ หรือไม่ เพราะในบางกรณีอาจต้องไปยื่นที่สาขาเท่านั้น โดยขั้นตอนการยื่นย้อนหลังทางเว็บไซต์ของกรมสรรพากรมีดังต่อไปนี้

เว็บไซต์ของกรมสรรพากรเปิดระบบให้ยื่นย้อนหลังทางออนไลน์

เข้าสู่ระบบเพื่อยื่นภาษีย้อนหลัง
เข้าไปที่เว็บไซต์ของกรมสรรพากร โดยสามารถเลือกล็อกอินผ่านระบบ Digital ID หรือเข้าระบบด้วย RD ID โดยใช้เลขบัตรประจำตัวประชาชนและรหัสผ่าน พร้อมยืนยันด้วยรหัส OTP หากยังไม่เคยมีบัญชีมาก่อน สามารถกดสมัครสมาชิกและกรอกข้อมูลส่วนตัวเพื่อลงทะเบียนให้เรียบร้อยก่อนใช้งาน เมื่อเข้าสู่ระบบแล้ว ให้เลือกเมนู "ยื่นแบบย้อนหลัง" และเลือกปีที่ลืมยื่นภาษี
กรอกข้อมูลรายได้และค่าลดหย่อน
ขั้นตอนการกรอกรายได้และค่าลดหย่อนต่าง ๆ จะเหมือนกับการยื่นภาษีแบบปกติที่เคยทำทุกขั้นตอน
บทลงโทษและค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมที่ต้องชำระ
เมื่อระบบคำนวณภาษีเสร็จสิ้น จะต้องทำการเสียค่าปรับอาญาเพราะลืมยื่นภาษี โดยระบบจะทำการคำนวณให้ทันที ว่ายื่นล่าช้าเกิน 7 วันขึ้นไปหรือไม่ นอกจากนี้ถ้าหากมีภาษีที่ต้องชำระเพิ่มเติม ระบบก็จะทำการคำนวณให้ทันทีเช่นเดียวกัน หลังจากนั้นให้ทำการชำระให้เรียบร้อย ซึ่งสามารถชำระได้หลายช่องทาง เช่น QR Code บัตรเครดิต/เดบิต ชำระด้วยตนเองที่สรรพากรในพื้นที่

หมายเหตุ 1: ตรวจเช็คให้เรียบร้อยว่าต้องยื่นย้อนหลังทางไหน เพราะระบบออนไลน์รองรับการยื่นภาษีย้อนหลังตั้งแต่ปีภาษี 2564 เป็นต้นไป นอกเหนือจากนั้นต้องไปยื่นด้วยแบบกระดาษที่สำนักงานสรรพากร
หมายเหตุ 2: หากยื่นแบบภาษีออนไลน์แล้วมีภาษีที่ต้องชำระเพิ่ม ต้องชำระภายในเวลาที่กำหนดเพื่อหลีกเลี่ยงเงินเพิ่ม

ยื่นภาษีเป็นประจำจนเกิดความเคยชิน จะช่วยให้เราไม่ลืมยื่นภาษี

การยื่นตรงเวลาจะช่วยให้เราหลีกเลี่ยงการเสียค่าปรับที่สูญเปล่า ถ้ามีสิทธิ์ได้รับเงินคืนภาษี การยื่นตรงเวลาก็จะช่วยให้ได้รับเงินกลับมาหมุนเวียนในกระเป๋าได้รวดเร็วยิ่งขึ้น

นอกจากนี้ การมีประวัติการยื่นภาษีที่ถูกต้องและสม่ำเสมอ ไม่ลืมยื่นภาษี ยังเป็นหลักฐานแสดงความน่าเชื่อถือทางการเงิน ในยามที่ต้องการทำธุรกรรมกับสถาบันการเงิน เช่น การขอสินเชื่อบ้าน สินเชื่อรถ สินเชื่อเพื่อทำธุรกิจ ดังนั้นถ้าไม่อยากให้พลาดควรเตรียมตัวแต่เนิ่น ๆ รวบรวมเอกสารที่จำเป็น แล้วทำการยื่นภาษีตั้งแต่ต้นปี เพื่อที่จะได้ไม่ต้องเผชิญกับภาระค่าปรับเสียเปล่าที่ตามมาในภายหลังจากการหลงลืม

ติดตามเรื่องราวที่น่าสนใจเกี่ยวกับการยื่นภาษี

อ้างอิง

กรมสรรพากร
ยื่นภาษีไม่ทัน ทำยังไงดี? แชร์วิธี "ยื่นภาษีย้อนหลัง" แบบออนไลน์ | TAXBugnoms

สรุปประเด็นให้โดย Generative AI

ลืมยื่นภาษีทำอย่างไร มีโทษหรือไม่ ยื่นย้อนหลังได้หรือเปล่า?