ภาวะเครียดจากความร้อน หรือ Heat Stress คือ ภาวะที่ร่างกายเจอกับความร้อนรุนแรงจนอุณหภูมิร่างกายสูงแตะ 41 องศาเซลเซียส สาเหตุอาจเกิดจากอุณหภูมิสิ่งแวดล้อมและความชื้นที่สูง การสัมพัสแสงแดดแรง ๆ ตรง ๆ หรือการออกกำลังกายที่ต้องใช้กำลังมาก ซึ่งส่งผลให้ระบบการควบคุมอุณหภูมิร่างกายล้มเหลว ร่างกายไม่สามารถระบายความร้อนได้อย่างเพียงพอ เสี่ยงต่อการเสียชีวิต

สัญญาณเตือนของร่างกาย เมื่อเจอความร้อนรุนแรง

• หัวใจ : อัตราการเต้นของหัวใจเพิ่มสูงขึ้น ความดันโลหิตลดต่ำลง และเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะหัวใจหยุดเต้น 

• การไหลเวียนโลหิต : เกิดลิ่มเลือดในกระแสเลือด การส่งเลือดที่มีออกซิเจนไปยังอวัยวะสำคัญผิดปกติไป

• ผิวหนัง : กลไกการขับเหงื่อผิดปกติ (ผิวหนังแห้ง ไม่มีเหงื่อแม้ร่างกายจะร้อนจัด) หรือเหงื่อออกมากผิดปกติ และเมื่อสัมผัสจะรู้สึกว่าผิวหนังร้อน

• ระบบประสาท : ปวดหัว เป็นลม วิงเวียนศีรษะ สับสน การรับรู้ลดลง มีอาการชักเกร็ง

• ระบบไต : การไหลเวียนของเลือดและออกซิเจนไปเลี้ยงไตขัดข้อง ปัสสาวะได้น้อยลง ระบบไตอาจทำงานผิดปกติ

• ระบบทางเดินอาหาร : คลื่นไส้อาเจียน ลำไส้ได้รับความเสียหาย

• กล้ามเนื้อ : การทำงานของกล้ามเนื้อบกพร่อง, เป็นตะคริวเนื่องจากการขาดน้ำ และมีอาการกล้ามเนื้อกระตุก

วิธีปฐมพยาบาลเบื้องต้น

เมื่อเกิดภาวะเครียดจากความร้อนให้เข้าที่ร่มทันทีและใช้ผ้าชุบน้ำเย็นเช็ดตัว ผู้ที่มีอาการหนักให้แช่ในน้ำเย็น หรือใช้ผ้าชุบน้ำห่อตัวแล้วส่งสถานพยาบาลใกล้บ้าน ห้ามให้ผู้ป่วยที่ “ไม่รู้สึกตัวดื่มน้ำ”

ที่มา : หน่วยงานสาธารณสุขสหราชอาณาจักร, สำนักงานรัฐบาลควิเบก, ม.พรินซ์ตัน และกระทรวงสาธารณสุขไทย

Original Graphic : AFP

อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ Thai PBS

“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech