นักวิจัยพัฒนาเทคโนโลยีถ่ายภาพใต้น้ำ ผสาน AI เข้ากับระบบกล้องอัตโนมัติที่มีความละเอียดสูง ช่วยสำรวจชีวิตใต้น้ำที่สายตามนุษย์ไม่เคยเห็นมาก่อน
ทีมนักวิจัยจากสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ พัฒนาเทคโนโลยีถ่ายภาพใต้น้ำที่ใช้ระบบปัญญาประดิษฐ์ (AI) ทำงานร่วมกับระบบกล้องอัตโนมัติ ช่วยสำรวจสิ่งมีชีวิตใต้ทะเลลึกในพื้นที่ที่เข้าถึงได้ยาก เปิดมุมมองใหม่เพื่อการวิจัยและอนุรักษ์ระบบนิเวศทางทะเล โดยโครงการนี้มีชื่อเรียกว่า “LOBSTgER”
งานวิจัยของทีมนักวิทยาศาสตร์จากสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ (Massachusetts Institute of Technology) ที่ได้รับการสนับสนุนจากโครงการ MIT Sea Grant พัฒนาเทคโนโลยีถ่ายภาพใต้น้ำที่สามารถรวบรวมข้อมูลภาพจากทะเลลึก พร้อมวิเคราะห์ด้วยระบบ AI ได้แบบเรียลไทม์
กล้องถ่ายภาพใต้น้ำสามารถถ่ายภาพความละเอียดสูงได้แม้อยู่ในสภาวะที่มีแสงน้อย และตัวกล้องมีขนาดเล็กพอที่จะติดตั้งกับทุ่นหรือลอยไปตามกระแสน้ำโดยไม่รบกวนสิ่งมีชีวิตใต้ทะเล ความสามารถนี้เปิดโอกาสให้นักวิจัยสามารถตรวจสอบความหลากหลายของสัตว์ทะเลในหลากหลายสายพันธุ์ได้อย่างแม่นยำยิ่งขึ้น
เทคโนโลยีใหม่นี้ช่วยให้การเก็บข้อมูลระบบนิเวศทางทะเลมีประสิทธิภาพมากกว่าวิธีดั้งเดิมที่ใช้คนดำน้ำถ่ายภาพ เพราะสามารถทำงานได้ตลอด 24 ชั่วโมงแม้จะอยู่ในสภาพแวดล้อมที่เป็นอันตราย เช่น น้ำลึก ความเย็นจัด หรือกระแสน้ำแรง กล้องจะถ่ายภาพโดยอัตโนมัติตามโปรแกรมที่ตั้งไว้ และใช้ระบบ AI ช่วยวิเคราะห์ลักษณะของสิ่งมีชีวิตที่พบ โดยทีมวิจัยสามารถเรียกดูข้อมูลภาพและผลวิเคราะห์ผ่านระบบคลาวด์ ซึ่งช่วยประหยัดเวลาและลดภาระของนักวิทยาศาสตร์ภาคสนาม
หนึ่งในเป้าหมายหลักของโครงการ คือการใช้เทคโนโลยีนี้เพื่อติดตามผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่ส่งผลต่อสิ่งมีชีวิตใต้ทะเล เช่น การเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิน้ำ ความเค็ม หรือระดับออกซิเจนในน้ำ ซึ่งอาจทำให้สายพันธุ์บางชนิดลดลงหรือย้ายถิ่นฐานไปยังพื้นที่ใหม่ ข้อมูลจากภาพถ่ายและการวิเคราะห์โดยระบบ AI ช่วยให้นักอนุรักษ์สามารถตัดสินใจโดยใช้ข้อมูลและวางแผนการจัดการที่เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมในแต่ละพื้นที่
ทีมนักวิจัยได้ทดลองใช้งานกล้องถ่ายภาพจริงในอ่าวเมน (Gulf of Maine) ซึ่งเป็นพื้นที่ทางทะเลที่มีความเปราะบางสูงต่อการเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศ โดยติดตั้งกล้องในหลายจุดและเก็บภาพสิ่งมีชีวิตใต้น้ำได้หลายพันภาพภายในเวลาไม่กี่วัน เทคโนโลยีนี้ยังสามารถวิเคราะห์พฤติกรรมของสัตว์ เช่น การหาอาหารหรือการเคลื่อนไหว เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างสายพันธุ์ต่าง ๆ ในระบบนิเวศ รวมถึงการตรวจพบสิ่งแปลกปลอมอย่างไมโครพลาสติกที่อาจเป็นอันตรายต่อสัตว์น้ำ
อีกข้อได้เปรียบของระบบนี้คือความสามารถในการทำงานแบบกระจายตัว คือ สามารถติดตั้งกล้องหลายตัวในพื้นที่กว้าง เพื่อเก็บข้อมูลจากจุดต่าง ๆ พร้อมกันโดยไม่ต้องใช้ทรัพยากรมนุษย์เพิ่มเติม ซึ่งเหมาะกับการเฝ้าระวังในระยะยาว นักวิจัยตั้งเป้าว่าจะนำเทคโนโลยีนี้ไปใช้ในเขตมหาสมุทรอื่น ๆ ทั่วโลก ทั้งในเขตร้อน เขตขั้วโลก หรือพื้นที่ที่เคยเกิดภัยพิบัติทางทะเล เช่น น้ำมันรั่วหรือปะการังฟอกขาว เพื่อช่วยในการฟื้นฟูระบบนิเวศในระยะยาว
เรียบเรียงโดย ขนิษฐา จันทร์ทร
ที่มาข้อมูล: mit, azorobotics, msn
ที่มาภาพ: mit, ภาพ 1, ภาพ 2
“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech
