พืชสมุนไพรใกล้ตัวคนไทย! ความหวังใหม่จากว่านหางจระเข้ นักวิจัยเผยใช้คอมพิวเตอร์จำลองพบสาร “เบต้าซิโตสเตอรอล” มีศักยภาพช่วยยับยั้งเอนไซม์ต้นเหตุของอัลไซเมอร์ (Alzheimer’s disease)
การแพทย์ทางเลือกและประสาทวิทยาประสานความร่วมมือครั้งสำคัญ หลังผลการศึกษาล่าสุดที่ตีพิมพ์ในวารสารวิชาการ Current Pharmaceutical Analysis โดยทีมวิจัยของ เมเรียม เคดราอุย ได้เปิดเผยการค้นพบศักยภาพอันน่าทึ่งของสารประกอบธรรมชาติที่พบในว่านหางจระเข้ โดยเฉพาะสารเบต้าซิโตสเตอรอล (Beta-sitosterol) ที่อาจกลายเป็นจุดเปลี่ยนในการพัฒนาแนวทางการรักษาโรคอัลไซเมอร์ (Alzheimer’s disease)
ในเรื่องนี้ กองสื่อสารวิทยาศาสตร์ องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ ให้ความรู้ว่า จากการทดลองด้วยเทคนิคการจำลองระดับโมเลกุลขั้นสูงผ่านระบบคอมพิวเตอร์ (in silico) ทีมวิจัยพบว่าสารเบต้าซิโตสเตอรอลมีความสามารถโดดเด่นในการเข้าจับกับเอนไซม์ อะเซทิลโคลีนเอสเทอเรส (AChE) และ บิวทิริลโคลีนเอสเทอเรส (BChE) ได้อย่างเหนียวแน่นและมีความเสถียรสูงกว่าสารชนิดอื่น ซึ่งเอนไซม์ทั้งสองนี้คือตัวการหลักที่คอยทำลายอะเซทิลโคลีน สารสื่อประสาทสำคัญที่ช่วยเรื่องการจดจำและการสื่อสารระหว่างเซลล์ประสาท การค้นพบนี้จึงชี้ให้เห็นว่าสารจากว่านหางจระเข้อาจช่วยชะลอการเสื่อมถอยของสมองและคงประสิทธิภาพการเรียนรู้ของผู้ป่วยไว้ได้นานขึ้น
นอกจากประสิทธิภาพในการรักษาแล้ว งานวิจัยยังให้ความสำคัญกับความปลอดภัย โดยผ่านการวิเคราะห์ระบบ ADMET การดูดซึม (Absorption), การกระจายตัว (Distribution), การเผาผลาญ (Metabolism) การขับถ่าย (Excretion), และความเป็นพิษ (Toxicity) เพื่อประเมินผลกระทบต่อร่างกายพบว่าเบต้าซิโตสเตอรอลมีคุณสมบัติทางเภสัชจลนศาสตร์ที่เหมาะสม ทั้งการดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือดได้ดีและการขับถ่ายออกจากร่างกายที่เป็นระบบ โดยมีความเป็นพิษในระดับต่ำมาก ซึ่งถือเป็นคุณสมบัติสำหรับการพัฒนาเป็นยารักษาโรคในระยะยาว แม้ว่าในขณะนี้ผลการศึกษาจะยังอยู่ในขั้นการจำลองผลและรอการยืนยันจากการทดสอบทางคลินิกในมนุษย์ แต่นักวิทยาศาสตร์เชื่อมั่นว่านี่คือการวางรากฐานครั้งสำคัญที่จะเปลี่ยนโฉมหน้าการดูแลผู้ป่วยสมองเสื่อม โดยการเปลี่ยนพืชสมุนไพรที่เราคุ้นเคยให้กลายเป็นนวัตกรรมยาจากธรรมชาติเพื่อการดูแลผู้ป่วยสมองเสื่อมอย่างปลอดภัยและเข้าถึงได้ในอนาคต
อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ Thai PBS
แหล่งข้อมูลอ้างอิง : sciencedirect, ธนพล เพ็ชรเย็น กองสื่อสารวิทยาศาสตร์ องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ
“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech
