ถังแก๊สหุงต้มระเบิด ป้องกันอย่างไร?

จากกรณีเกิดเหตุเพลิงไหม้บ้านเรือนประชาชนในหมู่บ้านแห่งหนึ่ง จ.ปทุมธานี เบื้องต้นเป็นเหตุถังแก๊สระเบิด เราจึงขอนำความรู้เกี่ยวกับถังแก๊สหุงต้ม มาให้ได้ทราบแล้วนำไปปฏิบัติ เพื่อป้องกันอันตรายที่อาจเกิดขึ้น

สำหรับเรื่องนี้ ดร.สนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ชมรมนักวิชาการสิ่งแวดล้อมไทย ได้ให้ความรู้ผ่านเฟซบุ๊ก “Sonthi Kotchawat” ไว้ว่า

1. เกิดเหตุก๊าซหุงต้มระเบิดภายในหมู่บ้าน พื้นที่ อ.เมือง จ.ปทุมธานี เกิดไฟไหม้อย่างรุนแรงและอาคารพัง 3 หลัง พบผู้เสียชีวิต 1 คน และมีผู้บาดเจ็บหลายคน

2. ก๊าซ LPG หรือก๊าซหุงต้ม เป็นก๊าซที่มีส่วนผสมของสารบิวเทนและโพรเพน ที่ในสัดส่วนที่เหมาะสม คุณสมบัติคือไม่ มีกลิ่น ไม่มีสี ไม่เป็นพิษ และหนักกว่าอากาศโดยภายใต้สภาวะปกติจะไม่ลุกติดไฟหรือระเบิดได้และเพื่อความสะดวกในการขนส่งและการใช้งานมักถูกทำให้เป็นของเหลวและเก็บไว้ในภาชนะเฉพาะโดยจะมีการเติมสารเติมแต่ง (เมอร์แคปแทน : mercaptan) ซึ่งมีกลิ่นเฉพาะตัวเพื่อช่วยให้ทราบว่าเกิดก๊าซรั่วได้

3. เมื่อเกิดการรั่วไหลก๊าซจะแพร่กระจายได้อย่างรวดเร็วในอากาศและลอยใกล้พื้นดิน (เนื่องจากก๊าซมีน้ำหนักมากกว่าอากาศ) ไม่ฟุ้งกระจายออกไป ก๊าซนี้จะทำปฏิกิริยากับก๊าซออกซิเจนในอากาศ LPG สามารถติดไฟได้ง่ายและอาจระเบิดได้อย่างรุนแรงหากสัมผัสกับประกายไฟหรืออุณหภูมิสูง (ประกายไฟจากสวิตช์ไฟ ไฟแช็ก ไฟฟ้าลัดวงจร ฯลฯ)

สาเหตุหลักของการรั่วไหลของถังแก๊สมี ดังนี้

1. การใช้ถังแก๊สที่ไม่ได้มาตรฐานและคุณภาพต่ำ

2. การใช้ถังแก๊สที่ไม่ได้รับประกันคุณภาพ มีการดัดแปลงภายนอก (เช่น ตัด เจียร) มีรอยบุบสลาย หรือผ่านการดัดแปลง

3. มีการเติมก๊าซลงถังแก๊สโดยผิดกฎหมายหรือหมดอายุหรือจำหน่ายโดยธุรกิจที่ไม่ได้รับอนุญาต

4. ขณะใช้งานเกิดการรั่วซึมของท่อระหว่างเตาแก๊สกับถังแก๊สหลังจากใช้งานไประยะหนึ่ง ท่ออาจหลวม แตกร้าว บิดเบี้ยว หรือเสียหายจากสัตว์ฟันแทะ ส่งผลให้ก๊าซรั่วได้

5. การตั้งถังแก๊สผิดวิธี เช่น วางถังในแนวนอน, ติดตั้งในที่อับอากาศ หรือไม่มีการระบายอากาศเพียงพอ, วางถังไว้ในพื้นที่ที่เสี่ยงต่อการถูกชน หรือโดนความร้อนสูง เป็นต้น

6. ความประมาทของผู้ใช้ เช่น ลืมปิดวาล์วถังแก๊สหลังใช้งาน หรือปิดวาล์วที่เตาเท่านั้น รวมทั้งการละเลยเตาแก๊สขณะทำอาหาร เช่น ในหลายกรณี ผู้ใช้มักไม่สังเกตว่าเตากำลังร้อนอยู่ ส่งผลให้หม้อไหม้ ไฟดับเพราะลมหรือน้ำที่ไหลเข้าไปในเตา ในขณะที่ก๊าซยังคงไหลอย่างต่อเนื่องโดยไม่ติดไฟ