แปลกแต่จริง! พบ “หมึกยักษ์สีฟ้า” สายพันธุ์ใหม่ แต่กลับมีขนาดจิ๋ว เท่าลูกกอล์ฟ

หมึกยักษ์สายพันธุ์ใหม่แต่กลับมีขนาดจิ๋วว! ที่ก้นมหาสมุทรใกล้กับหมู่เกาะกาลาปากอส (ตั้งอยู่ในมหาสมุทรแปซิฟิก ห่างจากทวีปอเมริกาใต้ประมาณ 1,000 กิโลเมตร) เรือดำน้ำที่ควบคุมโดยนักวิทยาศาสตร์ได้พบกับหมึกยักษ์ลึกลับตัวหนึ่งที่มีสีฟ้าเหมือนมหาสมุทร และมีขนาดประมาณลูกกอล์ฟ ซึ่งจะมีความน่าสนใจอย่างไรบ้าง ตามมาอ่านกันได้เลย

งานวิจัยได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร Zootaxa เมื่อวันจันทร์ที่ผ่าน เปิดเผยว่า นักวิทยาศาสตร์ได้ค้นพบหมึกยักษ์สายพันธุ์ใหม่ที่ระดับความลึกเกือบ 1,800 เมตร (5,900 ฟุต) ใต้ผิวน้ำ แต่ที่พิเศษคือตัวมันกลับเล็ก และมีสีฟ้า

ภาพหมึกยักษ์ถูกบันทึก โดยยานสำรวจใต้น้ำควบคุมระยะไกล ภาพจาก Charles Darwin Foundation

Janet Voight ผู้เชี่ยวชาญด้านหมึกยักษ์ ซึ่งได้รับเชิญให้ระบุสายพันธุ์แปลกประหลาดนี้ กล่าวว่า ตนเองรู้ทันทีเลยว่ามันเป็นอะไรที่พิเศษมาก

ในตอนแรกพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติฟิลด์ในชิคาโก (Field Museum of Natural History) ต้องใช้เพียงภาพถ่ายของสัตว์ตัวนั้นส่งให้ Voight ศึกษาไปก่อน จากนั้น Voight จึงได้รับร่างที่ถูกเก็บรักษาไว้ทางไปรษณีย์ Voight สนใจทันที เพราะมีหมึกที่รูปร่างคล้ายกันมาก อาศัยอยู่บริเวณชายฝั่งประเทศอุรุกวัย ทวีปอเมริกาใต้

โดยปกติแล้ว การจะอธิบายลักษณะของหมึกสายพันธุ์ใหม่ จำเป็นต้องผ่าตัวอย่างเพื่อตรวจสอบปาก ฟัน และส่วนอื่น ๆ แต่เนื่องจากมีตัวอย่างเพียงชิ้นเดียว ดังนั้น Voight จึงไม่ผ่ามัน

ภาพถ่ายของตัวอย่างที่ถ่ายหลังจากเก็บรวบรวม (B และ C) และหลังจากเก็บรักษาไว้ (D และ E) ภาพจาก Voight et al., Zootaxa , 2026

เมื่อไม่ใช้วิธีผ่า ทีมงานที่ Field Museum จึงใช้วิธี CT Scan เพื่อถ่ายภาพเอกซเรย์หลายพันภาพ จากนั้นจึงนำภาพเหล่านั้นมาประกอบกันเพื่อสร้างแบบจำลอง 3 มิติของหมึกยักษ์ ซึ่งเผยให้เห็นโครงสร้างภายในของมัน

หมึกสายพันธุ์ใหม่นี้ ซึ่งได้รับการตั้งชื่อว่า Microeledone galapagensis โดดเด่นด้วยเหตุผลอื่น นอกเหนือจากสีฟ้าของมัน ซึ่งเชื่อกันว่าเป็นสีที่หายากที่สุดในธรรมชาติ และดูเหมือนว่าหมึกยักษ์ตัวนี้จะเป็นตัวเล็กที่สุดในวงศ์ Megaleledonidae ซึ่งโดยปกติแล้วสมาชิกในวงศ์นี้จะมีขนาดใหญ่กว่ามาก และอาศัยอยู่ในมหาสมุทรใต้ที่ล้อมรอบทวีปแอนตาร์กติกา

Voight กล่าวเพิ่มเติมว่า หนวดสั้น ๆ ที่มีปุ่มดูดเพียงแถวเดียว ทำให้มันแตกต่างจากหมึกส่วนใหญ่ที่เราคุ้นเคย แม้ในบรรดาสัตว์ชนิดอื่น ๆ ที่มีแขนสั้น ๆ และมีแถวดูดเพียงแถวเดียว สีสันและผิวหนังที่เรียบเนียนบนหลังก็ทำให้มันแตกต่างออกไป และแม้ด้านหลังของหมึกยักษ์จะมีสีฟ้าอ่อน แต่ด้านล่างกลับเป็นสีม่วงเข้มมาก

Micro CTScan ของตัวอย่างเผยให้เห็นโครงสร้างภายใน รวมถึงภาพตัดขวางเสมือนของตัวอย่าง ซึ่งประกอบด้วยต่อมย่อยอาหาร (DG) รังไข่ (OV) และกระเพาะอาหาร (ST) ภาพจาก Voight et al., Zootaxa , 2026

ทีมวิจัยคิดว่า ลวดลายของบนตัวช่วยให้มันปลอดภัย หากหมึกจับเหยื่อที่เปล่งแสงได้ แสงนั้นอาจดึงดูดสัตว์นักล่าที่อาจกินปลาหมึกได้เช่นกัน

ทั้งนี้ การค้นพบหมึกสายพันธุ์ใหม่ในทะเลลึกนั้นไม่ใช่เรื่องแปลก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในพื้นที่ที่ยังไม่ได้รับการสำรวจอย่างละเอียด ซึ่งเป็นพื้นที่ส่วนใหญ่ของพื้นมหาสมุทร ดังนั้น ในอนาคตเราอาจได้พบกับหมึกสายพันธุ์ใหม่ ๆ อีกมากมาย