24 ส.ค. นี้ เรามีนัดกัน! ร่วมเป็นสักขีพยาน ประเทศไทยส่งอุปกรณ์วิทยาศาสตร์ “CE-7 MATCH” (อ่านว่า ฉางเอ๋อ 7 แมตช์) ซึ่งออกแบบและพัฒนาโดยคนไทย ได้รับคัดเลือกให้เข้าร่วมภารกิจสำรวจดวงจันทร์เป็นครั้งแรก ภายใต้ภารกิจ “ฉางเอ๋อ 7” ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของแผนโครงการ ILRS (International Lunar Research Station) มีเป้าหมายที่จะสร้างสถานีวิจัยนานาชาติบนดวงจันทร์ โดยมีกำหนดปล่อยขึ้นสู่อวกาศ จากศูนย์ปล่อยยานอวกาศเหวินชาง มณฑลไห่หนาน สาธารณรัฐประชาชนจีน เวลา 07.00 น. ตามเวลาประเทศไทย (ขึ้นอยู่กับสภาวะอากาศ และข้อกำหนดทางวิศวกรรม) โดยไทยพีบีเอส ถ่ายทอดสัญญาณจากพื้นที่วินาทีประวัติศาสตร์ในครั้งนี้
สำหรับอุปกรณ์ CE-7 MATCH เป็นความร่วมมือระหว่าง กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดย NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ สดร. ร่วมกับ มหาวิทยาลัยมหิดล และหน่วยงานวิทยาศาสตร์ของจีน นับเป็นอีกหนึ่งก้าวสำคัญของวงการวิทยาศาสตร์ และอวกาศของไทย ตอกย้ำศักยภาพของประเทศไทยด้านการพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศ วิศวกรรม และการวิจัยขั้นแนวหน้าที่ได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติ
โดย “CE-7 MATCH” (Moon Aiming Thai-Chinese Hodoscope) เป็นอุปกรณ์วิทยาศาสตร์ ที่เริ่มต้นจากการพัฒนาโจทย์วิทยาศาสตร์ที่สอดคล้องกับเป้าหมายของภารกิจฉางเอ๋อ 7 ก่อนผ่านการคัดเลือกให้เป็น 1 ใน 7 อุปกรณ์วิทยาศาสตร์นานาชาติที่จะส่งไปโคจรรอบดวงจันทร์ มีภารกิจเพื่อตรวจวัดรังสีคอสมิก หรืออนุภาคพลังงานสูงในอวกาศ รวมถึงศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างดวงอาทิตย์ โลก และดวงจันทร์ เพื่อทำความเข้าใจปริมาณรังสีต้นกำเนิด และกระบวนการเกิดรังสีที่อาจส่งผลกระทบต่อมนุษย์ในอนาคต โดยเฉพาะการวางรากฐานองค์ความรู้สำหรับการสำรวจอวกาศระยะยาวและการตั้งถิ่นฐานบนดวงจันทร์
ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม กล่าวว่า ความสำเร็จของภารกิจ CE-7 MATCH เป็นผลจากการลงทุนด้านวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรมอย่างต่อเนื่อง ทั้งการพัฒนาบุคลากร การสร้างองค์ความรู้ และความร่วมมือระหว่างสถาบันวิจัย มหาวิทยาลัย และพันธมิตรระดับนานาชาติ จนสามารถยกระดับขีดความสามารถด้านเทคโนโลยีขั้นสูงของประเทศ จากการต่อยอดองค์ความรู้ไปสู่การสร้างองค์ความรู้และเทคโนโลยีของไทยเอง เพิ่มศักยภาพการแข่งขันและสร้างโอกาสใหม่ทางเศรษฐกิจ
ผลงานสร้างสรรค์สิ่งใหม่ที่สร้างโดยคนหนึ่งคน แต่ช่วยสร้างแรงบันดาลใจให้อีกหลายคนเห็นคุณค่า ต่อยอดเป็น STEM ออกมา
รัฐบาลมีเป้าหมายผลักดันประเทศไทยจาก “ผู้ใช้เทคโนโลยี” ไปสู่ “ผู้สร้างเทคโนโลยี” โดยใช้องค์ความรู้ของคนไทยเป็นฐานสร้างนวัตกรรมที่ก่อให้เกิดคุณค่าทางเศรษฐกิจ ควบคู่กับการพัฒนาทุนมนุษย์ การสนับสนุนการวิจัยขั้นแนวหน้า และการผลักดันอุตสาหกรรมอวกาศ ให้เป็นหนึ่งใน New Growth Engine ของประเทศ เพราะการลงทุนด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี คือการลงทุนเพื่ออนาคต และการสร้างเทคโนโลยีของตนเองคือรากฐานสำคัญของการพัฒนาประเทศในระยะยาว
ขณะที่ ดร.วิภู รุโจปการ ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ กล่าวว่า CE-7 MATCH เป็นอุปกรณ์วิทยาศาสตร์ชิ้นแรกที่ออกแบบ และพัฒนาโดยคนไทย ที่ได้รับคัดเลือกให้เข้าร่วมภารกิจสำรวจดวงจันทร์ระดับนานาชาติ ใช้เวลาเพียง 2 ปี ในการออกแบบ พัฒนา ประกอบ และทดสอบ เพื่อให้พร้อมสำหรับการปฏิบัติภารกิจในอวกาศ
หากภารกิจนี้ สามารถทำให้เด็กไทยแม้สักคนเดียว เชื่อมั่นว่าคนไทยสามารถสร้างเทคโนโลยีระดับโลกได้ ความพยายามตลอดหลายปีของพวกเรา ก็ถือว่า...สำเร็จอย่างที่สุด
โจทย์ที่ยากที่สุด คือโจทย์ที่สร้างคนเก่งที่สุด สิ่งที่เราภาคภูมิใจที่สุดของภารกิจนี้ คือ คนไทยที่เติบโตขึ้นระหว่างทางในการพัฒนา CE-7 MATCH ได้เรียนรู้จากการลงมือทำจริง ตั้งแต่การออกแบบ การสร้าง การทดสอบ ไปจนถึงการทำงานร่วมกับนักวิทยาศาสตร์นานาชาติ ประสบการณ์เหล่านี้ไม่สิ้นสุดลงเมื่อภารกิจเสร็จสิ้น แต่จะกลายเป็นทุนความรู้ และกำลังสำคัญในการพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศ และวิศวกรรมขั้นสูงของประเทศในอนาคต
นายวันชัย ตันติวิทยาพิทักษ์ ผู้อำนวยการองค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (ส.ส.ท.) หรือไทยพีบีเอส กล่าวว่า การที่ไทยพีบีเอสได้รับมอบหมายให้ถ่ายทอดสัญญาณจากพื้นที่ ในภารกิจปล่อยยานฉางเอ๋อ 7 พร้อมอุปกรณ์วิจัย CE-7 MATCH จากศูนย์ปล่อยยานอวกาศเหวินชาง มณฑลไห่หนาน สาธารณรัฐประชาชนจีน ในวันที่ 24 สิงหาคมนี้ หน้าที่ของไทยพีบีเอส คือ สื่อสารสิ่งเหล่านี้ไปให้คนไทยโดยเฉพาะเด็กรุ่นใหม่ทั่วประเทศได้เห็นว่าวิทยาศาสตร์มีความสำคัญต่อสังคมไทยเพียงใด ไทยพีบีเอส ภูมิใจที่เป็นส่วนหนึ่งในภารกิจ และคิดว่าในวันนั้น คงมีคนไทยหลายล้านคนที่เห็นความภาคภูมิใจของความสำเร็จครั้งนี้ แต่สิ่งที่นอกเหนือความสำเร็จ คือ แรงบันดาลใจที่อยากจะทำให้สังคมดีขึ้น
ไทยพีบีเอสต้องการสื่อให้เห็นว่า วิทยาศาสตร์สำคัญเพียงใด โดยไทยพีบีเอสอยากสร้างจินตนาการควบคู่กับการสร้างความรู้ เพื่อให้เด็กได้ปลดปล่อยจินตนาการ และพาวงการวิทยาศาสตร์ไทยให้ก้าวไปไกลยิ่งขึ้น
ด้าน นายอัครนันท์ กัณณ์กิตตินันท์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ กล่าวว่า กระทรวงศึกษาธิการให้ความสำคัญกับการพัฒนากำลังคนแห่งอนาคต ผ่านการส่งเสริมการเรียนรู้ด้าน STEM และ STEAM Education เพื่อยกระดับทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 และเชื่อมโยงการศึกษาทุกระดับ ตั้งแต่การศึกษาขั้นพื้นฐาน อาชีวศึกษา และอุดมศึกษา รองรับอุตสาหกรรมแห่งอนาคต รวมถึงอุตสาหกรรมอวกาศ
กระทรวงศึกษาธิการร่วมกับกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม โดย NARIT ขับเคลื่อนกิจกรรมการเรียนรู้ทั้งก่อน ระหว่าง และหลังการปล่อยยานฉางเอ๋อ 7 เพื่อเปิดโอกาสให้นักเรียน ครู และสถานศึกษาทั่วประเทศได้ร่วมติดตามภารกิจสำรวจดวงจันทร์ครั้งประวัติศาสตร์ของไทย พร้อมเชิญชวนผู้บริหารสถานศึกษา ครู นักเรียน ผู้ปกครอง และประชาชน ร่วมรับชมการถ่ายทอดสดและกิจกรรมการเรียนรู้ เพื่อร่วมกันสร้างแรงบันดาลใจและพัฒนากำลังคนด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมของประเทศ
ผมเชื่อว่า...การสร้างของมนุษย์สำคัญแต่การสร้างแรงบันดาลใจในการศึกษายิ่งสำคัญ
ภารกิจ CE-7 MATCH เป็นตัวอย่างที่แสดงให้เห็นว่าองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมของไทยสามารถก้าวสู่เวทีระดับโลกได้ พร้อมเปิดโอกาสให้เด็กและเยาวชนได้เรียนรู้จากภารกิจจริง เปลี่ยนการสำรวจดวงจันทร์ให้เป็น “ห้องเรียนแห่งอนาคต” ที่เชื่อมโยงองค์ความรู้ในห้องเรียนสู่การสร้างนวัตกรรม และสร้างแรงบันดาลใจให้เยาวชนก้าวสู่การเป็นนักวิทยาศาสตร์ วิศวกร และนวัตกรในอนาคต
นอกจากความร่วมมือด้านการวิจัยและการพัฒนากำลังคนแล้ว ภารกิจครั้งนี้ยังได้รับความร่วมมือจากสื่อสาธารณะ และภาคเอกชนในการขยายการรับรู้สู่สังคม และเปิดโอกาสให้ประชาชนทุกช่วงวัยมีส่วนร่วมผ่านการถ่ายทอดสดและกิจกรรมการเรียนรู้บนแพลตฟอร์มดิจิทัล
ส่วน ดร.ศรุต วานิชพันธุ์ ผู้อำนวยการอาวุโส Sea (ประเทศไทย) กล่าวว่า “Sea (ประเทศไทย) มีความยินดีที่ได้ร่วมมือกับ NARIT และทุกภาคส่วน ขยายโอกาสการเรียนรู้ด้าน STEM สู่ประชาชนโดยเฉพาะคนรุ่นใหม่ ผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัลในเครือ ได้แก่ การเผยแพร่ข้อมูลภารกิจ CE-7 MATCH และถ่ายทอดวินาทีปล่อยยานฉางเอ๋อ 7 ผ่านแพลตฟอร์ม Shopee ให้ผู้ที่สนใจเข้ามาสำรวจ พร้อมร่วมกิจกรรมนับถอยหลังปล่อยยานแบบเรียลไทม์ ทำให้การเรียนรู้ด้านดาราศาสตร์และอวกาศเป็นเรื่องใกล้ตัว สนุก เข้าถึงง่าย จุดประกายให้คนรุ่นใหม่ก้าวสู่การเป็นนักวิทยาศาสตร์ วิศวกร และผู้พัฒนาเทคโนโลยีที่จะร่วมสร้างอนาคตของประเทศ
ทั้งนี้ Thai PBS Sci & Tech และ NARIT เชิญชวนประชาชน เยาวชน และสถานศึกษาทั่วประเทศ ร่วมติดตามการถ่ายทอดสดภารกิจปล่อยยานฉางเอ๋อ 7 พร้อมอุปกรณ์วิทยาศาสตร์ CE-7 MATCH จากศูนย์ปล่อยยานอวกาศเหวินชาง มณฑลไห่หนาน สาธารณรัฐประชาชนจีน ในวันที่ 24 สิงหาคม 2569 ผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ต่าง ๆ ของ Thai PBS Sci & Tech
📌เกาะติดภารกิจ CE-7 MATCH ครั้งแรกของไทยสู่การโคจรรอบดวงจันทร์ ได้ที่ www.thaipbs.or.th/sciandtech/CE7MATCH
อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ Thai PBS
“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech
