หลายครั้งเรามักเห็นคำศัพท์เรียกวัฏจักรของพระจันทร์ด้วยคำศัพท์ภาษาอังกฤษอยู่บ่อยครั้ง ไม่ว่าจะเป็น New moon, Blue moon หรือ Blood moon คำเหล่านี้มีความหมายอย่างไรแล้วคนเข้าใจผิดกับคำศัพท์เหล่านี้อย่างไรบ้าง
พระจันทร์ เป็นอีกหนึ่งสิ่งที่อยู่ควบคู่กับสังคมของมนุษย์มาอย่างยาวนาน ซึ่งทำให้พระจันทร์มีคำศัพท์ที่ใช้เรียกต่าง ๆ มากมาย ไม่ว่าจะเป็น “จันทร์เพ็ญ” หรือ “จันทร์ดับ” และมีการนำข้างขึ้นและข้างแรมของพระจันทร์มาใช้บอกวันและเดือนภายในปี รวมไปถึงใช้บอกฤดูกาลสำหรับการกสิกรรมอีกด้วย
ภาษาอังกฤษก็มีคำศัพท์ที่ใช้เรียกวัฏจักรของพระจันทร์ในลักษณะเดียวกับหลาย ๆ ภาษา ซึ่งหลาย ๆ ครั้งคำศัพท์ที่ใช้เรียกวัฏจักรก็มีการถูกนำมาใช้อย่างเข้าใจผิด เช่น การใช้คำว่า “Blue moon” ว่าปรากฏการณ์พระจันทร์สีฟ้า ซึ่งไม่ตรงกับความเป็นจริง ในบทความนี้จะมาอธิบายถึงคำศัพท์ที่ใช้กันอย่างถูกต้อง
เริ่มต้นจาก “New moon” คำนี้มีความหมายว่าจันทร์ดับหรือวันแรม 15 ค่ำ เป็นคืนที่เราจะมองไม่เห็นพระจันทร์ เพราะว่าตัวพระจันทร์เคลื่อนที่มาบังแสงของตัวเอง
“Full moon” คำนี้มีความหมายว่าจันทร์เพ็ญหรือวันที่ขึ้น 15 ค่ำ เป็นคืนพระจันทร์เต็มดวงนั่นเอง
“Blue moon” คำนี้มีความหมายว่า วันที่พระจันทร์เต็มดวงครั้งที่สองในรอบหนึ่งเดือน เนื่องจากดวงจันทร์มีคาบวงโคจรที่ประมาณ 28 วัน ทำให้บางเดือนพระจันทร์เต็มดวงได้มากกว่าหนึ่งครั้ง เป็นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นได้ยากห่างกันครั้งละประมาณ 2-3 ปี ซึ่งปรากฏการณ์นี้มักถูกเข้าใจผิดว่าเป็นปรากฏการณ์พระจันทร์เปลี่ยนเป็นสีฟ้า ซึ่งนั้นเป็นการตีความหมายที่ผิด
“Blood moon” คำนี้มีความหมายว่า ปรากฏการณ์จันทรุปราคา เนื่องจากเงาของโลกบดบังดวงจันทร์ แสงอาทิตย์ที่ถูกหักเหผ่านชั้นบรรยากาศของโลกปรากฏบนพื้นผิวของดวงจันทร์เป็นสีแดง
“Super full moon” คำนี้มีความหมายว่า ปรากฏการณ์ที่ดวงจันทร์เข้าใกล้โลกเต็มดวงมากที่สุด ทำให้เราเห็นพระจันทร์บนท้องฟ้าที่มีขนาดที่ใหญ่กว่าขนาดปกติบนท้องฟ้า
“Micro full moon” คำนี้มีความหมายว่า ปรากฏการณ์ที่ดวงจันทร์เต็มดวงแต่มีวงโคจรที่อยู่ห่างจากโลกมากที่สุด ทำให้เห็นดวงจันทร์มีขนาดที่เล็กกว่าขนาดปกติบนท้องฟ้า
“Harvest moon” คำนี้มีความหมายว่า วันที่พระจันทร์เต็มดวงในวันที่ใกล้สิ้นสุดฤดูกาลเพาะปลูกของซีกโลกเหนือ ประมาณช่วงต้นฤดูใบไม้ร่วง ราวเดือนกันยายนหรือตุลาคม เป็นช่วงเวลาที่ชาวไร่ชาวนาต้องเร่งรีบเก็บเกี่ยวและใช้แสงจันทร์ช่วยเก็บเกี่ยวในช่วงเวลากลางคืน
“Waning crescent moon” คำนี้มีความหมายว่า วันที่พระจันทร์อยู่ในช่วงข้างแรม หรือเสี้ยวของพระจันทร์ค่อย ๆ ลดลงจากช่วงพระจันทร์เต็มดวงสู่ช่วงจันทร์ดับ
สุดท้าย “Waxing crescent moon” คำนี้มีความหมายว่า วันที่พระจันทร์อยู่ในช่วงข้างขึ้น หรือเสี้ยวของพระจันทร์ค่อย ๆ ถูกเติมเต็มจนเข้าสู่ช่วงพระจันทร์เต็มดวง
พระจันทร์นั้นมีความสัมพันธ์ร่วมกับวิถีชีวิตของมนุษย์กันมาอย่างช้านาน ทำให้เกิดคำศัพท์ต่าง ๆ ที่ใช้บอกวัฏจักรของดวงจันทร์บนท้องฟ้าและมาสัมพันธ์ร่วมกับวิถีชีวิตของมนุษย์
เรียบเรียงโดย จิรสิน อัศวกุล
พิสูจน์อักษร ศุภกิจ พัฒนพิฑูรย์
🎧 อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ Thai PBS
“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech
