เก็บกู้ทุ่นระเบิดในช่องแคบฮอร์มุซ ทำไม? ไม่ง่าย

The Wall Street Journal รายงานว่า กองทัพเรือสหรัฐฯ กำลังใช้หุ่นยนต์ในการเก็บกู้ทุ่นระเบิดใต้น้ำที่อิหร่านวางไว้ในช่องแคบฮอร์มุซ

เจ้าหน้าที่กระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ ระบุว่า กองทัพสหรัฐฯ ได้นำระบบเก็บกู้ทุ่นระเบิดที่อิหร่านวางไว้มาใช้ โดยผสมผสานระบบที่มีทั้งคนควบคุมและไร้คนควบคุม โดยใช้โดรนทั้งบนผิวน้ำและใต้น้ำที่ติดตั้งเครื่องตรวจจับโซนาร์ และมีการใช้เฮลิคอปเตอร์จำนวนมากเพื่อลดความเสี่ยงว่าทีมกวาดล้างทุ่นระเบิด อาจถูกโจมตีจากอิหร่าน

ถึงแม้สหรัฐฯ จะสามารถใช้เทคโนโลยีที่ทันสมัยในการตรวจสอบและกำจัดทุ่นระเบิดจากระยะไกลได้ แต่การเคลียร์เส้นทางเดินเรือยุทธศาสตร์อย่าง “ช่องแคบฮอร์มุซ” ยังคงเป็นกระบวนการที่ช้าและมีหลายขั้นตอน

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐฯ ได้กล่าวเมื่อสุดสัปดาห์ที่ผ่านมาว่า เรือวางทุ่นระเบิดของอิหร่านทั้งหมดถูกจมแล้ว แต่ผู้เชี่ยวชาญบางคนกล่าวว่า มีความเสี่ยงที่เตหะรานอาจติดตั้งทุ่นระเบิดเพิ่มเติมอีก เนื่องจาก สงครามทุ่นระเบิดมีประสิทธิภาพเพราะอุปกรณ์เหล่านี้ราคาถูก แต่มีค่าใช้จ่ายในการเก็บกู้หรือทำลายสูง

การปรับปรุงการกวาดทุ่นระเบิดให้ทันสมัย

ในอดีต กองทัพเรือสหรัฐฯ อาศัยเรือกวาดทุ่นระเบิดที่มีคนประจำการ ซึ่งจะเข้าไปในพื้นที่ทุ่นระเบิดโดยใช้โซนาร์ในการระบุตำแหน่งของทุ่นระเบิด และใช้เครื่องจักรกลลากไปกับเรือเพื่อกวาดล้างวัตถุระเบิด บางครั้งก็มีนักดำน้ำช่วยสนับสนุนด้วย แต่เรือเหล่านั้นส่วนใหญ่ถูกปลดประจำการไปแล้ว

โดยเรือดังกล่าว กำลังถูกแทนที่ด้วยเรือที่มีน้ำหนักเบากว่าซึ่งเรียกว่าเรือรบชายฝั่ง (littoral combat ships) บรรทุกอุปกรณ์ค้นหาทุ่นระเบิดที่ทันสมัย เช่น โดรนผิวน้ำและใต้น้ำกึ่งอัตโนมัติ รวมถึงหุ่นยนต์ควบคุมระยะไกลที่ช่วยให้ลูกเรือสามารถรักษาระยะห่างจากทุ่นระเบิดได้ ทั้งนี้กองทัพเรือสหรัฐฯ มีเรือประเภทนี้ประจำการอยู่ 3 ลำ

ขณะที่อดีตเจ้าหน้าที่กองทัพเรือและผู้เชี่ยวชาญอื่น ๆ กล่าวว่า เชื่อกันว่าเตหะรานครอบครองทุ่นระเบิดทางทะเลหลายประเภท ซึ่งรวมถึงทุ่นระเบิดที่วางอยู่บนพื้นทะเลและระเบิดเมื่อเรือแล่นผ่าน ทุ่นระเบิดที่ผูกติดกับสมอแต่ลอยอยู่ใกล้ผิวน้ำ ทุ่นระเบิดลอยน้ำที่เคลื่อนที่ได้อย่างอิสระ และทุ่นระเบิดแบบติดกับตัวเรือโดยตรง

สำหรับปฏิบัติการของสหรัฐฯ ครั้งนี้ จะค้นหาทุ่นระเบิดโดยใช้ยานไร้คนขับบนผิวน้ำและใต้น้ำที่ติดตั้งเซนเซอร์ เมื่อตรวจพบวัตถุที่มีลักษณะคล้ายทุ่นระเบิด ข้อมูลจะถูกส่งต่อไปยังทีมที่ปฏิบัติงานอยู่นอกพื้นที่ทุ่นระเบิด เพื่อระบุอุปกรณ์นั้น จากนั้นจึงพิจารณาว่าควรทำลายมันอย่างไร

เพื่อทำลายทุ่นระเบิด กองทัพเรือสามารถใช้ระบบต่าง ๆ เช่น อาร์เชอร์ฟิช (Archerfish) ซึ่งมีรูปร่างคล้ายตอร์ปิโด เป็นอุปกรณ์ควบคุมระยะไกลยาวประมาณ 2 เมตร บรรจุระเบิด และส่งสัญญาณวิดีโอกลับไปยังผู้ควบคุมผ่านสายเคเบิล ซึ่งตามข้อมูลจากผู้ผลิตคือ BAE Systems (BAES.L) ถูกออกแบบมาให้เป็นของใช้แล้วทิ้ง แต่มีราคาสูงถึงหลายหมื่นดอลลาร์สหรัฐ

พลเรือเอก Daryl Caudle ผู้บัญชาการกองทัพเรือสหรัฐฯ ได้กล่าวเมื่อเดือนมีนาคมไว้ว่า การค้นหาและทำลายทุ่นระเบิดนั้นใช้เวลานานมาก นั่นทำให้ขีดความสามารถในการกวาดล้างทุ่นระเบิด “มีความเปราะบาง”

ด้านผู้เชี่ยวชาญกล่าวว่า กำลังมีการพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ ๆ เพื่อเร่งกระบวนการเก็บกู้ทุ่นระเบิด โดยเฉพาะอย่างยิ่งผ่านความก้าวหน้าในด้านเซนเซอร์ที่ใช้ในการตรวจจับ ส่วนเรือไร้คนขับจะมีการใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อช่วยวิเคราะห์ข้อมูลได้มากยิ่งขึ้นด้วย โดยในระยะยาว เป้าหมายคือการใช้งานกลุ่มระบบไร้คนขับที่สามารถค้นหา ระบุ และทำลายทุ่นระเบิดได้ แทนที่จะเป็นกระบวนการหลายขั้นตอนเช่นในปัจจุบัน

อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ Thai PBS

ที่มาข้อมูล : reuters, astroawani

“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech