รู้หรือไม่? ปัจจุบันไทยมีดาวเทียมในตระกูล THEOS (ธีออส) แล้วถึง 3 ดวง ได้แก่ 1️. THEOS-1: พี่ใหญ่ผู้บุกเบิก (ขึ้นสู่อวกาศปี 2551 ปัจจุบันยังใช้งานได้อยู่) 2️. THEOS-2: ดาวเทียมหลักดวงใหม่ (ขึ้นสู่อวกาศปี 2566) 3️. THEOS-2A: น้องเล็กฝีมือคนไทย (กำลังจะนำส่งขึ้นสู่อวกาศ 12 มกราคม นี้)
ดาวเทียม THEOS-2A (ธีออส-2A) มีจุดกำเนิดที่น่าสนใจและมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อวงการอวกาศไทย มาดูกันว่ามีความสำคัญอย่างไรกันบ้าง
1. เป็นส่วนหนึ่งของโครงการ THEOS-2
THEOS-2A ไม่ได้เกิดขึ้นมาโดด ๆ แต่เป็นส่วนประกอบสำคัญของโครงการระบบดาวเทียมสำรวจเพื่อการพัฒนา (THEOS-2) ซึ่งจัดทำขึ้นเพื่อทดแทนดาวเทียมไทยโชต (THEOS-1) ที่หมดอายุการใช้งาน โดยในโครงการนี้แบ่งดาวเทียมออกเป็น 2 ดวงหลักคือ:
- THEOS-2 (Main Satellite): ดาวเทียมหลักขนาดใหญ่ (ผลิตโดย Airbus)
- THEOS-2A (Small Satellite): ดาวเทียมเล็ก (เน้นการร่วมสร้าง ถ่ายทอดเทคโนโลยี)
2. ความร่วมมือกับสหราชอาณาจักร (SSTL)
จุดกำเนิดที่แท้จริงของการสร้าง THEOS-2A เกิดขึ้นจากความร่วมมือระหว่าง GISTDA และ SSTL (Surrey Satellite Technology Ltd.) ซึ่งเป็นบริษัทผู้เชี่ยวชาญด้านดาวเทียมขนาดเล็กระดับโลกจากสหราชอาณาจักร
3. ฝีมือวิศวกรไทย (Technology Transfer)
นี่คือหัวใจสำคัญที่สุดของ THEOS-2A
- ส่งตัวแทนคนไทย โดยคัดเลือกวิศวกรดาวเทียมชาวไทยจำนวนกว่า 20 คน เดินทางไปประจำการที่ศูนย์ผลิตดาวเทียมของ SSTL ในเมืองกิลด์ฟอร์ด สหราชอาณาจักร
- ลงมือทำจริง วิศวกรไทยไม่ได้ไปแค่ดูงาน แต่เข้าไปมีส่วนร่วมใน ทุกขั้นตอน ตั้งแต่การออกแบบ (Design), การประกอบ (Assembly), ไปจนถึงการทดสอบ (Integration and Testing) ร่วมกับผู้เชี่ยวชาญของ SSTL เป็นเวลากว่า 2 ปี
- เป้าหมาย เพื่อให้วิศวกรชุดนี้กลับมาเป็น "ครู" และถ่ายทอดองค์ความรู้ รวมถึงจะเป็นกำลังหลักในการสร้างดาวเทียมดวงต่อไป (THEOS-3) ในประเทศไทยได้ด้วยตัวเอง
- ส่งเสริมให้ผู้ประกอบการในไทยเข้ามามีส่วนร่วมในการผลิตชิ้นส่วนดาวเทียมเพื่อติดตั้งบน THEOS-2A
4. สเปกและการใช้งาน
แม้จะเป็นดาวเทียมขนาดเล็ก (Small Satellite) แต่สมรรถนะสูงมาก
- น้ำหนัก: ประมาณ 100 กิโลกรัม
- กล้องถ่ายภาพโลกความละเอียดสูง 1 เมตรต่อพิกเซล
- กล้องถ่ายภาพดาวเทียม
- อุปกรณ์วัดสนามแม่เหล็กโลก
- อุปกรณ์วัดความเข้มของแสงอาทิตย์
- อุปกรณ์สัญญาณจีพีเอส
- กล้องถ่ายภาพเคลื่อนไหวแบบ Full HD
- ระบบรับสัญญาณเรือ (AIS) และเครื่องบิน (ADS-B)
ภารกิจ: ถึงจะเป็นน้องเล็กและเน้นการเรียนรู้ แต่สมรรถนะการใช้งานของ THEOS-2A ก็ไม่ธรรมดา! เพราะพร้อมปฏิบัติภารกิจเพื่อคนไทย ครอบคลุมถึง 6 ด้านสำคัญ ได้แก่: 1. ด้านการเกษตร 2. ด้านการจัดการน้ำ 3. ด้านภัยพิบัติ 4. ด้านทรัพยากรธรรมชาติ 5. ด้านความมั่นคง 6. และด้านการจัดทำแผนที่
Thai PBS Sci & Tech และ GISTDA เชิญชวนคนไทยร่วมเป็นสักขีพยานในช่วงเวลาสำคัญของประเทศ กับการถ่ายทอดสดการนำส่งดาวเทียม THEOS-2A สู่ห้วงอวกาศ ในวันจันทร์ที่ 12 มกราคม 2569 เวลา 11.47 น. (ตามเวลาประเทศไทย) ผ่านทาง เฟซบุ๊กแฟนเพจ : Thai PBS Sci & Tech และ GISTDA, ยูทูบ : Thai PBS, GISTDAspace โดยตลอดการถ่ายทอดสดจะมี วิศวกรดาวเทียมและผู้เชี่ยวชาญจาก GISTDA มาร่วมให้ความรู้ อธิบายขั้นตอน และตอบคำถาม เพื่อให้ประชาชนเข้าใจภารกิจอวกาศครั้งสำคัญนี้อย่างใกล้ชิด
📌อ่าน : ยกระดับเทคโนโลยีอวกาศไทย! ชวนชมไลฟ์สด THEOS-2A ขึ้นสู่วงโคจร 12 ม.ค. นี้
📌อ่าน : 12 ม.ค. นี้! ร่วมนับถอยหลังส่งดาวเทียม “THEOS-2A” ทะยานสู่วงโคจร
📌อ่าน : เตรียมนับถอยหลัง! THEOS-2A อยู่ Launch Site เตรียมการปล่อยขึ้นสู่อวกาศแล้ว
📌อ่าน : ควบคุมอย่างไร ? เมื่อดาวเทียม “THEOS-2” เตรียมทะยานสู่ห้วงอวกาศ
📌อ่าน : เปิดจุดเด่น ดาวเทียม “THEOS-2” มีดีอย่างไร ?
📌อ่าน : ประโยชน์ 6 ด้าน ! ดาวเทียม THEOS-2 ช่วยพัฒนา “ประเทศไทย” อย่างไร
📌อ่าน : 10 Facts Number ดาวเทียม “THEOS-2” แต่ละตัวเลขบอกอะไรบ้าง ?
📌อ่าน : สำรวจสเปก “ดาวเทียม THEOS-2” ดาวเทียมถ่ายภาพดวงใหม่ของ GISTDA
📌อ่าน : คลายสงสัย ? ดาวเทียม “THEOS-2” ขึ้นสู่วงโคจร แล้วใช้งานได้เลยหรือไม่
📌อ่าน : พาไปรู้จัก 3 วัสดุ ประกอบ “THEOS-2” ให้กลายเป็น “ดาวเทียมสำรวจโลก”
อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ Thai PBS
แหล่งข้อมูลอ้างอิง : GISTDA สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน)
“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech
