ขับ “รถบินได้” ต้องมีใบอนุญาตนักบินหรือเปล่า?

อีลอน มัสก์ไม่ใช่คนแรกที่คิดถึงรถบินได้ รถบินได้เป็นสิ่งที่พบเห็นได้ทั่วไปในนิยายวิทยาศาสตร์มาหลายทศวรรษแล้ว และก็มีการกล่าวอ้างถึงความเป็นไปได้ที่จะผลิตออกมาจำหน่ายให้ผู้บริโภคมานานพอ ๆ กัน

โดย Uber เคยพัฒนาเทคโนโลยีนี้มาตั้งแต่ปี 2017 โดยตั้งเป้าว่าจะนำมาใช้งานในลอสแอนเจลิสภายในปี 2020 ส่วน Klein Vision ซึ่งได้รับใบรับรองความปลอดภัยทางการบินจากหน่วยงานขนส่งของสโลวาเกีย ก็ประกาศว่าจะเริ่มจำหน่ายรถยนต์บินได้ในปีนี้แต่ล่าสุดมีการประกาศเลื่อนการอัปเดตใหม่ไปเป็นปีหน้า

สำหรับ “รถยนต์บินได้” แน่นอนว่ามีประเด็นทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับยานบิน โดยสำนักงานบริหารการบินแห่งสหรัฐอเมริกา (Federal Aviation Administration: FAA) กำหนดให้ยานบินที่มีกำลังขับเคลื่อนและมีน้ำหนักมากกว่า 115 กิโลกรัม (254 ปอนด์) ต้องจดทะเบียน ขออนุญาต และนักบิน/ผู้ขับต้องมีใบอนุญาต

ก่อนหน้านี้ FAA เคยอนุมัติยานพาหนะทดสอบที่ทำงานคล้ายกับรถบินได้มาแล้ว แต่ก็เป็นเพียงยานพาหนะทดสอบ ซึ่งยังไม่มีใครผลิตออกจำหน่ายจริง โดยทางมัสก์เองก็ยอมรับถึงประเด็นด้านกฎหมายในระหว่างงานดังกล่าวว่า “ตนเองไม่แน่ใจว่ามันจะถูกกฎหมายในทุกเขตอำนาจศาลหรือไม่ นี่ไม่ใช่รถที่ออกแบบมาเพื่อความปลอดภัยโดยเฉพาะ”

ในสหรัฐฯ รัฐและเมืองต่าง ๆ อาจไม่อนุญาตให้ยานพาหนะบินขึ้นและลงจอดได้ตามใจในทุกที่ทุกเวลา บางที หากมีการใช้ “รถยนต์บินได้” จริง ก็อาจใช้ได้เฉพาะระหว่างพื้นที่ส่วนตัวกับพื้นที่ส่วนตัวเท่านั้น และต้องได้รับการอนุญาตจากหน่วยควบคุมการจราจรทางอากาศด้วย

“รถยนต์บินได้” กับหลักฟิสิกส์

หลายคนในโลกออนไลน์ได้แสดงความเห็นว่า แม้ว่าอาจจะเคยฝันถึงรถบินได้ตอนเป็นเด็ก แต่ในความเป็นจริงและข้อจำกัดต่าง ๆ ทำให้รถบินได้ไม่เหมาะสมที่จะเป็นยานพาหนะที่ใช้งานได้จริง เนื่องจากรถยนต์ที่เกิดการขัดข้องรถจะหยุด แต่รถบินได้ หากเกิดขัดข้องก็จะร่วงลงสู่พื้น

Tesla Roadster 2 สามารถลอยขึ้นไปในอากาศได้ด้วยถังแรงดันหุ้มด้วยวัสดุคอมโพสิต (COPV: Composite Overwrapped Pressure Vessel คือถังบรรจุของเหลวหรือก๊าซภายใต้ความดันสูง ที่ประกอบด้วย ชั้นซับในบาง ๆ ด้านในสำหรับกั้นสารไม่ให้รั่วไหล และมี ชั้นวัสดุคอมโพสิตเสริมแรง “Structural Fiber Composite” พันหุ้มอยู่รอบนอกเพื่อรับแรงดัน) ที่บรรจุไนโตรเจนหรืออากาศอัดที่ความดัน 10,000 PSI (Pounds per Square Inch หรือ ปอนด์ต่อตารางนิ้ว) ระบบจะส่งก๊าซออกไปยังหัวฉีดสี่หัว ซึ่งทำหน้าที่เป็นเครื่องยนต์ขับดันด้วยก๊าซเย็น การหมุนและการเคลื่อนที่ด้านข้างเกิดจาก COPV และหัวฉีดเพิ่มเติม

จากการปรากฏกายของ Tesla Roadster 2 มีผู้คนตั้งคำถามเกี่ยวกับการแสดงผาดโผนดังกล่าว โดยบางคำถามเกี่ยวข้องกับหลักฟิสิกส์ที่เกี่ยวข้อง เนื่องจากในขณะที่รถกำลังขึ้นทางลาดครึ่งวงกลม ดูเหมือนว่ารถจะวิ่งไม่เร็วพอที่จะเกาะติดกับขอบด้านบนได้ โดยเห็นได้ชัดว่าต้องใช้สิ่งที่เรียกว่า “multi-mode suction system” (ระบบดูดแบบหลายโหมด หรือระบบควบคุมแรงดูดที่สามารถปรับเปลี่ยนรูปแบบการทำงานได้หลายประการ เพื่อให้เหมาะสมกับลักษณะงาน พื้นผิว หรือสถานการณ์ที่แตกต่างกันออกไป) เพื่อช่วยยึดรถไว้

ทำให้หลายคนตั้งคำถามว่า นี่เป็นการโฆษณาเกินจริงมากแค่ไหน? แล้ว Tesla Roadster 2 จะบินได้จริงหรือไม่ หรือแค่เป้นรถที่มีควันพ่นออกมา ในอนาคตเราจะได้คำตอบ

ทำไม? การสร้างรถบินได้จึงเป็นเรื่องยาก

เนื่องจากจำเป็นต้องแก้ไขปัญหาทางกายภาพ กฎระเบียบ และปัญหาเชิงปฏิบัติที่ขัดแย้งกันหลายประการ ดังนี้

ข้อกำหนดด้านการออกแบบที่ขัดแย้งกัน

รถยนต์จำเป็นต้องมีน้ำหนักมาก แข็งแรง และทนทานเพื่อดูดซับแรงกระแทกจากพื้นถนนและการชนเล็กน้อย ในขณะที่เครื่องบินต้องมีน้ำหนักเบา และมีหลักอากาศพลศาสตร์มากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ เพื่อลอยตัวอยู่ในอากาศ การผสมผสานความต้องการทั้งสองนี้ ส่งผลให้เครื่องจักรนั้นมักทำงานได้ไม่ดี ทั้งในฐานะรถยนต์และเครื่องบิน

ข้อจำกัดด้านน้ำหนักและแบตเตอรี่

การบิน โดยเฉพาะอย่างยิ่งการขึ้นลงในแนวดิ่ง (VTOL) ต้องการพลังงานมหาศาล เทคโนโลยีแบตเตอรี่ในปัจจุบันมีน้ำหนักมากเกินไปและขาดความหนาแน่นของพลังงานที่จำเป็น ในการทำให้ยานพาหนะขนาดเท่ารถยนต์ลอยอยู่ในอากาศได้ในระยะทางที่ใช้งานได้จริง

อุปสรรคด้านความปลอดภัยและกฎระเบียบ

ต่างจากรถยนต์ที่สามารถจอดข้างทางได้หากเกิดขัดข้อง รถบินได้หากเครื่องยนต์หรือระบบขัดข้องหมายความว่าจะตกลงมาจากท้องฟ้า ยานพาหนะต้องผ่านการรับรองอย่างเข้มงวดจากหน่วยงานด้านการบิน (เช่น FAA) รวมถึงมาตรฐานความปลอดภัยและมลพิษของยานยนต์ด้วย

ปัญหาใบอนุญาตนักบิน

การกำหนดให้ผู้ขับขี่ทุกคนต้องได้รับใบอนุญาตนักบินอย่างเต็มรูปแบบนั้น ไม่สามารถทำได้จริงในวงกว้าง การใช้งานอย่างปลอดภัยจะต้องอาศัยระบบอัตโนมัติเต็มรูปแบบ ซึ่งต้องใช้คอมพิวเตอร์บนเครื่องในการจัดการการนำทาง อันตรายจากสภาพอากาศ และการหลีกเลี่ยงการชนกันในน่านฟ้าที่มีความหนาแน่นสูงในระดับต่ำ

โครงสร้างพื้นฐานและเสียงรบกวน

เมืองต่าง ๆ ขาดลานจอดเครื่องบิน สถานีชาร์จ และระบบควบคุมการจราจรทางอากาศแบบ 3 มิติ ที่จำเป็นสำหรับการจัดการยานบินส่วนตัวหลายพันลำ นอกจากนี้ ใบพัดที่หมุนในระดับความสูงต่ำยังก่อให้เกิดเสียงรบกวนที่รุนแรงและสร้างความเดือดร้อน ซึ่งพื้นที่ในเมืองและผู้อยู่อาศัยส่วนใหญ่ไม่สามารถทนได้

📌ชมคลิป : เจาะเทคโนโลยีอวกาศ Cold Gas ที่ทำให้ “รถบินได้”

📌ชมคลิป : รถบินได้ ทำไมถึง “ไม่ง่าย” ที่จะขับ ?

ที่มาข้อมูล: iflscience, CNBC, frontiers

อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ Thai PBS

“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech