"หัวหน้าคณะพูดคุยสันติสุขคนใหม่" สะท้อนภาพ "การเมืองนำการทหาร"

หลังสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) มีมติตั้ง “ฐนัตถ์ สุวรรณานนท์” ผู้อำนวยการสำนักข่าวกรองแห่งชาติ เป็นหัวหน้าคณะพูดคุยสันติสุข แทน “พล.อ.สมศักดิ์ รุ่งสิตา” อดีตเลขาธิการ สมช. ซึ่งเป็นหัวหน้าคณะพูดคุยฯ ที่ได้รับการแต่งตั้งในรัฐบาล “อนุทิน 1” แต่ต้องพ้นหน้าที่ดังกล่าวเนื่องจากมีการเปลี่ยนแปลงรัฐบาล

สำหรับ “ฐนัตถ์” ถือเป็นหัวหน้าคณะพูดคุยฯ พลเรือน คนที่ 2 โดย นับจาก “ฉัตรชัย บางชวด”เลขาธิการ สมช. ซึ่งได้รับการแต่งตั้งให้เป็นหัวหน้าคณะดังกล่าว เมื่อครั้งเป็นรองเลขาธิการ สมช. ในปี 2566 สมัยรัฐบาลของนายเศรษฐา ทวีสิน

ผศ.ศรีสมภพ จิตร์ภิรมย์ศรี สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี มองว่า การแต่งตั้งหัวหน้าคณะพูดคุยสันติสุขคนใหม่ เจ้าหน้าที่ฝ่ายพลเรือน ซึ่งยังไม่ได้เกษียณอายุราชการ สะท้อนแนวทางที่รัฐบาลต้องการให้การเมืองนำการทหาร นับเป็นการแสดงออกเชิงสัญลักษณ์ในทางที่ดี

ทั้งยังเคยมีบทบาทอยู่เบื้องหลังของปัญหาชายแดนมานาน ในฐานะที่เคยดำรงตำแหน่งผ.อ.สำนักข่าวกรองแห่งชาติ จึงเชื่อว่าทิศทางการทำงานน่าจะชัดเจนขึ้น รวมถึงความต่อเนื่องในแนวทางของนโยบายที่ได้มีการร่วมทำกันมาก่อนหน้านี้ว่าจะมีการทบทวน แก้ไข หรือเสริมต่อให้ดีขึ้น

"หัวหน้าคณะพูดคุยสันติสุขคนใหม่" สะท้อนภาพ "การเมืองนำการทหาร"

"พูดคุยสันติสุข" ช่วยลดความขัดแย้ง?

เคยมีการคำวิพากษ์วิจารณ์ว่าเป็นการล้มเหลวของการใช้แนวทางคณะพูดคุยสันติสุข 10 กว่าปี แต่กลับไม่สามารถคลี่คลายปัญหาความขัดแย้งได้ แนวทางนี้ควรต้องแก้ไข หรือเพิ่มเติมอย่างไร…

ผศ.ศรีสมภพ กล่าวว่า กระบวนการพูดคุยเพื่อสันติสุขจังหวัดชายแดนภาคใต้ ในรูปแบบ "เปิดเผย-บนโต๊ะครั้งแรกเมื่อปี 2556 ที่มีความต่อเนื่องทางนโยบาย จะเห็นว่าระดับของเหตุการณ์ความไม่สงบลดลงก่อนปี 2556 ดังนั้นจึงยังไม่ได้เป็นการล้มเหลวทางนโยบาย แต่ต้องยอมรับว่าความแปรปรวน และความไม่แน่นอนยังมีอยู่

ข้อสำคัญแรก “หัวหน้าคณะพูดคุยสันติสุข” จะต้องทบทวนยุทธวิธี วิธีการ รวมทั้งเครื่องมือที่เคยใช้ ตั้งแต่คณะพูดคุยสันติสุขชุดที่แล้ว ไม่ว่าจะเป็นเอกสารต่าง ๆ ว่ามีการพูดคุย ตกลง หรือไม่ตกลงอะไรไป เพื่อปรับปรุงแก้ไข หรือเพิ่มเติมในส่วนที่ต้องทำให้เหมาะสมกับปัจจุบัน โดยต้องมีแผนปฏิบัติการร่วม และข้อปฏิบัติการร่วมให้ชัดเจนเป็นรูปธรรม

“คณะพูดคุยสันติภาพ ไม่ได้ทำงานเริ่มจากศูนย์ แต่มีการพูดคุยต่อเนื่องกันมายาวนานพอสมควร อย่างน้อยก็คือ 10 ปีที่ผ่านมา มีความต่อเนื่อง มีฐานความรู้ฐานประสบการณ์ซึ่งสามารถนำมาทบทวนได้ เพื่อลดหรือยุติความรุนแรงในพื้นที่ได้ตามข้อเรียกร้องของคนในพื้นที่”

"หัวหน้าคณะพูดคุยสันติสุขคนใหม่" สะท้อนภาพ "การเมืองนำการทหาร"

กลยุทธ์สำคัญจะต้องไปคุยเนื้อหาสาระการแก้ปัญหาจากทุกฝ่าย ไม่ว่าจะเป็นฝ่ายที่เห็นต่าง รัฐ ประชาชนในพื้นที่ ภาคประชาสังคม ผู้นำท้องถิ่น แม้กระทั้งพี่น้องชาวพุทธ และมุสลิม เพื่อหาข้อปัญหาหลักที่จะแก้ไข และหาทางออกอย่างสันติ ซึ่งถือเป็นจุดสำคัญของการสร้างพื้นที่ทางการเมืองร่วมกัน รับฟังข้อคิดเห็นวิพากษ์วิจารณ์ที่เกิดขึ้นเพื่อนำมาปรับ

เปลี่ยนขั้ว "สายทหาร" เป็น "สายการเมือง"

ถ้าถามว่าการที่รัฐบาลเปลี่ยนตัวหัวหน้าคณะสันติสุขจากสายทหาร มาขั้วสู่สายพลเรือน อาจส่งผลผลกระทบของกองทัพภาคที่ 4 ควรจะเป็นไปในทิศทางใด...

ผศ.ศรีสมภพ มองว่า ในแง่บทบาทของฝ่ายทหาร โดยเฉพาะแม่ทัพภาคที่ 4 ที่มีความมั่นคงในพื้นที่ก็อาจจะส่งผลกระทบ ดังนั้นหัวใจสำคัญการทำงานจะต้องมีการพูดคุย และสร้างความ สัมพันธ์ต้องราบรื่น เนื่องด้วยที่ผ่านมาแม่ทัพภาคที่ 4 ก็อยู่ในคณะพูดคุยสันติสุขด้วยทุกครั้ง

ในขณะที่รัฐบาลให้อำนาจ "วันมูหะมัดนอร์ มะทา" ในฐานะประธานที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี สั่งการแก้ปัญหาชายแดนภาคใต้เชื่อว่าจะช่วยสร้างความสัมพันธ์ และสร้างการร่วมมือกันได้ เนื่องด้วยเป็นบุคคลที่ได้รับการยอมรับสูงในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ทุกฝ่าย โดยเฉพาะชาวมลายูและมุสลิม ดังนั้นหาก "วันมูหะมัดนอร์ มะทา" ได้แสดงบทบาทการทำงานได้อย่างเต็มที่จะเป็นเหมือนโซ่ข้อกลางที่เชื่อมความสัมพันธ์เพื่อให้การทำงานร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพ

"ที่สำคัญคือ จะต้องลดความรู้สึกไม่ไว้วางใจในเหตุการณ์ต่าง ๆ สร้างความยุติธรรมให้ปรากฏ สืบสาวเรื่องราวอย่างยุติธรรม ถ้าท่านวันนอร์ มีบทบาทตรงนี้ได้ ก็จะช่วยสร้างความเข้าใจ และความเชื่อมั่นไว้วางใจระหว่างพี่น้องประชาชน และเจ้าหน้าที่ของรัฐ อย่างเต็มที่ และแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นได้"

อ่านข่าว :

อิทธิพลมืด-ผลประโยชน์ชายแดนใต้ "เบื้องหลังสั่งตาย" สส.กมลศักดิ์"

ประจักษ์วิเคราะห์ : ปัดฝุ่น "แลนด์บริดจ์" พายเรือวนในอ่างเดิม

มอบตัวแล้ว อดีตประธานชุมชนยิง "นักข่าวลำปาง" เสียชีวิต ปมที่จอดรถ