วันที่ 16 พ.ค.2568 น.ส.เพียรพร ดีเทศน์ ผู้อำนวยการฝ่ายรณรงค์ ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ องค์กรแม่น้ำนานาชาติ (International Rivers) เปิดเผยหลังเห็นภาพถ่ายดาวเทียมการขุดเจาะทำแรร์เอิร์ธต้นแม่น้ำกก ในรัฐฉาน ประเทศเมียนมา ห่างจากชายแดนไทย ประมาณ 20 กิโลเมตร และอยู่ห่างจากแม่น้ำกกเพียง 2-3 กิโลเมตร
น.ส.เพียรพร ระบุว่า การทำเหมืองแร่แรร์เอิร์ธ ต้องใช้กรดฉีดเข้าไปในภูเขา และสกัดแร่ออกมา ซึ่งส่งผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมรุนแรง มีตัวอย่างเกิดขึ้นในต่างประเทศ เช่น จีน สหรัฐอเมริกา โดยเฉพาะเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในรัฐคะฉิ่น ประเทศเมียนมา ใกล้กับชายแดนจีน มีหลายองค์กรและสื่อมวลชนท้องถิ่น รายงานถึงความรุนแรงผลกระทบ ด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพคนงานในเหมืองแรร์เอิร์ธด้วย
ผู้อำนวยการฝ่ายรณรงค์ ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ องค์กรแม่น้ำนานาชาติ ยืนยันว่า เหมืองแรร์เอิร์ธ ที่กำลังเกิดขึ้นบริเวณต้นแม่น้ำกก ส่งผลกระทบต่อน้ำที่ไหลเข้าสู่ประเทศไทย ที่ อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ และไหลผ่านตัวเมืองเชียงราย ซึ่งเป็นแหล่งผลิตน้ำประปา การเกษตร และแหล่งวัฒนธรรมของคนในลุ่มน้ำและไหลลงสู่แม่น้ำโขง
มูลนิธิเล็ก ๆ เช่น มูลนิธิสิทธิมนุษยชนไทยใหญ่ ยังมีภาพถ่ายทางดาวเทียม เห็นกิจกรรมการทำเหมืองแร่ จึงมีคำถามถึงหน่วยงานที่รับผิดชอบว่า หน่วยงานด้านความมั่นคง มีข้อมูลเหล่านี้หรือไม่ และหากมีจะเปิดเผยข้อมูล เพื่อจะป้องกันผลกระทบไม่ให้เกิดขึ้น หรือว่าจะหยุดเหมืองแรร์เอิร์ธได้อย่างไร
น.ส.เพียรพร กล่าวถึงพื้นที่การทำเหมืองแรร์เอิร์ธ ที่อยู่ภายใต้พื้นที่อิทธิพลของว้า ซึ่งรัฐบาลเมียนมา อาจไม่มีอำนาจในการดูแลพื้นที่ และตั้งคำถามว่า จะใช้ช่องทางไหนในการพูดคุยหรือเจรจา เพื่อให้ประชาชนปลอดภัย สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นตอนนี้ ยังเป็นเพียงแค่เริ่มต้น ยังไม่เกิดหายนะทั้งลุ่มน้ำ
ก่อนหน้านี้การตรวจพบโลหะหนัก สารหนูในน้ำ และตะกอนดินในแม่น้ำกก เนื่องจากการทำเหมืองแร่ทองคำ เมื่อมีการทำเหมืองแรร์เอิร์ธ ถือเป็นการทำเหมืองที่อันตรายที่สุดอย่างหนึ่งในโลก และกำลังเกิดขึ้นต้นแม่น้ำกกที่ไหลเข้าสู่ อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ และ จ.เชียงราย
อยากให้รัฐบาลจริงจังในการแก้ปัญหา และต้องเร่งเจรจาแก้ไขให้เร็วที่สุด ตอนนี้ถือว่าเพิ่งเริ่มต้น ไม่จำเป็นต้องให้ไปถึงหายนะ ทำอย่างไรที่จะป้องกันประชาชนให้ได้ทันทันท่วงที
น.ส.เพียรพร กล่าวอีกว่า ในช่วงฤดูฝนคนเชียงรายนอนไม่หลับ เพราะกังวลน้ำท่วม ดินโคลน หากย้อนกลับไปน้ำท่วมที่ผ่านมา อาจปนเปื้อนสารหนู ปีนี้มีการทำเหมืองแรร์เอิร์ธ ยังไม่รู้ว่าโคลนจะปนเปื้อนสารพิษอะไรอีก ซึ่งประเทศไทยยังไม่รู้จักแรร์เอิร์ธดีด้วยซ้ำ จะต้องมีการตรวจสารอะไรบ้าง และต้องตรวจที่ไหนบ้าง ในเรื่องนี้ถือเป็นเรื่องใหญ่มาก
ปัจจุบันแม่น้ำกกมีสภาพน้ำขุ่นกว่าเดิม หากไม่หยุดยั้งการทำเหมืองบริเวณต้นน้ำ โดยเฉพาะการทำเหมืองแรร์เอิร์ธ จะยิ่งทำให้ความซับซ้อนปัญหายากเข้าไปอีก ถ้ารัฐบาลไม่เริ่มต้นจะลำบากมากขึ้นและอันตรายรุนแรงมากขึ้น
ส่วนการทำเหมือนแรร์เอิรธ เป็นที่รับทราบว่า เป็นแร่ที่ต้องการของประเทศมหาอำนาจโลก โดยเฉพาะประเทศจีน ที่เข้าไปลงทุนสัมปทานในเมียนมา อาจจะต้องมีการพูดคุยหรือเจรจาอย่างใดหรือไม่
ผู้อำนวยการฝ่ายรณรงค์ ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ องค์กรแม่น้ำนานาชาติ ระบุว่า การทำอุตสาหกรรมในโลก ปัจจุบันมุ่งเน้นไปในเรื่องของอุตสาหกรรมที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม แต่ยกตัวอย่างเช่น อุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้าที่พึ่งพาแรร์เอิร์ธ
เหมืองแรร์เอิร์ธที่ทำในเมียนมา ถูกระบุว่าเป็นเหมืองเถื่อน ไม่มีกฎหมายใดใดกำกับ คำถามที่สำคัญ ถ้าเกิดขึ้นแบบนี้ประเทศไทย มีกฎหมายที่ค่อนข้างรัดกุม และการมีส่วนร่วมของประชาชน ที่รับรองสิทธิของประชาชน คุณภาพสิ่งแวดล้อม การลงทุนของจีนที่อยู่นอกประเทศไทย และอยู่ในประเทศเพื่อนบ้าน ที่อยู่ในภาวะสงคราม ถ้าปล่อยไปแบบนี้ การทำเหมืองที่ไม่มีการควบคุม คนที่อาศัยในลุ่มน้ำจะลำบาก
อ่านข่าว : คุมฝากขัง "อดีตเจ้าอาวาสวัดไร่ขิง" - โบรกเกอร์สาวเว็บพนัน
สั่งย้าย ทสจ.ฉะเชิงเทรา มือจับทุนจีนรุกป่าปลูกทุเรียนคลองตะเกรา
"ปริญญา" ขอทุกฝ่ายอย่าสร้างเงื่อนไขเกิด "รัฐประหาร" แนะสู้ใต้รัฐธรรมนูญ