วันนี้ (10 พ.ย.2568) Lumen Prize เป็นการประกวดศิลปะดิจิทัลและเทคโนโลยีระดับโลกที่ก่อตั้งมาตั้งแต่ปี 2554 โดยมุ่งเน้นผลงานที่ผสานศิลปะ เทคโนโลยี และวัฒนธรรมเข้าด้วยกัน เพื่อสร้างแรงบันดาลใจและสะท้อนประเด็นสังคมสมัยใหม่ ทุกปีจะมีรางวัลหลากหลายสาขา เช่น อัตลักษณ์และวัฒนธรรม โดยผู้ชนะจะได้รับเงินรางวัลสูงสุดถึง 12,000 ดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 400,000 บาท และโอกาสจัดแสดงผลงานทั่วโลก
ในปีนี้ Lumen Prize จัดงานประกาศผลรางวัลอย่างยิ่งใหญ่ที่พิพิธภัณฑ์ Kunstsilo ในเมืองคริสเตียนซันน์ ประเทศนอร์เวย์ เมื่อเดือน ต.ค.ที่ผ่านมา โดยมีผู้เข้าร่วมจากทั่วโลก ปีนี้สร้างสถิติใหม่ด้วยผลงานเข้าประกวดกว่า 2,200 ชิ้น จากศิลปินใน 71 ประเทศทั่วโลก ก่อนคัดเลือกเหลือผู้เข้าชิงรอบสุดท้าย 99 ผลงาน ซึ่งสะท้อนถึงความนิยมที่เพิ่มขึ้นของศิลปะดิจิทัลในยุค AI และภาพถ่ายดาวเทียม เพื่อให้ผู้ชมได้สัมผัสศิลปะดิจิทัลแบบใกล้ชิด พร้อมเวิร์กช็อปและเสวนาเกี่ยวกับอนาคตของศิลปะกับเทคโนโลยี
ผลงาน "Cumulus" คว้า Gold Award
ผลงานที่ชนะรางวัลชื่อ "Cumulus" เป็นการติดตั้งศิลปะดิจิทัลสุดล้ำที่ "เฝ้าดู" ชายแดนเม็กซิโก-สหรัฐฯ ยาวกว่า 3,000 กิโลเมตร แต่ไม่ใช่คนที่ข้ามแดน หากแต่เป็นก้อนเมฆที่ลอยอิสระข้ามเส้นเขต ใช้ภาพถ่ายดาวเทียมจาก NOAA สแกนแบบเรียลไทม์ด้วยโปรแกรม Computer Vision ที่พัฒนาเอง แสดงผลบนจอ e-paper 2 ตัว จอแรกแสดงทวีปอเมริกาทั้งหมด จอที่ 2 โฟกัสชายแดนพร้อม LED สีแดงบอกจุดเมฆข้าม อัปเดตทุก 11 นาที
ดีไซน์ได้แรงบันดาลใจจาก CubeSat หรือดาวเทียมขนาดเล็ก แต่ติดตั้งบนพื้นโลก เพื่อชวนผู้ชมมอง "Overview Effect" มุมมองจากอวกาศที่ลบภาพพรมแดนให้หายไป เหลือแต่บรรยากาศส่วนตัวที่เชื่อมโยงทุกคน สะท้อนยุคชาตินิยมและการอพยพ โดยเปรียบธรรมชาติที่ไหลลื่นกับการเมืองที่ตายตัว
รู้จัก "งอนงอน-ฏิริรี" 1 ในเจ้าของผลงาน Cumulus
งอนงอน-ฏิริรี คณานุรักษ์ เกิดที่กรุงเทพฯ และปัจจุบันอาศัยอยู่ที่นิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา เป็นศิลปิน (Performance artist) และนักการศึกษา (Educator) ที่มุ่งสำรวจการบิดเบือนเสียง การขัดจังหวะเวลา และการที่เทคโนโลยีเปลี่ยนแปลงความหมายและวิธีการสื่อสาร โดยใช้ "ความผิดพลาด" ทั้งจากมนุษย์และเครื่องจักรเป็นเครื่องมือในการด้นสด (improvisation)
ฏิริรี จบปริญญาตรีด้านการออกแบบนิทรรศการจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และปริญญาโทด้านโทรคมนาคมเชิงโต้ตอบ (Interactive Telecommunications) จากมหาวิทยาลัยนิวยอร์ก ปัจจุบันเป็นอาจารย์ที่ Yale School of Art และเคยบรรยายที่ University of the Arts ในฟิลาเดลเฟีย รวมถึง School for Poetic Computation (SFPC)
นอกจากนี้ ฏิริรี เป็นสมาชิกผู้ก่อตั้ง NUUM Collective และแสดงผลงานที่สถานที่สำคัญ เช่น Roulette Intermedium, Judson Memorial Church รวมถึงสำรวจเสียงในบริบทของ consumerism ผ่าน machine learning และ chatbot ที่ CultureHub
"MORAKANA" เป็นสตูดิโอศิลปะที่ตั้งอยู่ในนิวยอร์ก ก่อตั้งโดย ฏิริรี คณานุรักษ์ และ เซบาสเตียน โมราเลส ชาวเม็กซิโก ในปี 2565 โดยเน้นการทดลองพัฒนาเครื่องมือกำหนดเองและการสำรวจทางวิทยาศาสตร์-ศิลปะ เพื่อชวนให้ผู้ชมคิดวิเคราะห์บทบาทของเทคโนโลยีในชีวิตประจำวัน โดยใช้หลักการทางวิทยาศาสตร์ท้าทายให้ธรรมชาติยึดคืนระบบนิเวศทั้งทางกายภาพและดิจิทัลที่มนุษย์สร้างขึ้น
ที่มาข้อมูล : Lumen Prize, NYU TISCH, New Museum
อ่านข่าวอื่น :
น้ำใกล้เต็มความจุ "เขื่อนภูมิพล" ระบายน้ำเพิ่มเป็น 48-55 ล้าน ลบ.ม.
"เขื่อนเจ้าพระยา" ทยอยระบายน้ำเพิ่มเป็น 2,900 ลบ.ม./วินาที