วันนี้ (13 ก.พ.2569) ผศ.ดร.สิงห์ สิงห์ขจร คณบดีคณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา เปิดเผยมุมมองถึงการสื่อสารของ คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ในการจัดเลือกตั้งที่ผ่านมา โดยระบุว่า ภาพรวมการประชาสัมพันธ์เชิญชวนประชาชนออกมาใช้สิทธิของ คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ทำได้ค่อนข้างดี ทั้งการสื่อสารวันเลือกตั้ง วันลงประชามติ ตลอดจนการอธิบายขั้นตอนการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขต บัญชีรายชื่อ และกระบวนการลงคะแนนอย่างชัดเจน ทำให้ประชาชนเข้าใจขั้นตอนมากขึ้น
อย่างไรก็ตาม เมื่อเข้าสู่ช่วงหลังการเลือกตั้งซึ่งเกิดประเด็นข้อสงสัย เช่น การนับคะแนนใหม่ หรือกรณี "บัตรเขย่ง" กกต. กลับขาดในเรื่อง "การสื่อสารในภาวะวิกฤต" (Crisis Communication) ทั้งที่เป็นเรื่องที่สามารถคาดการณ์ล่วงหน้าได้ จากบทเรียนในอดีต เพราะแทบทุกครั้งหลังการเลือกตั้งมักมีคำถามเรื่องคะแนนคลาดเคลื่อน บัตรเขย่ง หรือข้อกล่าวหาทุจริตเกิดขึ้นเสมอ แต่ กกต.กลับไม่มีการเตรียมชุดคำตอบ หรือการสื่อสารที่ทันท่วงที ทำให้ความไม่พอใจของประชาชนขยายตัว
ถ้า กกต.มีการวางแผนเรื่องของการสื่อสารในภาวะวิกฤตที่ชัดเจน จะสามารถที่จะรู้ว่าจุดอ่อนที่จะเกิดปัญหาเช่น เงื่อนไขการขอนับคะแนนใหม่ ขั้นตอนการร้องเรียน หลักฐานที่ต้องใช้ และกรอบระยะเวลาพิจารณา ถ้ามีการวางแผนตั้งแต่ต้น เตรียมชุดคำตอบไว้ล่วงหน้า ซึ่ง ณ วันนี้ชุดคำตอบพวกนี้ไม่ได้ถูกสร้างขึ้นเลย
ในการเลือกตั้งครั้งนี้ การชี้แจงหลายประเด็นค่อนข้างล่าช้า ทำให้เกิดช่องว่างข้อมูลในช่วงเวลาสำคัญ โดยเฉพาะกรณีประชาชนรวมตัวล้อมหีบเลือกตั้ง หรือข้อสงสัยด้านกระบวนการทางกฎหมาย หากมีการแถลงข่าวหรือออกเอกสารชี้แจงตั้งแต่วันแรก อาจช่วยลดความเข้าใจผิดและลดความตึงเครียดในสังคมได้
ผศ.ดร.สิงห์ ยังเสนอว่า ในยุคดิจิทัลที่ข้อมูลเคลื่อนไหวรวดเร็ว กกต.ควรใช้ทุกช่องทาง ทั้งเว็บไซต์ โซเชียลมีเดีย การออก Press Release และการจัดทำอินโฟกราฟิก เพื่ออธิบายขั้นตอนต่างๆ และข้อกฎหมายที่เป็นภาษาที่ประชาชนเข้าใจได้ง่าย ควบคู่กับการทำ Social Listening เพื่อติดตามกระแสออนไลน์และตอบคำถามอย่างทันท่วงที
ยิ่งปล่อยช่วงเวลาให้ช้าเท่าไหร่ ก็จะยิ่งทำให้เกิดความไม่พอใจ ความเข้าใจผิดเกิดขึ้น
ในด้านผลกระทบต่อความเชื่อมั่น ผศ.ดร.สิงห์ ระบุว่า ปัญหาการสื่อสารย่อมกระทบต่อความเชื่อมั่นของ กกต.โดยตรง แต่จะไม่ส่งผลต่อความชอบธรรมของรัฐบาลใหม่มากนัก เนื่องจากเป็นคนละส่วนกัน อย่างไรก็ตาม กกต.จำเป็นต้องเร่งปรับภาพลักษณ์ผ่านการสื่อสารที่ต่อเนื่อง ชัดเจน และโปร่งใส เพื่อฟื้นฟูศรัทธาของประชาชนในระยะยาว
ส่วนบทบาทของสื่อมวลชนและผู้ผลิตเนื้อหาออนไลน์ ในการนำเสนอข้อมูลอย่างรอบด้าน ให้น้ำหนักทั้งฝ่ายผู้ร้องเรียนและคำชี้แจงจาก กกต. อย่างสมดุล พร้อมตรวจสอบข้อเท็จจริงก่อนเผยแพร่ เนื่องจากข่าวปลอมและข้อมูลบิดเบือนสามารถแพร่กระจายอย่างรวดเร็วผ่านอัลกอริทึมของแพลตฟอร์มออนไลน์ และอาจนำไปสู่ความเข้าใจผิดในวงกว้าง
ผศ.ดร.สิงห์ กล่าวทิ้งท้ายว่า กกต.ควรถอดบทเรียนจากการเลือกตั้งครั้งนี้ เพื่อจัดทำแผนสื่อสารภาวะวิกฤตอย่างเป็นระบบ เตรียมข้อมูลล่วงหน้า และสื่อสารอย่างต่อเนื่อง โปร่งใส และเข้าใจง่าย เพื่อรักษาความเชื่อมั่นของประชาชนต่อกระบวนการประชาธิปไตยในระยะยาว
อ่านข่าว :
กกต.แจงบาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้ง กันปลอมแปลง-บัตรเขย่ง ยันลงคะแนนเป็นความลับ
เลือกตั้ง 2569 : กกต. ย้ำมาตรการเก็บรักษาบัตรเลือกตั้งที่นับคะแนนแล้ว และเอกสารเกี่ยวกับการเลือกตั้ง
เปิดชื่อ 3 บริษัทพิมพ์บัตรเลือกตั้ง "สมชัย" ชี้บาร์โค้ดอาจเข้าข่ายผิด รธน.