แนะตั้ง "ผู้นำทาง" บูรณาการ 4 มิติ "ดับไฟใต้"

ความเห็นและข้อเสนอแนะดังกล่าวมาจาก รศ.ปณิธาน วัฒนายากร นักวิชาการด้านความมั่นคงและการต่างประเทศ ซึ่งทีมข่าวการเมืองได้ตั้งประเด็นถามถึงปัญหา "ไฟใต้" ว่าทำไมยังแก้ไม่ได้ คำตอบคือมีหลายปัจจัย แต่ประเด็นสำคัญอยู่ที่การขาด "ผู้นำทาง" ที่จะดับไฟได้อย่างแท้จริง

เมื่อชี้ว่าขาด "ผู้นำทาง" รศ.ปณิธาน แนะนำให้รัฐบาลหรือนายกรัฐมนตรีเร่งหา "คนนำทาง" ในการแก้ปัญหาความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้ หรือ "ผู้นำดับไฟใต้" ที่มีทั้งมิติด้านจิตวิญญาณ ยุทธศาสตร์ การบริหาร และมิติระหว่างประเทศ

เนื่องจากปัญหามีหลายมิติ การแก้ไขจึงต้องบูรณาการ 4 ด้าน ได้แก่ ด้านความมั่นคง การต่างประเทศ การพัฒนา และภาคประชาสังคม ซึ่งเมื่อเชื่อมโยงทั้งหมดเข้าด้วยกัน จะเป็นโจทย์สำคัญของฝ่ายปฏิบัติในการดับไฟใต้

ทั้งนี้ เป็นโจทย์ของรัฐบาล นายกรัฐมนตรี, ศอ.บต., กอ.รมน., กอ.รมน.ภาค 4 ส่วนหน้า รวมถึงแม่ทัพภาคที่ 4 ที่ต้องเข้าใจบริบทดังกล่าว โดยแม่ทัพภาคที่ 4 ทำหน้าที่บริหารความสมดุลในการแก้ปัญหาทุกมิติ ไม่ให้น้ำหนักด้านใดด้านหนึ่งมากเกินไป เพราะอาจทำให้สถานการณ์แปรปรวน

รศ.ปณิธาน วัฒนายากร ยังยกตัวอย่างโครงสร้างในอดีต เพื่อชี้ให้เห็นแนวทาง "ผู้นำทาง" ดับไฟใต้ เช่น การตั้งคณะกรรมการอิสระเพื่อความสมานฉันท์แห่งชาติ (กอส.) โดยมีนายอานันท์ ปันยารชุน เป็นประธาน ขณะเดียวกัน ในสถานการณ์ปัจจุบันที่มีความซับซ้อนมากขึ้น ก็มีข้อเสนอให้คงการเจรจาอย่างเป็นทางการไว้

การเจรจาผ่านคณะพูดคุยสันติสุขชายแดนภาคใต้ เป็นอีกแนวทางที่ถูกคาดหวังว่าจะช่วย "ดับไฟใต้" ได้ โดยตลอดกว่า 2 ทศวรรษที่ผ่านมา ประเทศไทยมีคณะพูดคุยฯ ตามคำสั่งนายกรัฐมนตรีมาแล้วเกือบ 10 คณะ

อย่างไรก็ตาม ยังมีข้อสังเกตว่าการดำเนินงานยังไม่สัมฤทธิ์ผล และยังคงย่ำอยู่กับที่ แม้จะมีความสำคัญไม่น้อยไปกว่ายุทธศาสตร์หรือปฏิบัติการด้านความมั่นคง

ด้วยเหตุนี้ รศ.ปณิธาน จึงเสนอให้คงกลไกการเจรจาไว้ แต่ต้องมีความชัดเจนทั้งในเชิงกฎหมายและการสั่งการของรัฐบาล ว่าจะดำเนินการในรูปแบบใด ควบคู่ไปกับการแต่งตั้ง "ผู้นำทาง" หรือคณะทำงานชุดพิเศษ

หากพิจารณาจากข้อเสนอแนะดังกล่าว รัฐบาลหรือนายกรัฐมนตรีอาจต้องเริ่มจากการเรียกประชุมสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) แบบเต็มคณะในเร็ว ๆ นี้ เพื่อกำหนดทิศทาง "ดับไฟใต้" ไม่ว่าจะเป็นบทบาทของคณะพูดคุยสันติสุขชายแดนภาคใต้ หรือการกำหนดตัวบุคคลที่จะเข้ามาเป็นหัวหน้าคณะ

อีกข้อสังเกตหนึ่งคือ บทบาทดังกล่าวอาจเชื่อมโยงไปถึงประธานที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี วันมูหะหมัดนอร์ มะทา

รายงาน : เสาวลักษณ์ วัฒนศิลป์ บรรณาธิการข่าวการเมือง ไทยพีบีเอส