เปิดแล้ว "Virtual Bank" ธนาคารไร้สาขา ความท้าทาย "ระบบการเงิน”ใหม่ของไทย

"Virtual Bank" ธนาคารพาณิชย์รูปแบบใหม่ อาจจะไม่ใช่เรื่องใหม่ เพราะมีการพูดถึงมาบ้างแล้วในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา เพียงที่ยังไม่มีการเปิดตัวอย่างเป็นทางการ ล่าสุด ธนาคารคลิกซ์ จำกัด (มหาชน ) (CLICX ) ซึ่งเป็นความร่วมมือ จาก 3 พันธมิตร ธนาคารกรุงไทย /AIS และ OR ที่มีฐานลูกค้าอยู่ในมือนับล้านคน ในการนำเทคโนโลยีและข้อมูลที่หลากหลายมาใช้เพื่อเสนอบริการทางการเงินรูปแบบใหม่ เพื่อตอบโจทย์ความต้องการของผู้บริโภค และรองรับการเข้าสู่ระบบการเงินรูปแบบใหม่ของประเทศไทย

โดยเปิดตัว "Virtual Bank" ธนาคารไร้สาขาแห่งแรกของไทย แบบไร้พนักงานให้บริการ ทุกอย่างอยู่บนปลายนิ้วของผู้บริโภค ที่จะทำธุรกรรมทางการเงินเอง ทั้ง การฝาก ถอน ขอสินเชื่อ และอื่นๆได้ด้วยตัวเอง ซึ่งระยะแรกเน้นไปที่กลุ่มคนมีรายได้ไม่แน่นอน ที่เข้าถึงแหล่งเงินทุนยาก เช่น กลุ่ม SMEs กลุ่มฟรีแลนด์ กลุ่มไรเดอร์ เป็นต้น

เปิดแล้ว "Virtual Bank" ธนาคารไร้สาขา ความท้าทาย "ระบบการเงิน”ใหม่ของไทย

วันนี้ (2 มิ.ย.2569) ธนาคารเปิดให้ประชาชนที่สนใจ จองหมายเลขบัญชีสามารถเลือกเลขที่ชอบ ทั้งเลขสวย เลขตอง เลขเรียง เลขจำง่าย เลขมงคล เลขหงส์มังกร เลขเสริมการเงิน การงาน ความรัก หรือเลขที่ตรงกับ 7 หลักท้ายของเบอร์มือถือ

ส่วนใครที่สงสัยว่า ฝากเงินแล้วจะได้อัตราดอกเบี้ยและเสียค่าธรรมเนียมอย่างไรนั้น เบื้องต้นยังไม่ประกาศออกมาอย่างเป็นทางการ แต่มี 2 ทางเลือก คือ พ็อกเก็ตรับรางวัล (Reward Pocket) เป็นเงินฝากที่สามารถเปิดได้ในแต่ละช่วงเวลาจากแอปพลิเคชัน หรือเว็บของธนาคาร

ส่วน พ็อกเก็ตดอกเบี้ยสูง (Save Max Pocket) เป็นเงินฝากที่สามารถเลือกเปิดและฝากได้ เพื่อรับอัตราดอกเบี้ยพิเศษ ตามแคมเปญที่ธนาคารกำหนด ส่วนการคำนวณอัตราดอกเบี้ย เช่น อัตราดอกเบี้ย 0.50%/ปี มีเงินฝากคงเหลือ ณ สิ้นวันที่ 1 ก.ค.2569 จำนวน 1 ล้านบาท จะคำนวณจากดอกเบี้ยของการฝาก 1 วัน คือ 1 ล้านบาทคูณด้วย 0.50 หาร 100 และคูณด้วย 1 หาร 365 วัน เท่ากับ ดอกเบี้ยที่ได้รับ

ส่วนค่าธรรมเนียนต่างๆ เช่น ค่ารักษาบัญชี อยู่ที่ 20 บาท/เดือนในกรณีที่บัญชีไม่มีความเคลื่อนไหวติดต่อกัน 12 เดือน และมียอดคงเหลือต่ำกว่า 500 บาท แต่ทั้งนี้ธนาคารยกเว้นค่าธรรมเนียนไปจนถึงวันที่ 31 ธ.ค.70

ส่วนค่าธรรมเนียมการถอนเงินที่ไม่ใช้บัตรที่ตู้ ATM/ADM ธนาคารกรุงไทย จะค่าบริการรายการละ 10 บาท และค่าธรรมเนียมการฝากเงินที่ไม่ใช้บัตรที่ตู้ ADM ธนาคารกรุงไทย จะเสียค่าบริการ 50 บาทต่อรายการ แต่ทั้งนี้ธนาคารกำหนดค่าธรรมเนียมพิเศษ 10 บาท ต่อรายการจนถึงวันที่ 31 ธ.ค.2569

ทั้งนี้จะเป็นการเปิดบัญชีแบบไม่มีสมุดคู่ฝาก (e-Savings) เฉพาะลูกค้าบุคคลธรรมดา สัญชาติไทย อายุ 15 ปีบริบูรณ์ขึ้นไป และ จำกัดจำนวนบัญชีเงินฝาก 1 บัญชี ต่อ 1 คน เปิดบัญชีผ่านแอปพลิเคชันCLICX หรือ ช่องทางCLICX Miniapp /แอปเป๋าตัง/แอป My AIS ซึ่งจะเปิดบัญชีผ่านแอป CLICX ตั้งแต่วันที่ 19 มิ.ย.2569 และธนาคารจะเปิดให้ดาวน์โหลดแอป CLICX เร็วๆ นี้

ส่วนจำนวนเงินเปิดบัญชี ยังไม่กำหนด เช่นเดียวกับระยะเวลาการฝาก นับว่าเป็นนิมิตของการทำธุรกรรมทางการเงิน ที่ทันกับโลกยุคดิจิทัล ส่วนจะได้รับความสนใจจากผู้ใช้บริการมากน้อยเพียงใดนั้นคงต้องติดตามต่อไป

ส่วนเงื่อนไขอื่นๆ เช่น การเรียกดู หรือ จัดการวงเงินใช้จ่ายสูงสุดต่อวัน สามารถทำได้บนแอปพลิเคชันน CLICX หรือ ขอรายการเดินบัญชีย้อนหลังหน้าสมุดบัญชีออนไลน์ หรือ หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายของดอกเบี้ย สามารถเลือกรับเอกสารผ่าน แอปพลิเคชัน หรือทางอีเมล

นอกจากนี้ สามารถปิดบัญชีได้ด้วยตนเอง ผ่านแอพพลิเคชั่นคลิกเท่านั้น กรณีมีดอกเบี้ยสะสมในบัญชีธนาคารจะโอนเงินทั้งหมดไปยังบัญชีที่ลูกค้าระบุไว้ และปิดบัญชี ทั้งนี้ ลูกค้าที่ปิดบัญชีไปแล้ว หากต้องการเปิดบัญชีใหม่ จะสามารถทำได้ภายหลัง 30 วันนับจากวันที่ปิดบัญชีเท่านั้น ส่วนกรณีเงินฝากที่ได้รับความคุ้มครองฝากตามจำนวน ที่กำหนดไว้ในกฎหมายตั้งแต่ 11 ส.ค. 2560 เป็นต้นไป ลูกค้าต่อรายจะได้รับการคุ้มครองสูงสุดไม่เกิน 1 ล้านบาท

ส่วนข้อควรระวัง ในการใช้แอปพลิเคชัน สำหรับสิทธิ์ในการได้รับการยกเว้นภาษี ณ ที่จ่ายของดอกเบี้ยเงินฝากเป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กรมสรรพากรกำหนด การหักบัญชีไม่มีการทำธุรกรรมติดต่อกันเป็นเวลา 12 เดือนขึ้นไปและ มียอดคงเหลือเป็น 0 ธนาคารจะปิดบัญชีอัตโนมัติ ขณะที่การทำธุรกรรมบางประเภทอาจมีค่าธรรมเนียม

น.ส.สุพร สุนทรโรหิต ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ธนาคารคลิกซ์ จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า บริการทางการเงินต้องไม่ใช่แค่การทำให้คนไทยมีบัญชีธนาคาร หรือเข้าถึงบริการพื้นฐานเท่านั้น แต่ต้องเป็นโครงสร้างพื้นฐานที่เปิดโอกาสให้ทุกคน เข้าถึงชีวิตทางการเงินที่ดีขึ้นได้อย่างเท่าเทียม เพราะในความเป็นจริง การมีบัญชีธนาคารไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะเข้าถึงโอกาสทางการเงินที่เหมาะกับตัวเองได้

จากข้อมูลของธนาคารแห่งประเทศไทย ปัจจุบันคนไทยกว่า 63% ยังอยู่ในกลุ่มที่เข้าถึงบริการทางการเงินได้อย่างไม่เต็มศักยภาพ และยังมีคนไทยอีกกว่า 80% ที่มีเงินสำรองฉุกเฉินในการดำรงชีพได้ไม่เกิน 6 เดือน หากเกิดเหตุไม่คาดคิดหรือรายได้หยุดชะงักกะทันหัน ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่า คนไทยจำนวนมากยังขาดโอกาสในการเข้าถึงบริการทางการเงินที่เหมาะสม ยืดหยุ่น และสอดคล้องกับความเป็นจริงของชีวิตในปัจจุบัน

อย่างไรก็ตาม Virtual Bankธนาคารพาณิชย์รูปแบบใหม่ ที่ให้บริการผ่านช่องทางดิจิทัลเป็นหลักนั้น มีการพูดถึงมาระยะหนึ่ง ศ.ดร.อาณัติ ลีมัคเดช หัวหน้าภาควิชาการเงิน คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (มธ.) ให้ความเห็นว่า ธนาคารแห่งประเทศไทย หรือ ธปท. ควรมีการกำหนดสัดส่วนการปล่อยสินเชื่อเพื่อสร้างอาชีพด้วย

เพื่อไม่ให้เกิดการมุ่งเน้นปล่อยสินเชื่อเพื่อบริโภคมากเกิน จนเพิ่มความเสี่ยงในการก่อหนี้เสีย และประโยชน์ของ Virtual Bank จะแทบไม่มีประโยชน์เลย ถ้าการระดมเงินเข้ามาในระบบถูกนำไปใช้เพื่อการบริโภคอย่างเดียว และทุกคนก็รู้ดีว่าปลายทางจะจบลงอย่างไร

ดังนั้น ถ้าฝ่ายที่ทำหน้าที่กำกับควบคุม (ธปท.) ไม่ออกมาบังคับในเรื่องสัดส่วนการปล่อยกู้เพื่อสร้างอาชีพ ทางผู้ให้บริการ Virtual Bank ก็จะไม่พยายามทำด้วยตัวเอง แต่ถ้าบังคับจะเป็นการแข่งขันที่เป็นธรรม อยู่บนกติกาเดียวกัน และความรอบคอบด้วย

ขณะเดียวกัน ธปท. ก็ควรสร้างภูมิคุ้มกันทางการเงินให้กับครัวเรือนด้วย โดยต้องประกาศชัดว่า จะไม่มีนโยบายในการช่วยซื้อหนี้ หรือเครื่องมืออะไรต่างๆ ในการพักหนี้ให้กับครัวเรือนที่มีหนี้เสียเยอะเป็นอันขาด เพื่อสร้างวินัยทางการเงินให้ครัวเรือน และบริหารจัดการในการสร้างหนี้อย่างเหมาะสม

เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดเป็นภาระหนี้เสียของประเทศในอนาคต ธปท. ควรเร่งกำหนดมาตรการ 2 ส่วน สำหรับกำกับควบคุมธนาคารไร้สาขา (Virtual Bank) เพื่อป้องกันการปล่อยสินเชื่อที่กระจุก หรือเอื้อให้เกิดการก่อหนี้เกินความจำเป็นด้วยรูปแบบซื้อก่อนจ่ายทีหลัง (Buy Now Pay Later)

เนื่องจากการปล่อยสินเชื่อเพื่อการบริโภคจะเกิดขึ้นแน่นอน เพราะกลุ่มทุนพันธมิตรที่รวมกันเพื่อเปิด Virtual Bank และได้รับใบอนุญาตในการประกอบการธุรกิจ Virtual Bank มีกลุ่มธุรกิจแพลตฟอร์มพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ (E-Commerce) อยู่ด้วย ซึ่งจะได้ประโยชน์อย่างมาก จากการปล่อยสินเชื่อของ Virtual Bank

อ่านข่าว:

Virtual Bank ทางเลือกใหม่ "กลุ่มรายได้ไม่แน่นอน" ยกระดับ FinTech ไทย

รู้จัก Virtual Bank คืออะไร ทำไม “ต้อง” พลิกประวัติศาสตร์การเงินไทย

เตือน ธปท. อุด 2 ช่องโหว่ คุมเกณฑ์ปล่อยกู้-ยืนยันตัวตนVirtual Bank