เมื่อวันที่ 13 มิ.ย. 2569 รองศาสตราจารย์ ดร. ปริญญา เทวานฤมิตรกุล อาจารย์คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เผยแพร่บทความเรื่อง สันติภาพจะเกิดขึ้นได้ต้องมีความยุติธรรม ผลงานของ “องค์ภา” ที่คนไทยไม่รู้ ผ่านหน้าเพจเฟซบุ๊กส่วนตัว ข้อความว่า
คนไทยทราบว่าพระองค์ภาทรงเป็นนักกฎหมายจบคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ที่ทรงมีพระราชกรณียกิจที่สำคัญด้านความยุติธรรมในหลายๆ ประการ แต่อาจจะไม่ทราบกันมากนักโดยเฉพาะคนในรุ่นหลังว่า พระองค์ภาทรงงานด้านความยุติธรรมเพื่อช่วยเหลือคนอย่างจริงจัง ถึงกับทรงเลือกที่จะเป็นอัยการมากกว่าเป็นผู้พิพากษา เพราะทรงเห็นว่าจะช่วยคนได้มากกว่า โดยทรงช่วยเหลือทางคดีและให้คำปรึกษากฎหมายให้ประชาชนด้วยพระองค์เองอยู่เนือง ๆ และผลงานโดดเด่นที่สุดของพระองค์ภาคือ การยกระดับสิทธิผู้ต้องขังหญิง จนกระทั่งเกิดเป็น Bangkok Rules หรือ ‘ข้อกำหนดกรุงเทพ’ ที่สหประชาชาติให้การรับรองในปี พ.ศ. 2553
ผลงาน "องค์ภา" ที่คนไทยไม่รู้ สันติภาพจะเกิดขึ้นได้ต้องมีความยุติธรรม
แต่สิ่งที่คนไทยอาจจะไม่รู้กันเลยคือ พระองค์ภาทรงมีผลงานที่ส่งผลในระดับสากลยิ่งกว่า Bangkok Rules คือการผลักดันให้ “ความยุติธรรม” เป็นส่วนหนึ่งของ “การพัฒนาอย่างยั่งยืน”
ผมมาทราบเรื่องนี้ตอนที่พระองค์ภาทรงเสด็จมาเปิดอาคารอุทยานการเรียนรู้ป๋วย 100 ปี วันนั้น คือ วันที่ 17 ธันวาคม 2562 ตอนนั้นผมเป็นรองอธิการบดีฝ่ายความยั่งยืนและบริหารศูนย์รังสิต และเป็นผู้รับผิดชอบโครงการ จึงมีหน้าที่รับเสด็จพร้อมกับอธิการบดีในขณะนั้น คือ รองศาสตราจารย์เกศินี วิฑูรย์ชาติ โดยผมมีหน้าที่ต้องพาพระองค์ภาชมอาคารพร้อมกับบรรยายสรุปให้ทรงทราบเรื่องการสร้างอาคารอุทยานเรียนรู้ป๋วย 100 ปี ให้เป็นศูนย์กลางในการเรียนรู้เรื่องการพัฒนาอย่างยั่งยืน
“อาจารย์สนใจเรื่องเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืนด้วยหรือคะ” พระองค์ภาทรงถามผมอย่างเป็นกันเองในระหว่างผมพาเสด็จ สีหน้าดูแปลกพระทัยที่นักกฎหมายโดยเฉพาะนักกฎหมายที่สอนวิชารัฐธรรมนูญและกฎหมายมหาชนดังเช่นผม มาสนใจเรื่องเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน หรือ SDG (Sustainable Development Goals)
ผมจึงทูลตอบว่าในฐานะรองอธิการบดีฝ่ายความยั่งยืน ผมจึงทำงานในเรื่องนี้โดยตรง และความจริงแล้วนักกฎหมายก็ควรต้องสนใจเรื่องการพัฒนาอย่างยั่งยืนด้วยโดยเฉพาะข้อ 16 คือ สันติภาพและความยุติธรรม ”ในฐานะนักกฎหมายผมชอบข้อ 16 มากที่สุดครับ เพราะสันติภาพยากจะเกิดขึ้นได้ถ้าไม่มีความยุติธรรม ผมจึงทึ่งและดีใจมากที่สหประชาชาติเข้าใจเรื่องนี้ และนำเรื่องความยุติธรรมมาใส่ไว้ในข้อ 16 คู่กับสันติภาพครับ“
เมื่อพระองค์ภาฟังผมก็ทรงพระสรวลเบาๆ แล้วก็บอกสิ่งที่ทำให้ผมประหลาดใจที่สุด ”ภาเป็นคนผลักดันเรื่องนี้เองค่ะ“
จากนั้นก็ทรงเล่าว่าเป็นผู้ผลักดันเรื่องนี้ ในขณะที่เป็นทูตประจำสหประชาชาติที่เวียนนา ตอนนั้น คือ ปี พ.ศ. 2557 สหประชาชาติกำลังร่างเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน ซึ่งที่แรก ข้อ 16 นี้มีแค่เรื่องสันติภาพเท่านั้น พระองค์ภาเห็นว่าต้องมีความยุติธรรมคู่กันในข้อนี้ด้วย จึงทรงผลักดันจนสำเร็จ
“เพราะสันติภาพจะเกิดขึ้นได้ต้องสร้างความยุติธรรมค่ะ”
ผมแปลกใจมากเมื่อได้ฟังจากพระองค์ภา ที่แท้เรื่องนี้เป็นผลงานของพระองค์ภาเองหรือนี่ นี่คนไทยไม่รู้กันเลยนะครับ ว่าการที่ความยุติธรรมเป็นเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืนของทุกประเทศทั่วโลกเป็นเพราะพระองค์ภา และนี่คือมรดกอันยิ่งใหญ่ที่ท่านได้มอบไว้กับมนุษยชาติ
ผลงาน "องค์ภา" ที่คนไทยไม่รู้ สันติภาพจะเกิดขึ้นได้ต้องมีความยุติธรรม
ผมตั้งใจว่าจะจัดสัมมนาเรื่องความยุติธรรมและการพัฒนาอย่างยั่งยืนและทูลเชิญพระองค์ภาเป็นองค์ปาฐกเพื่อจะขยายความและผลักดันเรื่องนี้ต่อ แต่น่าเสียดายหลังจากนั้นเกิดการแพร่ระบาดของโควิด 19 ขึ้น ทำให้ความตั้งใจดังกล่าวไม่มีโอกาสทำให้เกิดขึ้น
ดังนั้นหลังจากนั้นเมื่อผมได้รับผิดชอบในการดูแลเนื้อหานิทรรศการถาวรเรื่องพระองค์ภาที่หอประชุม "กิตติยาคาร" ที่ธรรมศาสตร์ศูนย์รังสิต จึงได้นำเรื่องนี้ไปเล่าไว้ในนิทรรศการด้วยเพื่อให้มีการบันทึกเอาไว้และให้ทราบว่ากันว่าการที่เป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืนข้อ 16 มีความยุติธรรมคู่กับสันติภาพเป็นมีผลงานของพระองค์ภา
แม้ว่าจะคาดหมายได้จากแถลงการณ์สำนักพระราชวังฉบับก่อนหน้านี้ แต่เมื่อเวลานั้นมาถึงก็ยังใจหาย ไม่ใช่เพราะเคยสอนท่าน แต่เพราะอัธยาศัยความไม่ถือพระองค์ และที่สำคัญใจหายกับการที่เราได้สูญเสียนักกฎหมายที่ทรงเป็นกำลังสำคัญเรื่องความยุติธรรมของประเทศไทยอย่างไม่มีวันกลับ
ขอเราทั้งหลายโดยเฉพาะนักกฎหมาย ไม่ว่าจะเคยเป็นอาจารย์สอนท่าน เป็นรุ่นพี่ เป็นพระสหายร่วมรุ่น หรือเป็นรุ่นน้อง หรือไม่ว่าจะเป็นนักหมายจบจากสถาบันใด ขอให้ช่วยกันสร้างความยุติธรรมให้เกิดขึ้นในประเทศไทยดังที่พระองค์ภาได้ทรงงานไว้ และขอให้กุศลในเรื่องความยุติธรรมจงดลบันดาลให้ท่านทรงประสบแต่สันติสุขในสวรรคาลัยไปตลอดกาลนานเทอญ
เปิด 14 วอลเลย์บอลหญิงไทย ลุยเนชันส์ลีก 2026 สนาม 2 - เช็กโปรแกรมล่าสุด
พลังงาน-ค่าขนส่งพุ่ง ดันดัชนีราคาวัสดุก่อสร้างเพิ่ม 7.2%
กรมทรัพย์สินฯ เตือน เชียร์บอล ไม่ละเมิดลิขสิทธิ์ ห้ามดัดแปลง ทำซ้ำ
