คุมแพลตฟอร์มเรียกรถ – ส่งของ กขค.ชง“กติกาเหล็ก” ปิดช่องเอาเปรียบไรเดอร์ - ผู้บริโภค

วันนี้ ( 20 ส.ค.2569) นางวรวรรณ ชิตอรุณ กรรมการการแข่งขันทางการค้า สำนักงานคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า (สำนักงาน กขค.) กล่าวภายหลังเป็นประธานการประชุมคณะอนุกรรมการกำหนดแนวทางและแผนปฏิบัติการเกี่ยวกับสภาพการแข่งขันในตลาดเรียกรถโดยสารบนแพลตฟอร์ม (Ride-hailing) ครั้งที่ 1/2569 ว่า หลังสถานการณ์โควิด -19 ธุรกิจ Food Delivery เติบโตอย่างรวดเร็ว

นางวรวรรณ ชิตอรุณ กรรมการการแข่งขันทางการค้า สำนักงานคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า (สำนักงาน กขค.)

ในขณะเดียวกัน ผู้ประกอบธุรกิจร้านอาหาร หรือผู้ขับรถรับส่งอาหาร (ไรเดอร์) ต่างก็ประสบปัญหากับผู้ให้บริการดิจิทัลแพลตฟอร์มรับและส่งอาหาร ดังนั้นช่วงปลายปี 2563 กขค. ออกประกาศเรื่อง แนวทางพิจารณาการปฏิบัติทางการค้าที่ไม่เป็นธรรมระหว่างผู้ประกอบธุรกิจให้บริการดิจิทัลแพลตฟอร์มรับและส่งอาหารกับผู้ประกอบธุรกิจร้านอาหาร (ไกด์ไลน์ Food Delivery) เพื่อกำกับดูแลตลาดธุรกิจ Food Delivery

โดยตั้งแต่ธ.ค.6.-ปัจจุบันได้รับเรื่องร้องเรียนเกี่ยวกับผู้ให้บริการแพลตฟอร์มรับและส่งอาหาร รวม 17 เรื่อง และยังคงมีแนวโน้มที่จะเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ เช่นเดียวกับขนาดของตลาดธุรกิจ Food Delivery ที่เติบโตอย่างรวดเร็วตามพฤติกรรมผู้บริโภคที่เปลี่ยนแปลงไป ล่าสุดที่ประชุมคณะอนุกรรมการฯมีมติเห็นชอบเอกสารหลักการ ข้อกำหนดมาตรฐานการให้บริการในระบบนิเวศแพลตฟอร์มดิจิทัลบริการเรียกรถโดยสาร และบริการจัดส่งออนดีมานด์ พร้อมเปิดรับฟังความคิดเห็นตั้งแต่วันนี้ - 31 ส.ค. 2569

คุมแพลตฟอร์มเรียกรถ – ส่งของ กขค.ชง“กติกาเหล็ก” ปิดช่องเอาเปรียบไรเดอร์ - ผู้บริโภค

สำหรับตลาดธุรกิจบริการเรียกรถโดยสารผ่านแอปพลิเคชัน (Ride-hailing) เติบโตอย่างต่อเนื่อง โดยมีมูลค่าตลาดในปี 2568 ประมาณ 45,000 ล้านบาท และคาดว่าจะมีมูลค่าเพิ่มขึ้นมากกว่า 49,000 ล้านบาท ภายในปี 2572 ปัจจุบันตัวเลขจำนวนไรเดอร์ที่อยู่ในตลาดธุรกิจบริการเรียกรถโดยสารผ่านแอปพลิเคชันมีมากกว่า 400,000 ราย สะท้อนให้เห็นถึงการเติบโตอย่างรวดเร็วในธุรกิจดังกล่าว

ตลอด 3 ปีที่ผ่านมา ตลาดธุรกิจบริการเรียกรถโดยสารผ่านแอปพลิเคชันและบริการจัดส่งออนดีมานด์ (อาทิ Food Delivery) ในไทยเปลี่ยนแปลงต่อเนื่อง หลังผู้ให้บริการรายใหญ่บางรายยุติกิจการในไทย ทำให้สภาพตลาดกระจุกตัวสูง โดยมีผู้เล่นรายใหญ่เพียงสองราย (Duopoly)ทั้งยังพบประเด็นที่อาจส่งผลกระทบต่อการแข่งขันในตลาดธุรกิจบริการเรียกรถโดยสารผ่านแอปพลิเคชัน และบริการจัดส่งออนดีมานด์

คุมแพลตฟอร์มเรียกรถ – ส่งของ กขค.ชง“กติกาเหล็ก” ปิดช่องเอาเปรียบไรเดอร์ - ผู้บริโภค

นางวรวรรณ กล่าวอีกว่า ประเด็นที่พบในธุจกิจดังกล่าว เช่น โครงสร้างค่าธรรมเนียม (GP) ที่ไม่เป็นธรรม ปัญหาระบบอัลกอริทึม เช่น การบังคับใช้ระบบพ่วงงาน (Batching) ที่บังคับให้ไรเดอร์รับงานสองร้านและส่งสองที่พร้อมกันแต่กลับปรับลดค่ารอบลง ปัญหาระบบจัดลำดับงานที่เอื้อไรเดอร์ระดับสูง ปัญหาความคลาดเคลื่อนของระบบ GPS ที่ทำให้ระยะทางไม่ตรงกับความเป็นจริง และการใช้ Dark Patterns ทำให้ผู้ใช้งานเข้าใจผิด และยังพบความเหลื่อมล้ำด้านต้นทุนระหว่างแท็กซี่สาธารณะที่ต้องปฏิบัติตามกฎหมายอย่างเข้มงวดกับรถส่วนบุคคลที่นำมาให้บริการผ่านแพลตฟอร์ม จนอาจก่อให้เกิด สนามแข่งขันที่ไม่เท่าเทียม

คุมแพลตฟอร์มเรียกรถ – ส่งของ กขค.ชง“กติกาเหล็ก” ปิดช่องเอาเปรียบไรเดอร์ - ผู้บริโภค

กขค. เล็งเห็นถึงปัญหาดังกล่าว ประกอบกับไกด์ไลน์ Food Delivery เคยออกประกาศใช้เมื่อปลายปี 2563 แต่ยังไม่ครอบคลุมถึงธุรกิจบริการเรียกรถและบริการจัดส่งออนดีมานด์ จึงได้จัดทำ ข้อกำหนดมาตรฐานการให้บริการในระบบนิเวศแพลตฟอร์มดิจิทัลบริการเรียกรถโดยสาร และบริการจัดส่งออนดีมานด์ เพื่อกำกับดูแลการประกอบธุรกิจให้ครอบคลุมทั้งธุรกิจบริการเรียกรถโดยสารผ่านแอปพลิเคชัน และบริการจัดส่งออนดีมานด์

สำหรับหลักเกณฑ์เพื่อกำกับดูแลผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม เช่น การเรียกเก็บ GP ค่าโฆษณา และค่า Promotion ที่ไม่เป็นธรรม การกำหนดเงื่อนไขจำกัดสิทธิ (Exclusive Dealing) และบังคับราคาเท่ากันทุกช่องทาง (Rate Parity) การออกแบบการใช้งานของแพลตฟอร์มไม่โปร่งใส จนทำให้ผู้ใช้งานส่งคำสั่งไปโดยเข้าใจผิด (Deceptive Patterns/ Dark Patterns) การจัดลำดับหรือแสดงบริการของแพลตฟอร์มตนเองก่อน (Self-preferencing) ควบคู่กับการกำหนดมาตรฐานที่แพลตฟอร์มต้องปฏิบัติ

คุมแพลตฟอร์มเรียกรถ – ส่งของ กขค.ชง“กติกาเหล็ก” ปิดช่องเอาเปรียบไรเดอร์ - ผู้บริโภค

ทั้งนี้ กขค. เปิดรับฟังความคิดเห็นต่อข้อกำหนดดังกล่าว โดยจะนำความเห็นที่ได้รับมาพัฒนาหลักเกณฑ์และกฎระเบียบ เพื่อยกระดับการกำกับดูแลตลาดธุรกิจบริการเรียกรถโดยสารผ่านแอปพลิเคชัน และบริการจัดส่งออนดีมานด์ของไทย ให้มีการแข่งขันที่เป็นธรรมทั้งผู้ให้บริการและผู้บริโภคคาดว่าจะสามารถประกาศใช้ได้ภายในสิ้นเดือนก.ย.นี้

อ่านข่าว:

ลุยตรวจนิติบุคคล 36,277 ราย กรมพัฒน์ฯ แฉต่างชาติ ถือครองโฉนดที่ดินอื้อ

เอกซเรย์เกาะเต่า ขยายผลสกัดนอมินี พาณิชย์ พบธุรกิจท่องเที่ยวผิดกฎหมาย

เดินหน้าสกัดนอมินีต่างชาติ พณ.หารือสภาวิชาชีพ ตัดวงจรเอื้อธุรกิจผิดกม.